Ερνέστο Τσε Γκεβάρα: μια εικόνα διασχίζει τον κόσμο – Χρονολόγιο

Στο Μεξικό
Φθάνει στο Μεξικό, έρχεται σε επαφή με μια ομάδα Κουβανών επαναστατών και με τον αρχηγό τους Φιντέλ Κάστρο, και ταυτίζεται αμέσως με τον τρόπο σκέψης τους και με τον πόθο να απελευθερώσουν την πατρίδα.

Στην Κούβα
Φεύγουν για την Κούβα και φθάνουν τα ξημερώματα, ξεκινούν αμέσως τις μάχες με τους στρατιώτες του τυρρανικού καθεστώτος του Μπατίστα, αποδεκατίζονται, και μόνο δώδεκα άντρες καταφέρνουν να σωθούν ξεκινώντας την ένοπλη πάλη. Στην πορεία αυτή τους συναντούν όλο και περισσότεροι αγωνιστές, με σκοπό την εκπλήρωση του στόχου τους. Μέσα από τις μάχες, ο Τσε αναδεικνύεται αρχηγός, κερδίζοντας τον σεβασμό του στρατεύματος, το οποίο υπηρετούσε ως γιατρός, αλλά γρήγορα ξεχωρίζει δίνοντας παράδειγμα θάρρους και τόλμης και φθάνοντας στο βαθμό του διοικητή.

Η επανάσταση θριαμβεύει και αποκτά υπεύθυνες αρμοδιότητες ως Υπουργός Βιομηχανίας και Διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας.

Στην Αφρική
Σύντομα, η ανησυχία του ν’ ακολουθήσει τη μοίρα του, τόν κάνει να εκφράσει στον Φιντέλ την επιθυμία του να πραγματοποιήσει την υπόσχεση αλλοτινών καιρών, που ήταν ότι, όταν η Κούβα θα είχε απελευθερωθεί, αυτός θα ακολουθούσε τον δρόμο του σε χώρες που θα χρειάζονταν τη βοήθειά του. Αρχίζει να εκπαιδεύεται με μια ομάδα ανδρών, που ανήκε στο στράτευμά του στη Σιέρρα Μαέστρα, και φεύγει για την Αφρική για να εκπαιδεύσει άνδρες για τον αγώνα.

Στη Βολιβία – το τέλος
Όμως, σύντομα αντιλαμβάνεται ότι δεν έχουν δημιουργηθεί οι κατάλληλες συνθήκες κι αποφασίζει να γυρίσει στην Κούβα. Επιστρέφει παράνομα και συνεχίζει την εκπαίδευση της ομάδας του για να αναχωρήσουν για τη Βολιβία. Η Ταμάρα Μπούνκε (Τάνια, η Αντάρτισσα), η οποία γνωρίζει τον Τσε, αποφασίζει να θέσει τον εαυτό της σε κίνδυνο συμμετέχοντας στην ομάδα. Παίρνουν τον δρόμο για τη Βολιβία, όπου ο Τσε μπαίνει μεταμορφωμένος για να μην τον αναγνωρίσουν. Εκεί αρχίζει να δημιουργεί τις συνθήκες για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τον στρατό που ερευνούσε την περιοχή για να τους εντοπίσει. Σ’ αυτές τις μάχες, αναδεικνύονται η στρατηγική και το θάρρος του προικισμένου ηγέτη, αλλά τα χαρακτηριστικά της περιοχής, η απώλεια ορισμένων ανδρών, η δυσπιστία και ο φόβος των αγροτών έχει ως αποτέλεσμα να σφίξει ο κλοιός γύρω τους μέχρι τον εντοπισμό τους και την επίθεση κατά του Τσε και της ομάδας του, ενώ εκείνος αναπαυόταν μετά από μια μακρά πορεία.
Στη μάχη αυτή, ο Τσε τραυματίζεται στο πόδι, αλλά παρόλ’ αυτά, ο ίδιος και δύο ακόμα άνδρες καλύπτουν την υποχώρηση μερικών συντρόφων και καταφέρνουν να ξεφύγουν κοντά στα σύνορα.

Ο Τσε και οι μαχητές του αντιμετωπίζουν τον εχθρό θαρραλέα, τα βάζουν με τους άνδρες του. Ο Τσε δολοφονείται στο σχολείο της περιοχής.

Αργότερα, θέλησαν να κρύψουν τη σορό του για να μη μείνει κανένα ίχνος από την παρουσία του, αλλά σιγά-σιγά η εικόνα του αναδύεται σαν φλόγα που διασχίζει τον κόσμο και που δεν θα σβήσει ποτέ.

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

1928: Ο Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σέρνα γεννιέται στις 14 Ιουνίου στο Ροσάριο της Αργεντινής. Είναι το πρώτο παιδί μιάς μεσοαστικής οικογένειας. Πατέρας του ο Ερνέστο Γκεβάρα Λιντς και η Σέλια ντε λα Σέρνα.

1932: Η οικογένεια Γκεβάρα μετακομίζει από την πρωτεύουσα Μπουένος Άιρες στην λουτρόπολη Άλτα Γκράσια, κοντά στην Κόρδοβα. Ο μικρός Ερνέστο πάσχει από άσθμα, που θα τον ταλαιπωρεί γιά όλη του τη ζωή, κάτι που τον εμποδίζει να πηγαίνει τακτικά σχολείο μέχρι και τα εννιά του χρόνια.

1948: Εγγράφεται στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες, έχοντας αλλάξει την αρχική του απόφαση να σπουδάσει μηχανικός. Ταυτόχρονα απασχολείται σε διάφορες δουλειές, μεταξύ των οποίων και η εργασία του σε κλινική αντιμετώπισης αλλεργιών.

1950: Ο Ερνέστο κάνει ένα ταξίδι 4.500 χιλιομέτρων με μοτοποδήλατο εξερευνώντας το βορρά της χώρας του, της Αργεντινής.

1951-1952: Μαζί με τον φίλο του, Αλμπέρτο Γκρανάδο, αποφασίζει τον Οκτώβριο του ’51 να ξεκινήσουν ένα ταξίδι στη Λατινική Αμερική. Μέσο μεταφοράς η θρυλική μοτοσυκλέτα του Αλμπέρτο, γνωστη ως “Ποδερόσα ΙΙ”. Ο Γκρανάδο, 30 ετών βιοχημικός με ειδίκευση στη λεπρολογία, γνώρισε τον Ερνέστο μέσω των μικρότερων αδελφών του με τους οποίους ο Γκεβάρα ήταν σχολικός φίλος. Οι περιπέτειες που οι Ερνέστο και Αλμπέρτο έζησαν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού έχουν καταγραφεί στο βιβλίο “Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας”.

1953: Αποφοιτώντας από την Ιατρική Σχολή, ο Ερνέστο ξεκινά άλλο ένα ταξίδι στην Λατινική Αμερική με στάσεις στη Βολιβία, το Περού, τον Παναμά, τον Ισημερινό, την Κόστα Ρίκα και τη Γουατεμάλα όπου και γνωρίζει τον Νίκο Λόπεζ, έναν νεαρό κουβανό . Στη Βολιβία γίνεται μάρτυρας λαϊκής επανάστασης. Τα απομνημονεύματα από αυτό το ταξίδι περιλαμβάνονται στο σύγραμμα με τίτλο “Ξανά στο δρόμο” (Otra Vez).

1954: Η ανατροπή της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης του Γιάκομπο Άρμπενς στη Γουατεμάλα, έπειτα από παρέμβαση των ΗΠΑ, έχει ως αποτέλεσμα τη ριζοσπαστικοποίηση των πολιτικών απόψεων του Γκεβάρα. Αναχωρεί γιά την Πόλη του Μεξικού όπου έρχεται σε επαφή με πυρήνες εξόριστων κουβανών επαναστατών. Εκεί παντρεύεται την, περουβιανής καταγωγής, Χίλντα Γκαντέα με την οποία αποκτά μιά κόρη, τη Χιλντίτα.

1955: Γνωρίζει το Φιντέλ Κάστρο, έπειτα από πρόταση του Ραούλ Κάστρο, και προσχωρεί στην ομάδα των εξόριστων κουβανών που αποσκοπούν στην ανατροπή της δικτατορίας του Φουλχένσιο Μπατίστα. Γίνεται γνωστός στην ομάδα των κουβανών ανταρτών ως “Τσε” (ή ως ο “γιατρός”) και το Νοέμβρη του 1956 επιβιβάζεται στη θαλαμηγό “Γκράνμα” με προορισμό την Κούβα.

1956-1958: Επιδεικνύει εξαίρετες ικανότητες στο πεδίο του ανταρτοπόλεμου κατά των δυνάμεων του Μπατίστα και προάγεται στο βαθμό του διοικητή (κομαντάντε) τον Ιούλιο του ’57. Το Δεκέμβρη του 1958 οδηγεί τον επαναστατικό στρατό σε μιά καίριας σημασίας νίκη στην Σάντα Κλάρα της κεντρικής Κούβας.

1959: Το Φεβρουάριο ανακηρύσσεται κουβανός πολίτης ως αναγνώριση της προσφοράς του στην απελευθέρωση του νησιού απ’ τη δικτατορία του Μπατίστα. Παντρεύεται την Αλέιδα Μαρτς με την οποία αποκτάει τέσσερα παιδιά, ενώ τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς διορίζεται από τον Κάστρο επικεφαλής του Τμήματος Βιομηχανίας του Ιδρύματος Αγροτικής Μεταρρύθμισης και ένα μήνα μετά γίνεται πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Κούβας. Ως μιά συμβολική κίνηση περιφρόνησης απέναντι στο χρήμα, υπογράφει τα νέα χαρτονομίσματα με το ψευδώνυμο του, ως “Τσε”.

