«Παρενέργεια» της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους η σχιζοφρένεια

Η σχιζοφρένεια ενδεχομένως να προέκυψε ως ανεπιθύμητη ενέργεια της περίπλοκης εξελικτικής διαδικασίας δια της οποία αναπτύχθηκε ο ανθρώπινος εγκέφαλος, υποστηρίζουν αυστραλοί ερευνητές σε άρθρο που δημοσίευσαν στο επιστημονικό έντυπο Schizophrenia.

Η επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης και του Ινστιτούτου Νευροεπιστήμης και Ψυχικής Υγείας Florey, εντόπισαν μεταλλαγμένη γονιδιακή έκφραση σε μια περιοχή του εγκεφάλου που είναι η πλέον διαφορετική μεταξύ ανθρώπου και ζώων, περιλαμβανομένων και των στενότερων συγγενών μας, των πρωτεύοντων θηλαστικών.

Οι μείζονες αυτές αλλαγές στην γονιδιακή έκφραση εντοπίζονται στην μετωπιαία περιοχή του εγκεφάλου των ατόμων που πάσχουν από σχιζοφρένεια.

«Η συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου που εξελίχθηκε τελευταία μας διαχωρίζει από τα άλλα έμβια όντα», εξηγεί ο καθηγητής Μπράιαν Ντιν.

Η σχιζοφρένεια πιστεύεται ότι εκδηλώνεται σε άτομα με γενετική επιρρέπεια μετά από την έκθεσή τους σε επιβλαβείς περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως η κατάχρηση ουσιών ή ο πρόωρος τοκετός.

«Όταν συντρέχουν περιβαλλοντικοί λόγοι προκαλούνται αλλαγές στην έκφραση των γονιδίων στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Κι ενώ αυτή η διαδικασία δεν είναι πλήρως κατανοητή προς το παρόν, τα στοιχεία μας δείχνουν ότι η μετωπιαία περιοχή του εγκεφάλου επηρεάζεται καθοριστικές από αυτές τις αλλαγές», προσθέτει ο καθηγητής.

Ο ίδιος και οι συνεργάτες του μελέτησαν μεταθανάτια ανθρώπινους εγκεφάλους όπου συνέκριναν την γονιδιακή έκφραση μεταξύ 15 ατόμων με σχιζοφρένεια και 15 χωρίς.

Στην περίπτωση των ατόμων με διαγνωσμένη σχιζοφρένεια, οι επιστήμονες ανακάλυψαν 566 περιπτώσεις τροποποιημένης γονιδιακής έκφρασης στο πρόσθιο τμήμα του εγκεφάλου και λιγότερες στις οπίσθιες περιοχές.

«Τα τμήματα αυτά είναι γνωστό ότι εμπλέκονται στα χαρακτηριστικά της σχιζοφρένειας», εξηγεί ο Δρ Ντιν.

Επίσης, οι ερευνητές ανακάλυψαν ένα «μονοπάτι» που περιείχε 97 διαφορετικά εκφραζόμενα γονίδια και τα οποία μπορεί να γίνουν πιθανοί θεραπευτικοί στόχοι για την αντιμετώπιση των ασθενών με σχιζοφρένεια.

«Η καλύτερη κατανόηση των αλλαγών στο συγκεκριμένο «μονοπάτι» θα μας οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων για τη διαχείριση της επίμαχης ψυχικής νόσου. Με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας ενδεχομένως να μπορέσουμε να αποκωδικοποιήσουμε την περίπλοκη εικόνα των αιτίων της σχιζοφρένειας», καταλήγει.

Μαίρη Μπιμπή