Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το επεισόδιο της εκπομπής «Η ΕΤ1 σε όλη την Ελλάδα», με τίτλο «Θεσ/νίκη, Μέρες Απελευθέρωσης», παραγωγής 1989 και το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ του Τ. Ψαρρά «Εποχές και Συγγραφείς», με τίτλο «Ο Νίκος Καζαντζάκης και η εποχή του», παραγωγής 2002.
Η εκπομπή καταγράφει τις κυριότερες στιγμές της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της συμπρωτεύουσας, με αφετηρία το χρονικό της απελευθέρωσής της από τον ελληνικό στρατό στις 26 Οκτωβρίου 1912.
Εκτενείς αναφορές γίνονται στην καταστροφική πυρ-καγιά που έπληξε την πόλη τον Αύγουστο του 1917, τις εξελίξεις την περίοδο του Μεσοπολέμου και τα εργατικά κινήματα της δεκαετίας του 1930.
Το τελευταίο μέρος αφορά στα γεγονότα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και την Αντίσταση στη Μακεδονία εναντίον των Γερμανών κατακτητών, μέχρι την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Έλληνες αντάρτες στις 30 Οκτωβρίου 1944.
Το ντοκιμαντέρ πλαισιώνεται από πλούσιο φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό αρχείου – κινηματογραφικές λήψεις των αδελφών Μανάκια, με εικόνες από την επί-σκεψη του Σουλτάνου Μεχμέτ Ε΄ Ρεσάτ το 1911 και πλάνα από την πυρκαγιά του 1917 – και παρουσιάζει μαρτυρίες ανθρώπων που βίωσαν τα ιστορικά γεγονότα.

Στη μνήμη του μεγάλου Έλληνα λογοτέχνη Νίκου Καζαντζάκη, παρουσιάζεται το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά «ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ», με τίτλο «Ο ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ», παραγωγής 2002. Το ντοκιμαντέρ ερευνά τη ζωή και το έργο του συγγραφέα από την παιδική του ηλικία στη γενέτειρά του Μυρτιά Κρήτης, τα σχολικά του χρόνια και τις σπουδές του.
Η συγγραφική του δραστηριότητα ξεκινά το 1906, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, με τη δημοσίευση του δοκιμίου «Η Αρρώστια του Αιώνος» στο περιοδικό «Πινακοθήκη».
Μελετητές του έργου του καταθέτουν τις απόψεις τους, ενώ παράλληλα παρουσιάζεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό από την προσωπική και οικογενειακή ζωής, καθώς και εκδόσεις από όλο τον κόσμο με το συγγραφικό και μεταφραστικό του έργο. Ο φίλος του και συγγραφέας Θράσος Καστανάκης, διαβάζει επιστολές του Καζαντζάκη, μέσω των οποίων αντλούνται στοιχεία για τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά του.

Στην εκπομπή μιλούν οι συγγραφείς Θανάσης Βαλτινός και Φίλιππος Δρακονταείδης, ο ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης και ο πανεπιστημιακός καθηγητής Μιχάλης Μερακλής.
Παρουσιάζεται επίσης πλούσιο αρχειακό υλικό, όπως πλάνα από ιστορικά γεγονότα του μεσοπολέμου, σκηνές από το σίριαλ του Β. Γεωργιάδη «Ο Χριστός ξα-νασταυρώνεται» και ηχητικά αποσπάσματα, με τη φωνή του Ν. Καζαντζάκη.

Ειδήσεις Σήμερα: