Έγκριση από τη μυστική υπηρεσία απαιτείται πλέον για τις ρωσικές μελέτες

Λίγους μήνες μετά την απόφαση του Βλαντιμίρ Πούτιν να επεκτείνει τη νομοθεσία για τις απόρρητες επιστημονικές μελέτες, ρώσοι ερευνητές αναφέρουν ότι τους ζητείται πλέον να υποβάλλουν τις εργασίες τους για έγκριση στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφάλειας (FSB), διάδοχη υπηρεσία της KGB.

«Έχετε υπόψη σας ότι η νομοθεσία υποχρεώνει τους επιστήμονες να λαμβάνουν άδεια πριν από τη δημοσίευση οποιουδήποτε άρθρου ή την παρουσίαση σε συνέδριο» αναφέρουν τα πρακτικά συνάντησης στο Ινστιτούτο Φυσικοχημικής Βιολογίας στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο «Λομονόσοφ» της Μόσχας, το μεγαλύτερο ακαδημαϊκό ίδρυμα της Ρωσίας.

Όπως εξηγεί ο δικτυακός τόπος του Nature, ο οποίος μίλησε με ρώσους ερευνητές για το θέμα, ήδη από το 1993 η νομοθεσία απαιτούσε έγκριση της FSB για τη δημοσίευση ερευνών που θα μπορούσαν δυνητικά να έχουν στρατιωτικές εφαρμογές, επιτρέποντας για παράδειγμα την ανάπτυξη βιολογικών, χημικών ή πυρηνικών όπλων.

Τον περασμένο Μάιο, την ώρα που κρίση στην Ουκρανία έφερνε τη Ρωσία αντιμέτωπη με τις Δυτικές αντιδράσεις, ο πρόεδρος Πούτιν εξέδωσε διάταγμα που επεκτείνει τη νομοθεσία σε οποιαδήποτε έρευνα που μπορεί να οδηγήσει σε «νέα προϊόντα» γενικώς και αορίστως.

«Πρόκειται για επιστροφή στη σοβιετική εποχή» διαμαρτύρεται ο Μίκαϊλ Γκέλφαντ, ερευνητής του Πανεπιστημίου «Λομονόσοφ», ο οποίος δηλώνει μάλιστα ότι δεν πρόκειται να συμμορφωθεί με τις νέες οδηγίες.

Το υπουργείο Επιστήμης διαβεβαιώνει ότι δεν επιθυμεί να περιορίσει τη δημοσιοποίηση βασικής έρευνας, ωστόσο αρκετοί επιστήμονες καταγγέλλουν ότι διάφορα ινστιτούτα σε όλη τη χώρα εκδίδουν νέες οδηγίες.

Εντολή για έγκριση μελετών από την FSB έχουν λάβει μεταξύ άλλων και οι γεωγράφοι του Πανεπιστημίου «Λομονόσοφ». Όπως εξηγεί ο Βιάτσεσλαφ Σούπερ, ερευνητής του συγκεκριμένου τμήματος, οι επιστήμονες πρέπει πλέον να ζητούν άδεια από τα ειδικά γραφεία που διατηρεί η μυστική υπηρεσία σε όλα τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα.

Εκτός του ότι θίγει την ακαδημαϊκή ελευθερία, το νέο μέτρο δημιουργεί και πρακτικά προβλήματα, λέει ο Σούπερ. Για παράδειγμα, μελέτες γραμμένες στα αγγλικά πρέπει να μεταφράζονται στα ρώσικα για χάρη της FSB.

Όπως σχολιάζει το Nature, το διάταγμα Πούτιν έρχεται επίσης σε σύγκρουση με τη φιλοδοξία της Ρωσίας να προσελκύσει ξένους επιστήμονες και να ανεβάσει τουλάχιστον 5 ρωσικά ιδρύματα στο διεθνές Top100 των πανεπιστημίων έως το 2020.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