1960: Εκπροσωπώντας την επαναστατική κουβανική κυβέρνηση, πραγματοποιεί εκτεταμένο ταξίδι στην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ), στην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, στην Τσεχοσλοβακία, στην Κίνα και τη Βόρειο Κορέα. Υπογράφει γιά λογαριασμό της Αβάνας σημαντικές εμπορικές συμφωνίες με τις σοσιαλιστικές κυβερνήσεις των χωρών αυτών.

1961: Διορίζεται επικεφαλής του νεοσυσταθέντος Υπουργείου Βιομηχανίας στην Κούβα. Τον Αύγουστο ηγείται της κουβανικής αντιπροσωπείας στην συνδιάσκεψη του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών στην Πούντα ντελ Έστε της Ουρουγουάης, όπου και καταγγέλει από του βήματος την πρωτοβουλία “Συμμαχία γιά την Πρόοδο” του τότε προέδρου των ΗΠΑ Τζων Κέννεντι.

1962: Ο Τσε επισκέπτεται γιά δεύτερη φορά την Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) ως επικεφαλής του Εθνικού Διευθυντηρίου της επαναστατικής κυβέρνησης της Κούβας.

1963: Ταξιδεύει στην – ανεξάρτητη πλέον απ’ τη Γαλλία – Αλγερία που βρίσκεται υπό την καινούργια διακυβέρνηση του Αχμέντ Μπεν Μπελά.

1964: Εκφωνεί ομιλία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το Δεκέμβριο στη Νέα Υόρκη. Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στην αμερικανική μεγαλούπολη, ο Τσε γίνεται στόχος ομάδων κουβανών αυτοεξόριστων και αντι-κομμουνιστών. Ένας μικρού μήκους πύραυλος από μπαζούκας εκτοξεύεται εναντίον του κτιριακού συγκροτήματος των Ηνωμένων Εθνών από την περιοχή Κουίνς της Νέας Υόρκης χωρίς να υπάρξουν θύματα, ενώ η αστυνομία της πόλης συλλαμβάνει λίγα μόλις μέτρα μακριά από την είσοδο του κτιρίου του ΟΗΕ την κουβανο-αμερικανίδα Μόλυ Γκονζάλες στης οποίας την κατοχή βρίσκεται ένα μαχαίρι. Η Γκονζάλες παραδέχθηκε πως πρόθεση της ήταν να χτυπησει θανάσιμα τον Τσε.

1965: Ο Τσε βρίσκεται στο Κονγκό της Αφρικής, ηγούμενος αποστολής με σκοπό την υποστήριξη του απελευθερωτικού κινήματος του Πατρίς Λουμούμπα. Την ίδια χρονιά, στην Αβάνα ο Φιντέλ Κάστρο διαβάζει σε δημόσια συγκέντρωση το αποχαιρετιστήριο γράμμα του Γκεβάρα προς την Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας. Στα τέλη του έτους, τον Δεκέμβρη, ο Τσε επιστρέφει στην Κούβα κάτω από απόλυτη μυστικότητα με σκοπό να προετοιμαστεί γιά τη νέα αποστολή στη Βολιβία.

1966: Μεταμφιεσμένος και με ψευδή στοιχεία διαβατηρίου ο Τσε καταφθάνει στη Βολιβία προκειμένου να υποστηρίξει την εκεί προσπάθεια γιά ανατροπή του αμερικανοκίνητου καθεστώτος.

1967: Σημαδιακή χρονιά. Τον Απρίλιο δημοσιεύεται το “Μήνυμα προς την Τρικοντινεντάλ” που περιλαμβάνει την περίφημη έκκληση του Τσε γιά δημιουργία “δύο, τριών, πολλών Βιετνάμ”. Η επιχείρηση των αντάρτικων ομάδων υπό την καθοδήγηση του Γκεβάρα στη Βολιβία αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα και στις 8 Οκτωβρίου οι δεκαεφτά αντάρτες που έχουν απομείνει πιάνονται σε ενέδρα του βολιβιανού στρατού. Ο Τσε τραυματίζεται σοβαρά και πιάνεται αιχμάλωτος. Την επόμενη μέρα δολοφονείται άνανδρα από βολιβιανό στρατιώτη στο χωριό Λα Ιγκέρα, έπειτα από εντολές της τοπικής κυβέρνησης και των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Θάβεται σε ανώνυμο ομαδικό τάφο μαζί με άλλους έξι αντάρτες στην περιοχή Βαλεγκράντε.

30 χρόνια μετά …
1997: Έρευνες κουβανών και άλλων λατινοαμερικάνων επιστημόνων καταλήγουν στην ανακάλυψη του ομαδικού τάφου που περιλαμβάνει τα λείψανα του Τσε. Αφού πιστοποιείται η ταυτότητα της σορού, μεταφέρεται στην Κούβα και τοποθετείται σε ειδικό μνημείο στην πόλη Σάντα Κλάρα.