Ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής – Αντίπαλο δέος του Κυριάκου Μητσοτάκη ο Αλέξης Τσίπρας και η ΕΛΑΣ

‘Εχει γραφτεί πολλές φορές ότι μέχρι τώρα οι δημοσκοπήσεις αποτύπωναν, ως προς την πρόθεση ψήφου, μια εικόνα που δεν αντιστοιχούσε στην πραγματικότητα, καθώς οι εταιρείες δημοσκοπήσεων είχαν επιλέξει να μην μετρούν, παρά μόνο έμμεσα, την απήχηση που είχαν τα σχεδιαζόμενα τότε αλλά όχι ακόμη ανακοινωμένα νέα κόμματα. Πλέον όμως, ύστερα από την ανακοίνωση και της Ελπίδας για τη Δημοκρατία από την Μαρία Καρυστιανού και της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης από τον Αλέξη Τσίπρα, το τοπίο διαμορφώνεται με πολύ διαφορετικούς όρους και αρχίζουν να αποτυπώνονται συσχετισμοί αρκετά διαφορετικοί.

Το αίτημα πολιτικής αλλαγής και η αποδοκιμασία της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και της ΝΔ παραμένουν τα βασικά γνωρίσματα, ως προς τις τάσεις του εκλογικού σώματα, όμως την ίδια στιγμή φαίνεται να είναι η ΕΛΑΣ και ο Αλέξης Τσίπρας που παίρνουν το προβάδισμα μέσα στον ευρύτερο αντιπολιτευτικό χώρο, ενώ η όποια αύξηση της συσπείρωσης της Νέας Δημοκρατίας δεν αναιρεί το γεγονός ότι η εκτίμηση ψήφου υπέρ της παραμένει σταθερά κάτω από το 30%. Έτσι έχουμε την πρώτη δημοσκόπηση της Metron Analysis για το MEGA που γίνεται μετά την ίδρυση των νέων κομμάτων.

Αποδοκιμασία της κυβερνητικής πολιτικής

Όπως και στις προηγούμενες έρευνες καταγράφεται καταρχάς μια έντονη απαισιοδοξία για την κατάσταση της χώρας και την πορεία στην οποία την οδηγεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Φαίνεται αυτό από το ότι η απάντηση ότι τα πράγματα πηγαίνουν στη λάθος κατεύθυνση σκαρφαλώνει στο 69%, την ώρα που μόλις το 26% υποστηρίζει ότι τα πράγματα πάνε στη σωστή κατεύθυνση

Αντίστοιχα, σε προσωπικό επίπεδο το 49% δηλώνει ότι η προσωπική τους κατάσταση είναι χειρότερη σε σχέση με έναν χρόνο πριν και μόνο το 16% θεωρεί ότι είναι σε καλύτερη, διαψεύδοντας το κυβερνητικό αφήγημα ότι οι πολίτες ήδη αισθάνονται τα πράγματα να καλυτερεύουν.

Ακρίβεια, οικονομία και κρίση των θεσμών στο στόχαστρο των πολιτών

Η δημοσκόπηση δείχνει ότι οι πολίτες θεωρούν ως μεγαλύτερα προβλήματα της χώρας την ακρίβεια (σε ποσοστό 47%), την οικονομία (33%) και την κρίση θεσμών (23%), δείχνοντας ότι παρότι τα οικονομικά προβλήματα κυριαρχούν, αυτό δεν σημαίνει ότι η κοινωνία αδιαφορεί για την κατάσταση των θεσμών.

https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/06/Metron_Iounios_2026_03.jpg

Εάν εξαιρέσουμε τα γεωπολιτικά ζητήματα και τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, όπου οι κυβέρνηση έχει ώς και 35% θετικές γνώμες, σε όλους τους άλλους τομείς του κυβερνητικού έργου η αρνητική βαθμολογία είναι μεγάλη.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο δείκτης οικονομικής εμπιστοσύνης, δηλαδή ο μέσος όρος του ισοζυγίου της αξιολόγησης της σημερινής οικονομικής κατάστασης της χώρας (θετικά-αρνητικά) και του ισοζυγίου της πρόβλεψης για την οικονομία (θα καλυτερέψει-θα χειροτερέψει), εξακολουθεί να κινείται σε ιδιαίτερα αρνητική τροχιά

Αρνητική αξιολόγηση σε κυβέρνηση, πρωθυπουργό, αλλά και αξιωματική αντιπολίτευση

Σε αυτό το φόντο η κυβέρνηση έχει 69% αρνητικές γνώμες και μόνο 25% θετικές. Πράγμα που δείχνει ότι κάθε άλλο έχει βελτιωθεί η εικόνα της κυβέρνησης τους τελευταίους μήνες.

Αυτή η αρνητική αξιολόγηση επεκτείνεται και στο πρόσωπο του πρωθυπουργου, όπου τα δύο τρίτα των πολιτών έχουν αρνητική γνώμη για τον τρόπο που ασκεί τα καθήκοντά του.

Ωστόσο, όπως είχε καταγραφεί και σε προηγούμενες έρευνες, ιδιαίτερα αρνητική παραμένει η αξιολόγηση και της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, δηλαδή του ΠΑΣΟΚ. 80% έχουν αρνητική γνώμη και μόνο το 12% έχει θετική. Αυτό μεταφράζεται επίσης και σε αρνητική αξιολόγηση και για τον αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, τον Ν. Ανδρουλάκη που συγκεντρώνει 80% αρνητικές γνώμες και μόνο 14% θετικές.

Καθολική αποδοκιμασία των επιθέσεων ΗΠΑ και Ισραήλ σε Ιράν

Ως προς τις διεθνείς εξελίξεις η δημοσκόπηση δείχνει ότι οι πολίτες σε πολύ μεγάλο βαθμό είναι επικριτικοί απέναντι στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Το 78% θεωρεί ότι η επίθεση δεν είναι δικαιολογημένη και η απάντηση αυτή υπερτερεί και σε όλους τους πολιτικούς αυτοπροσδιορισμούς, με τους πιο θετικά διακείμενους να είναι αυτούς που αυτοπροσδιορίζονται ως κεντροδεξιοί.

Αντίστοιχα, ως προς τη συνολικότερη κατεύθυνση των σχέσεων εντός του «Δυτικού Στρατοπέδου», σε περισσότεροι (57%) πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσουν να είναι συμμαχικές δυνάμεις. Όμως, ένα ισχυρό ποσοστό (37%) πιστεύουν ότι το ρήγμα θα βαθύνει και θα ακολουθήσουν διαφορετικούς δρόμους. Πιο έντονη η θέση για τους χωριστούς δρόμους μεταξύ των κεντροαριστερών ψηφοφόρων, πιο ισχυρή η πεποίθηση ότι η ρήξη θα αποφευχθεί μεταξύ των κεντροδεξιών.

Δημοτικότητες πολιτικών προσώπων

Με τη Μαρία Καρυστιανού και τον Αλέξη Τσίπρα να εντάσσονται και επισήμως στις ερωτήσεις που αφορούν τη δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών, η δημοσκόπηση δείχνει ότι η Μαρία Καρυστιανού έχει την μεγαλύτερη δημοτικότητα, υποχωρώντας όπως στο 39%, αρκετά πιο κάτω από το 50% που κατέγραφε τον Ιανουάριο, ακολουθούμενη από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, που με 34% επίσης καταγράφει υποχώρηση, τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο 32% και τον Δημήτρη Κουτσούμπα στο 32%. Ο Αλέξης Τσίπρας στην πρώτη σχετική μέτρηση από την Metron Analysis κινείται στο 29%.

Στην ερώτηση τώρα για την καταλληλότητα για τη θέση του πρωθυπουργού, μια ερώτηση την οποία πάντα οι πολίτες αντιμετωπίζουν διαφορετικά από ό,τι αντιμετωπίζουν την ερώτηση για τη δημοτικότητα (που αφορά απλώς το εάν έχουν θετική γνώμη για έναν πολιτικό), καθώς αφορά την ικανότητα διακυβέρνησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται με 28% και ακολουθεί ο Αλέξης Τσίπρας με 14%, με τον τελευταίο να καταγράφει άνοδο σε σχέση με προηγούμενες μετρήσεις.

Εκτιμήσεις για τον εκλογικό συσχετισμό – στη δεύτερη θέση ο Αλέξης Τσίπρας και η ΕΛΑΣ

Ως προς την πρόθεση ψήφου, η δημοσκόπηση δίνει μια μικρή άνοδο στη Νέα Δημοκρατία, φέρνει στη δεύτερη θέση με 12,1% την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, στην τρίτη το ΠΑΣΟΚ που υποχωρεί στο 9%, στην τέταρτη την Ελπίδα της Μ. Καρυστιανού, με 8,3%, ενώ δείχνει να υποχωρούν ΚΚΕ, Ελληνική Λύση, Πλεύση Ελευθερίας, την ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ καταβαραθρώνεται στο 1,8%, ενώ ούτε η Νέα Αριστερά περνάει ένα κρίσιμο κατώφλι.

