Γιαν Ντεμάνζ και Τζακ ‘Ο Κόνελ: το σαρωτικό δίδυμο πίσω από το «’71»

Ας ξεκινήσουμε όμως με την υπόθεση της ταινίας που μας μεταφέρει στα γεγονότα του ’71, στη Βόρειο Ιρλανδία, και στη ρήξη μεταξύ Καθολικών και Προτεσταντών, που κορυφώθηκαν σε μία μέρα και οδήγησαν στη γνωστή «Ματωμένη Κυριακή» του Ντέρυ, η οποία ενέπνευσε χαρακτηριστικά τους U2 (Bloody Sunday) και τον Πολ Γκρίνγκρας (Ματωμένη Κυριακή, 2001).

Επιστρέφοντας στον πρωτοεμφανιζόμενο γαλλοαλγερινής καταγωγής σκηνοθέτη – πρώην μοντέρ video-clip και σκηνοθέτη τηλεοπτικών σειρών – πρέπει σίγουρα να αναφέρουμε πόσο μεγάλη ήταν η έκπληξη κριτικών αλλά και του κοινού, όταν η ταινία, έφυγε από την 64η Belrinale, χωρίς κανένα βραβείο…

Τι έκανε όμως τους πάντες να συζητούν το «’71» και να το θεωρούν φαβορί;

Καταρχήν η σεναριακή δομή, η οποία έχει ένα οικουμενικό φόντο, μία άγρια ιστορικά περίοδο, αλλά επικεντρώνεται στον ήρωα, έναν νεαρό βρετανό στρατιώτη, που βρίσκεται εγκλωβισμένο στην ελεγχόμενη από τον IRA περιοχή της πόλης. Ο 37χρονος Ντεμάνζ, δεν έχει ως σκοπό να διδάξει το θεατή Ιστορία, ούτε καν να πάρει θέση στη διαμάχη. Αντίθετα, αυτό που προσπαθεί να καταδείξει είναι ο αγώνας για την επιβίωση, σε κάθε αντίξοη συγκυρία. Πώς παλεύεις για να ζήσεις, όταν είσαι περικυκλωμένος από τον εχθρό. όποιος κι αν είναι. Όπου κι αν είναι.

Ο ρυθμός της ταινίας, καταιγιστικός, η καταδίωξη του εγκλωβισμένου στρατιώτη συνεχής, σε σημείο που η περιπέτεια γίνεται θρίλερ καταδίωξης, ενώ η αγωνία πλημμυρίζει κάθε λεπτό.

Ο εξαιρετικά εύστροφος, όπως φαίνεται, Ντεμάνζ, κατάφερε να αποδώσει μια ταινία ευρωπαϊκή με όρους χολιγουντιανούς. Γιατί πραγματικά δεν έχει σε τίποτα να ζηλέψει παραγωγές που έρχονται από την άλλη μεριά του Ατλαντικού. Αντίθετα εκείνες θα έπρεπε να αναρωτηθούν, πώς γίνεται με υποπολλαπλάσιο κόστος, να δέχονται τόσο γερό ανταγωνισμό!

Ο Ντενμάνζ διάβασε πολύ για το θέμα του αλλά δεν βασίστηκε μόνο στην ιστορική μελέτη. Μίλησε με ανθρώπους και από τα δύο στρατόπεδα και αντιλήφθηκε την αγριότητα και τον πόνο. Πράγματα οικουμενικά. Αποφάσισε λοιπόν να δώσει μία σχεδόν μυθική διάσταση στην ιστορία του Γκάρι για αυτό και θα δούμε έντονο το στοιχείο της φαντασίας, ενώ η ταινία παραμένει ένα καθαρά αντιπολεμικό έπος με αναλογίες σε κάθε πόλεμο, οπουδήποτε στον πλανήτη.

Όσο για τον γεννημένο το 1990, πρωταγωνιστή Τζακ Ό Κόνελ, ήταν ο πλέον κατάλληλος, για να καταφέρει να βγάλει εις πέρας μια ταινία που βασίζεται διαρκώς πάνω του και εξαρτάται από την ενέργεια και το ταλέντο του. Ο σκηνοθέτης ήταν σίγουρος όταν του έστειλέ να διαβάσει το σενάριο, ότι αυτός θα είναι ο πρωταγωνιστής του. Ο νεαρός ‘Ο Κόνελ ξεκίνησε από την τηλεόραση, το 2005, στη βρετανική σαπουνόπερα Doctors. Για την ερμηνεία του στο δράμα του BBC “Dive”, το 2010, η εφημερίδα The Observer έγραψε ότι πρόκειται για «ερμηνεία ενός άντρα με τα διπλάσια χρόνια του: μαγευτική, κωμική, γεμάτη ψυχή». Το 2013 βραβεύτηκε από το φεστιβάλ του Δουβλίνου για την ερμηνεία του στην ταινία «Γροθιές στους τοίχους» (Starred up), κι έλαβε μια υποψηφιότητα στα Βρετανικά Βραβεία Ανεξάρτητου Κινηματογράφου.

Τζένη Παπαγεωργίου