Οικονομική αξία και πολιτική εξουσία προβάλλονται μέσα από αυτό. Ιστορία, εδαφικότητα και εθνικότητα αποτυπώνονται πάνω σε αυτό. Ο λόγος για το χαρτονόμισμα και την «αποκωδικοποίηση» της πορείας του στο χρόνο. Αυτό ήταν το θέμα του Διεθνούς Συμποσίου «Δραχμή: εικονογραφία και συμβολική αξία» που διοργάνωσε και παρουσίασε χθες το βράδυ το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας (ΙΑ/ΕΤΕ). Μια ενδιαφέρουσα αναδρομή, από τα πρώτα βήματα του ελληνικού έθνους μέχρι σήμερα, στην πορεία της δραχμής στο χρόνο και στην αξιοποίησή της, μέσα από την εικονογραφία, ως πεδίο έκφρασης ιστορικών δεδομένων και προσδοκιών αλλά και ως εργαλείο για τη δημιουργία εθνικής συνείδησης.

Το συμπόσιο ήταν μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος με το ίδιο θέμα που έχει αναλάβει διεθνής ομάδα καλλιτεχνών και θεωρητικών με την υποστήριξη του Γραφείου Διασύνδεσης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, του ιδρύματος IASPIS της Στοκχόλμης, της Ακαδημίας Jan Van Eyck του Μάάστριχτ και του ηλεκτρονικού περιοδικού re-public.gr.

Η πρωτοβουλία, όπως τονίστηκε, προσβλέπει στην ενίσχυση της διεπιστημονικότητας αφού η εν λόγω προσέγγιση συνδυάζει την αρχειακή έρευνα με την τέχνη, την οικονομική θεωρεία, αλλά και το πολιτικό ντιζάιν και την ψυχανάλυση.

Το ελληνικό χαρτονόμισμα ως πόλος πολυεπίπεδης έρευνας και εκπαίδευσης προσφέρεται από τα Αρχεία, τις συλλογές, τις εκθέσεις και τις εκδόσεις του ΙΑ/ΕΤΕ που «έχει στόχο όχι μόνο να διαφυλλάξει την ιστορική μνήμη της ΕΤΕ αλλά και να θέσει στη διάθεση του επιστημονικού και γενικού κοινού τον πλούτο που διαχειρίζεται» όπως επισήμανε ο επικεφαλής του ΙΑ/ΕΤΕ Γεράσιμος Νοταράς.

Ειδικότερα, όσον αφορά τα τραπεζογραμμάτια και τα χαρτονομίσματα, όπως εξήγησε ο ίδιος, το Αρχείο διαχειρίζεται δύο σημαντικές συλλογές, της ΕΤΕ και του Κοινωφελούς Ιδρύματος Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου, που συνιστούν το πληρέστερο συλλεκτικό σύνολο ελληνικού χαρτονομίσματος, με αρχειακό υλικό από τις τρεις εκ των πέντε ελληνικών τραπεζών που απέκτησαν εκδοτικό προνόμιο στην Ελλάδα. Γεγονός, που επιτρέπει, όπως είπε, τη συνολική μελέτη του ελληνικού νομίσματος και τη διερεύνηση πολλών πτυχών αλλά και θεμάτων ιδεολογίας και ταυτότητας συγκεκριμένων εποχών.

Το χαρτονόμισμα στηρίζεται σε αυστηρή συντακτική δομή η οποία προσφέρει ένα οριοθετημένο πεδίο έρευνας για την ανάλυση της ταυτότητας και της αξίας. Γι αυτό και οι ομιλητές αξιοποίησαν αυτούς τους περιορισμούς χρησιμοποιώντας την δραχμή ως εφαλτήριο ανάλυσης της πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας και προσέγγισαν το θέμα μέσα από τις πολλές και διαφορετικές πτυχές του.

Ο πολιτικός επιστήμονας Ηλίας Ρουμπάνης, αναφέρθηκε στην σχέση κρίσης εθνικής ταυτότητας και εικονογραφιών των χαρτονομισμάτων. Η ιστορικός τέχνης Δρ Βιργινία Μαυρίκα ξεδίπλωσε τις πτυχές συνεργασίας μεταξύ της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (ΕΤΕ) και της American Bank Note Company της Νέας Υόρκη η οποία σχεδίαζε και τύπωνε από το 1859 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1930 τα ελληνικά τραπεζογραμμάτια. Ο καλλιτέχνης και πολιτικός επιστήμονας Κωστής Σταφυλάκης μίλησε για τις φαντασιώσεις εξόδου μέσω της τέχνης όταν αυτή νομίζει ότι μπορεί να παρακάμψει τη χρηματική αξία των χαρτονομισμάτων.

Και τέλος ο Γιώργος Παπαδόπουλος αναφέρθηκε στους αντικατοπτρισμούς της δραχμής όταν η εικονογραφία της αναδεικνύει την κυρίαρχη αφήγηση για την ταυτότητα και μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε την πορεία εθνικής συγκρότησης αλλά και αν αυτή η αφήγηση, είναι επίκαιρη ή πηγάζει από μία παρωχημένη αυτο-αντίληψη της ελληνικότητας.


Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: