Οστεοαρθρίτιδα σε σκύλους και γάτες: Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις με στόχο την ποιότητα ζωής

Οι νέες στοχευμένες θεραπείες για την οστεοαρθρίτιδα προσφέρουν ανακούφιση από τον πόνο και χαρίζουν ξανά στα ζώα μας την ποιότητα ζωής που τους αξίζει.
«Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί μία από τις συχνότερες εκφυλιστικές παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος σε σκύλους και γάτες, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Πρόκειται για μια χρόνια, προοδευτική νόσο που δεν θεραπεύεται οριστικά», επισημαίνει ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας.

Κάθε θεραπευτική αγωγή πρέπει να εξατομικεύεται και να χορηγείται αποκλειστικά με κτηνιατρική καθοδήγηση

Μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις είναι η χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων

Ωστόσο, πληροφορεί ο κύριος Αστήθας, η σύγχρονη κτηνιατρική διαθέτει πλέον ένα ευρύ φάσμα επιλογών που στοχεύουν στη μείωση του πόνου. Αλλά και στη βελτίωση της κινητικότητας και της καθημερινότητας των ζώων.

Από τις κλασικές στις σύγχρονες μεθόδους αντιμετώπισης

Παραδοσιακά, αναφέρει ο κτηνίατρος, η αντιμετώπιση βασιζόταν σε μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (NSAIDs), κορτικοστεροειδή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οπιοειδή αναλγητικά.
Αν και αποτελεσματικά, τα φάρμακα αυτά συνδέονται με πιθανές παρενέργειες, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται μακροχρόνια (π.χ. επιβάρυνση ήπατος/νεφρών, γαστρεντερικές διαταραχές).

Σήμερα, η τάση μετατοπίζεται προς πιο στοχευμένες και ασφαλείς λύσεις για χρόνια χρήση, οι οποίες είναι πιο πρακτικές για τον ιδιοκτήτη. Επειδή δεν απαιτούν καθημερινή χορήγηση.

Μονοκλωνικά αντισώματα: Στοχευμένη αναλγησία

Μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις, υπογραμμίζει ο κύριος Αστήθας, είναι η χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων. Πρόκειται για βιοτεχνολογικά παραγόμενες ουσίες που στοχεύουν συγκεκριμένους μηχανισμούς του πόνου, όπως τον νευρικό αυξητικό παράγοντα (NGF), ο οποίος εμπλέκεται στη μετάδοση του πόνου.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα

Τα θετικά που έχουν τα μονοκλωνικά αντισώματα είναι:

● στοχευμένη δράση χωρίς ευρεία καταστολή του οργανισμού,

● δεν επιβαρύνουν σημαντικά ήπαρ και νεφρούς,

● κατάλληλα για μακροχρόνια χρήση.

Έχει υπάρξει συζήτηση διεθνώς ότι τα μονοκλωνικά αντισώματα πιθανώς να συσχετίζονται με περιστατικά επιδείνωσης ή θανάτων σε υπερήλικα ζώα.

Ωστόσο, τα περισσότερα περιστατικά αφορούσαν ζώα με ήδη επιβαρυμένη υγεία.

Επίσης, δεν έχει τεκμηριωθεί σαφής αιτιολογική σχέση.

Η χρήση τους, διευκρινίζει ο κτηνίατρος, θεωρείται ασφαλής, όταν γίνεται η σωστή επιλογή περιστατικών και με παρακολούθηση.

Η σωστή αξιολόγηση από τον κτηνίατρο είναι καθοριστική.

Βλαστοκύτταρα: Αναγεννητική ιατρική

Η χρήση μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων, υπογραμμίζει ο κύριος Αστήθας, αποτελεί μια πιο «προηγμένη» θεραπευτική επιλογή. Χορηγούνται ενδοαρθρικά και έχουν στόχο:

● τη μείωση της φλεγμονής,

● την ενίσχυση της επούλωσης των ιστών,

● τη βελτίωση της λειτουργικότητας της άρθρωσης.

Αν και τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, η μέθοδος δεν αποτελεί πανάκεια και εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Φάρμακα από την ανθρώπινη ιατρική

Ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην ανθρώπινη ιατρική έχουν βρει θέση και στην κτηνιατρική.

Γκαμπαπεντίνη και πρεγκαμπαλίνη

● Δρουν στον νευροπαθητικό πόνο.

● Συχνά, χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά.

● Ιδιαίτερα χρήσιμα σε χρόνιες καταστάσεις.

Σχηματική απεκόνιση έκφρασης πόνου στη γάτα

Δεν αντικαθιστούν, τονίζει ο κτηνίατρος, τα βασικά αναλγητικά, αλλά ενισχύουν τη συνολική διαχείριση του πόνου. Και τα δύο φάρμακα δεν αποτελούν «μονοθεραπεία». Αλλά εντάσσονται σε ένα συνολικό θεραπευτικό πλάνο (multimodal analgesia), σε συνδυασμό με άλλα αναλγητικά, συμπληρώματα ή και νεότερες βιολογικές θεραπείες.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την παρακεταμόλη

Στο πλαίσιο της αναλγησίας αξίζει να αναφερθεί και η παρακεταμόλη. Ένα κλασικό φάρμακο της ανθρώπινης ιατρικής, που έχει θέση και στην κτηνιατρική, πληροφορεί ο κύριος Αστήθας, αλλά με πολύ σαφή όρια.

Στους σκύλους, όταν χρησιμοποιείται σωστά και με κτηνιατρική καθοδήγηση, αποτελεί ένα αποτελεσματικό αναλγητικό και αντιπυρετικό, συχνά ως μέρος συνδυαστικών σχημάτων.

Αντίθετα, στις γάτες είναι δυνητικά τοξική, ακόμη και σε χαμηλές δόσεις λόγω της αδυναμίας τους να μεταβολίσουν επαρκώς τη δραστική ουσία.

Συμπληρώματα και διατροφική υποστήριξη για την οστεοαρθρίτιδα

Σημαντικό ρόλο παίζουν, υπογραμμίζει ο κύριος Αστήθας και οι υποστηρικτικές ουσίες γλυκοζαμίνη, χονδροϊτίνη, υαλουρονικό οξύ.
Αυτές οι ουσίες συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του χόνδρου, έχουν ήπια αντιφλεγμονώδη δράση και χρησιμοποιούνται τόσο ως συμπληρώματα όσο και σε ειδικές κλινικές δίαιτες.
Δεν αποτελούν θεραπεία από μόνες τους, αλλά ενισχύουν τη συνολική στρατηγική.

Ιδιαίτερη προσοχή στις γάτες

Ο πόνος που νιώθουν οι γάτες, λέει ο κύριος Αστήθας, δεν γίνεται συχνά αντιληπτός – σε αντίθεση με τους σκύλους. Και αυτό γιατί δεν εκφράζουν έντονα τη δυσφορία, μπορεί να μειώνουν δραστηριότητες (π.χ. άλματα, παιχνίδι), αλλά χωρίς εμφανή «παράπονα».

Επίσης, μπορεί να παρουσιάζουν απλώς αλλαγές στη συμπεριφορά τους.

Η προσεκτική παρατήρηση από τον ιδιοκτήτη και η τακτική κτηνιατρική αξιολόγηση είναι κρίσιμες.

Ρεαλιστικός στόχος: Ποιότητα ζωής

Η οστεοαρθρίτιδα δεν θεραπεύεται πλήρως.

Ο στόχος είναι, σύμφωνα με τον κύριο Αστήθα, η ανακούφιση του πόνου, η διατήρηση της κινητικότητας και η βελτίωση της καθημερινότητας.

Εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο για κάθε ζώο και παρακολούθηση

Κάθε θεραπευτική αγωγή, αποσαφηνίζει ο κύριος Αστήθας πρέπει να εξατομικεύεται, να χορηγείται αποκλειστικά με κτηνιατρική καθοδήγηση και να συνοδεύεται από περιοδικό εργαστηριακό έλεγχο, όπου απαιτείται.
Η σωστή παρακολούθηση εξασφαλίζει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα με τη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση για τον οργανισμό.

Επιπλέον, ο σωστός έλεγχος του σωματικού βάρους, σε συνδυασμό με ήπια και στοχευμένη φυσική δραστηριότητα, συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ζώων με χρόνια αρθρικά προβλήματα.

Κλείνοντας ο κύριος Αστήθας λέει: «Η σύγχρονη κτηνιατρική προσφέρει πλέον «εργαλεία» που πριν λίγα χρόνια δεν υπήρχαν. Με σωστή καθοδήγηση, μπορούμε να προσφέρουμε στα ζώα μας όχι απλώς περισσότερα χρόνια ζωής, αλλά καλύτερα χρόνια ζωής».

O κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας

⃰ Ο κύριος Κωνσταντίνος Αστήθας είναι κτηνίατρος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Δασοτεχνίας της Σόφιας, με μεταπτυχιακό στην «Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία των Ζώων».

Από το 2017 διαχειρίζεται παθολογικά και χειρουργικά περιστατικά.

Προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία στο Κορωπί και στο ιδιωτικό του ιατρείο, PrimeVet στα Σπάτα.