«Ο Θεός Αγαπάει το Χαβιάρι». Ο Έλληνας θα το αγαπήσει;

Η νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή «Ο Θεός Αγαπάει το Χαβιάρι» έχει επικοινωνηθεί ως μια «επική» ταινία. Είναι όμως;

Η αλήθεια έιναι ότι ο σκηνοθέτης τα τελευταία χρόνια έχει επιλέξει να βιογραφήσει στη μεγάλη οθόνη διαπρεπείς Έλληνες. Ξεκίνησε με τον «Καβάφη«, συνέχισε με το «El Greco» και τώρα, με τον Ιωάννη Βαρβάκη.

Η ζωή του Ιωάννη Βαρβάκη έχει ζουμί, έχει ενδιαφέρον. Ένας αγράμματος πειρατής που ξεκίνησε από τα Ψαρά, έβαλε στο μάτι τους Τούρκους και βοήθησε στην επανάσταση, έφτασε στην αυλή της Μεγάλης Αικατερίνης της Ρωσίας, όπου έγινε αποκλειστικός διανομέας χαβιαριού, κατά δική της παραχώρηση και επέστρεψε στην Ελλάδα για να συμμετάσχει στον Αγώνα, ως μέλος πια της Φιλικής Εταιρείας, δεν είναι μια ιστορία που σε αφήνει αδιάφορο.

Από τη μια, θεωρώ ότι είναι αξιοσημείωτη η προσπάθεια του Σμαραγδή να προβάλλει τέτοια θέματα, αφού μάλιστα έχει δηλώσει πολλές φορές ότι επιδιώκει μέσα από τις ταινίες του εθνική ανάταση αλλά και διάδοση του ελληνικού στοιχείου εκτός συνόρων.

Από την άλλη ο χαρακτηρισμός της ταινίας ως «επική», είναι υπερβολικός! Ναι, είναι μια ταινία γυρισμένη με standards και budjet κατά πολύ ανώτερα των ελληνικών ταινιών. Ναι, οι συμμετοχές ηθοποιών διεθνούς cast δίνουν ένα prestige στην ταινία. Αλλά…η ανάμιξή τους με το εγχώριο cast, η «γλώσσα» της ταινίας που είναι η αγγλική αλλά παρεμβάλλονται διάσπαρτα και κάποιες ελληνικές φράσεις (ενίοτε και με κρητική προφορά, για ποιον λόγο, δεν καταλάβαμε), μπερδεύουν το κοινό και δεν δικαιολογούνται.

Οι ηθοποιοί είναι αξιοπρεπείς στις ερμηνείες τους, είναι εξάλλου διεθνώς αναγνωρισμένοι. Η Ντενέβ μεγαλοπρεπής ως Μεγάλη Αικατερίνη αλλά εκφραστικά…απλά διεκπεραιωτική. Ο Σεμπάστιαν Κοχ, κατά τόπους όχι τόσο «Έλληνας» όσο θα έπρεπε, χωρίς να είναι κακός ερμηνευτικά. Δεν είναι εύκολο, ειδικά για έναν ηθοποιό με ντελικάτο και ευγενές προφίλ, όπως ο Κοχ, να πείσει ως αγράμματος, άξεστος πειρατής. Ας μην κρυβόμαστε, εκτός από τον Άντονι Κουίν, κανένας ηθοποιός αλλοδαπής καταγωγής δεν έχει υποδυθεί τόσο πετυχημένα τον ελληνικό χαρακτήρα.
Ξεχώρισαν στους ρόλους τους η Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου (ως κόρη του Βαρβάκη), ο Evgeny Stychkin (ως υπηρέτης και φίλος του) και ο Άκης Σακελλαρίου, ως δάσκαλος.

Σεναριακά απέχει η ταινία από το να αποδώσει το «μέγεθος» της προσωπικότητας και της δράσης του Ιωάννη Βαρβάκη. Σε μια ταινία που μιλά για έναν Έλληνα πειρατή θα περιμέναμε επίσης περισσότερη δράση και περισσότερη αληθοφάνεια, αλλά και εμβάθυνση στον χαρακτήρα του Βαρβάκηκαι στις σχέσεις του με τη Μεγάλη Αικατερίνη και τη Φιλική Εταιρεία. Δράση. Θέλαμε περισσότερη δράση και λιγότερη αφήγηση. Επίσης με έναν πιο ρεαλιστικό τρόπο περιμέναμε να παρουσιαστεί το πώς ενεπλάκη ο Βαρβάκης με το χαβιάρι και όχι ως αποτέλεσμα κάποιας θεϊκής παρέμβασης.
Παρεμπιπτόντως, οι σκηνές με το χαβιάρι ήταν δελεαστικότατες!

Διάσπαρτα κομμάτια της ζωής του Έλληνα ευεργέτη παρακολουθήσαμε, όχι τα πιο σημαντικά ίσως, σε στυλ κυρίως αφηγηματικό και κάπως απόμακρο, ενώ κάποιοι χαρακτήρες δεν ταίριαζαν μεταξύ τους, ούτε καν ηλικιακά.
Εύστοχη η επιλογή του Σμαραγδή να πλέξει αφήγηση και πραγματικότητα αλλά από το δέσιμο κάτι λείπει…

Ενδιαφέρουσα η φωτογραφία – οι χώροι των εξωτερικών γυρισμάτων εξάλλου είναι εντυπωσιακοί – η παραλία της Βοϊδοκοιλιάς θα αναζητηθεί σίγουρα από όσους παρακολουθήσουν την ταινία και στο εξωτερικό – ενώ γυρίσματα έγιναν επίσης στον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα, αλλά και στην Πετρούπολη και στο Αστραχάν.

Συμπέρασμα: η ταινία δεν είναι «επική», την ιστορία του Βαρβάκη καλύτερα να την διαβάσετε πριν ή αφότου δείτε την ταινία, αν θέλετε να διαμορφώσετε άποψη!

Σίγουρα όμως είναι ένα έναυσμα για να γνωρίσουμε έναν Έλληνα που μάς είναι γνωστός λόγω ονόματος αλλά λίγα γνωρίζει ο πολύς κόσμος για τη ζωή και τη δράση του. Για αυτό το έναυσμα θα πρέπει να ευχαριστήσουμε τον κύριο Σμαραγδή, γιατί έκανε μια ταινία που απευθύνεται στον πολύ κόσμο, ο οποίος δεν θα ασχολούνταν επουδενί με την προσωπικότητα του Ιωάννη Βαρβάκη.

Αναμφισβήτητα μια μεγάλη διεθνής παραγωγή, που ελπίζουμε να έχει και διεθνή απήχηση.

Τζένη Παπαγεωργίου

Διαβάστε επίσης
Κριτική για την ταινία του Φιλίπ Φαλαρντό «Ο Εξαιρετικός κύριος Lazhar«