Ως προς τις μετακινήσεις ψηφοφόρων η Νέα Δημοκρατία η χάνει προς την Ελπίδα, προς τη Φωνή της Λογικής και την ΕΛΑΣ, ο ΣΥΡΙΖΑ αποδιαρθρώνεται με διαρροές πρωτίστως προς την ΕΛΑΣ, ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει σημαντικές διαρροές προς την ΕΛΑΣ και τη Νέα Δημοκρατία.

Ως προς την προέλευση των ψηφοφόρων της Ελπίδας της Μαρίας Καρυστιανού, αυτοί προέρχονται από τη Νέα Δημοκρατία, κάτι που αυτή τη στιγμή την κάνει τον βασικό σχηματισμό υποδοχής των δυσαρεστημένων ψηφοφόρων της κυβερνητικής παράταξης (διαψεύδοντας όσους πίστευαν ότι κυρίως θα έκοβε από τους σχηματισμούς δεξιότερα από τη Νέα Δημοκρατία), από τον ΣΥΡΙΖΑ, την Ελληνική Λύση, την Πλεύση Ελευθερίας και τη Νίκη.

Ως προς την προέλευση των ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, αυτοί προέρχονται από τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ το 2023, τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ.

Ενδιαφέρον έχουν και οι κατανομές της πρόθεσης ψήφου με βάση την πολιτική αυτοτοποθέτηση.

Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να έχει την ισχυρότερη παρουσία μεταξύ των κεντροδεξιών και δεξιών ψηφοφόρων, με ισχυρή παρουσία και στο Κέντρο. Το ΠΑΣΟΚ είναι πιο ισχυρό μεταξύ των κεντροαριστερών και των κεντρώων. Η ΕΛΑΣ μεταξύ των αριστερών και των κεντροαριστερών και λιγότερο των κεντρώνων, ενώ το ΠΑΣΟΚ είναι ισχυρότερο μεταξύ των αριστερών, κεντροαριστερών και κεντρώων ψηφοφόρων. Τέλος, η Ελπίδα έχει ισχυρότερη παρουσία μεταξύ των κεντρώων, κεντροδεξιών, και κεντροαριστερών ψηφοφόρων, ενώ η Ελληνική Λύση μεταξύ όσων δηλώνουν δεξιοί.

Πώς διαμορφώνεται η εκτίμηση ψήφου

Στη βάση των παραπάνω, η εκτίμηση ψήφου που κάνει η δημοσκόπηση της Metron Analysis είναι ότι η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στο 28,5%, άρα σταθερά κάτω από το ψυχολογικό όριο του 30%, η ΕΛΑΣ στο 15,2%, το ΠΑΣΟΚ στο 11,2%, η Ελπίδα στο 10,4%, η Πλεύση στο 6.8%, η Ελληνική Λύση στο 6%. Μπαίνουν στη Βουλή η Φωνή Λογικής και η το ΜέΡΑ25 όχι όμως η Νίκη, ούτε και ο ΣΥΡΙΖΑ, εάν υποθέσουμε ότι θα κατέβαινε παρ’ όλα αυτά.

Πώς βλέπουν οι πολίτες τις πρόωρες εκλογές και τις κυβερνήσεις συνεργασίας

Ως προς τις πρόωρες εκλογές οι πολίτες είναι διχασμένοι με ίδια ποσοστά, κοντά στο 50% να τοποθετούνται υπέρ και κατά

Ισχυρότερο το αίτημα για ολοκλήρωση της τετραετίας μεταξύ των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας, ισχυρότερο το αίτημα για πρόωρες εκλογές μεταξύ των ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ

Αντίστοιχα διχασμένο δείχνει το εκλογικό σώμα ως προς το ερώτημα των αυτοδύναμων κυβερνήσεων ή των κυβερνήσεων συνεργασίας. Ωστόσο, έχει ενδιαφέρον ότι υπάρχει ελαφρύ προβάδισμα υπέρ των κυβερνήσεων συνεργασίας μεταξύ των ψηφοφόρων «αριστερά του κέντρου» και τη αντίστροφη τάση «δεξιά του κέντρου».

Και εδώ υπέρ της αυτοδυναμίας τάσσονται πρωτίστως οι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας, ενώ υπέρ των κυβερνήσεων συνεργασία οι ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ, της Ελπίδας και των σχηματισμών της Αριστεράς, με το ΠΑΣΟΚ μοιρασμένο ανάμεσα στις δύο επιλογές.

Ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής

Στο ερώτημα εάν προτιμούν την πολιτική σταθερότητα ή την πολιτική αλλαγή, οι απαντήσεις των ερωτηθέντων δείχνουν ένα ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής. Αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο «αριστερά του κέντρου», αλλά έχει ενδιαφέρον ότι ένα ισχυρό ποσοστό των δεξιών ψηφοφόρων τοποθετούνται θετικά υπέρ της πολιτικής αλλαγής. Όλα αυτά έρχονται να συναντήσουν την αντίστοιχη καταγραφή υψηλών δεικτών δυσαρέσκειας.

Και εδώ είναι οι ψηφοφόροι της ΝΔ που κατεξοχήν θέλουνν σταθερότητα, ενώ το αίτημα της πολιτικής αλλαγής είναι ιδιαίτερα έντονο μεταξύ των ψηφοφόρων των αντιπολιτευτικών κομμάτων.

Ένα νέο τοπίο

Είναι σαφές ότι πλέον μιλάμε για ένα νέο πολιτικό τοπίο. Η εμφάνιση των νέων κομμάτων αλλάζει τους συσχετισμούς δύναμης. Η Νέα Δημοκρατία, ύστερα από την εμφάνιση της Ελπίδας της Μαρίας Καρυστιανού βλέπει ένα σημαντικό μέρος της δυσαρέσκειας της δικής της βάσης να πηγαίνει σε αυτό τον σχηματισμό και όχι στην ακροδεξιά, κάτι που σημαίνει ότι η συσπείρωσή της περιορίζεται σε αυτούς που βλέπουν συνολικά θετικά τον απολογισμό και την ιδεολογική μετατόπιση της Νέας Δημοκρατίας, κάτι που καθιστά μακρινό όνειρο την αυτοδυναμία αλλά και – εξαιτίας της υποχώρησης της ακροδεξιάς – τη δυνατότητα χειρίσιμων συμμάχων σε ενδεχόμενη συνεργασία.

Από την άλλη, ο Αλέξης Τσίπρας κατοχυρώνεται ως το αντίπαλο δέος στην κυβέρνηση. Δεν είναι μόνο ούτε κυρίως το ποσοστό στην εκτίμηση ψήφου, όσο η συνολική καταγραφή που κάνει. Βεβαίως, το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν και σε ποιο βαθμό θα μπορέσει να αυξήσει τη συσπείρωση και να πείσει έναν κόσμο που αναζητά μια εναλλακτική λύση απέναντι στον Κυριακο Μητσοτάκη και τη Νέα Δημοκρατία, αλλά παραμένει ακόμη δύσπιστος ακόμη και απέναντι στην ΕΛΑΣ. Το γεγονός ότι βρίσκεται στη δεύτερη θέση – σε αντίθεση π.χ. με την υψηλότερης προσωπικής δημοτικότητας Μαρία Καρυστιανού – αποτυπώνει και το γεγονός ότι για ένα σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος το επίδικο δεν είναι η έκφραση της δυσαρέσκειας, αλλά η πολιτική αλλαγή, μέσα από την εκλογή μιας άλλης κυβέρνησης. Οι πολίτες δεν έχουν πρόβλημα εάν αυτό θα είναι αυτοδύναμο ή προϊον συνεργασίας, όμως είναι σαφές ότι επιθυμούν να είναι αξιόπιστο.

Με αυτή την έννοια, η πολιτική συζήτηση στη χώρα περνάει σε μια νέα φάση, όχι μόνο γιατί θα έχουμε νέους σχηματισμούς και πιθανώς δεν θα έχουμε άλλους (ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει να κινείται σε τέτοια κατεύθυνση), αλλά πρωτίστως γιατί περνάμε από την αποδοκιμασία και καταδίκη της κυβέρνησης, στο ερώτημα για το ποιος σχηματισμός θα και ποια/ος πρωθυπουργός θα μπορούσε να εκπροσωπήσει καλύτερα το αίτημα για μια αλλαγή πολιτικής και μια διαφορετική διακυβέρνηση.