Οι βιοϊατρικές μελέτες «δεν περιλαμβάνουν αρκετές γυναίκες»

Σαν Φρανσίσκο: Το γυναικείο φύλο υποεκπροσωπείται συστηματικά στις δοκιμές φαρμάκων και θεραπειών, προειδοποιούν Αμερικανοί ερευνητές. Όπως επισημαίνουν, ακόμα και στα προκαταρκτικά στάδια των μελετών, τα περισσότερα πειραματόζωα είναι αρσενικά.

Η αποτυχία των μελετών να εκπροσωπήσουν σωστά τις γυναίκες αποτελεί τροχοπέδη για την αντιμετώπιση παθήσεων που πλήττουν περισσότερο το γυναικείο φύλο, όπως η κατάθλιψη, ο χρόνιος πόνος και τα αυτοάνοσα νοσήματα, ανέφεραν διάφοροι ομιλητές σε σχετικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Σαν Φρανσίσκο.

«Το ζήτημα αυτό έχει τεράστια σημασία» σχολίασε στο Nature.com ο Ίρβινγκ Ζούκερ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια. «Σε ένα μεγάλο αριθμό ερευνητικών τομέων, οι ερευνητές απλά δεν μελετούν τα θηλυκά άτομα […] το να μελετά κανείς μόνο τα αρσενικά άτομα, με την υπόθεση ότι τα αποτελέσματα ισχύουν και στις γυναίκες, είναι λανθασμένο».

Ο Δρ Ζούκερ παρουσίασε στο συνέδριο έρευνα που επανεξέτασε την πειραματική μεθοδολογία σε μελέτες που δημοσιεύτηκαν το 2009 σε 42 επιστημονικές εκδόσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, τα θηλυκά πειραματόζωα ήταν υπερβολικά λίγα.

Το ίδιο φαινόμενο επιβεβαιώνεται από μελέτη που δημοσιεύει στην επιθεώρηση Pain ο Δρ Τζέφρι Μόγκιλ του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ. Ο Μόγκιλ εκτιμά ότι οι ερευνητές αποφεύγουν τα θηλυκά πειραματόζωα φοβούμενοι ότι ο ορμονικός κύκλος τους θα δυσχεράνει την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Ωστόσο η ανάλυση του ίδιου δείχνει ότι οι αντιδράσεις των θηλυκών πειραματόζωων δεν παρουσιάζουν μεγαλύτερο εύρος σε σχέση με των αρσενικών.

Ο τυπικός ασθενής με χρόνιο πόνο είναι γυναίκα και έχει ηλικία 55 ετών, ωστόσο το μέσο υποκείμενο που χρησιμοποιείται στις μελέτες για τον χρόνιο πόνο είναι ένα αρσενικό ποντίκι ηλικίας 8 εβδομάδων, επισήμανε χαρακτηριστικά ο Τζέφρι Μόγκιλ του Πανεπιστημίου ΜακΓλιλ του Μόντρεαλ.

Η υποεκπροσώπηση του γυναικείου φύλου δεν επηρεάζει μόνο τις γυναίκες ασθενείς αλλά δυνητικά και τους άντρες. Για παράδειγμα, φάρμακα που έδωσαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα στις δοκιμές σε αρσενικά ποντίκια τελικά απορρίπτονται όταν φτάσουν στις τελικές φάσεις των δοκιμών και αποδειχθεί ότι δεν λειτουργούν στις γυναίκες ή τους προκαλούν υπερβολικές παρενέργειες.

Από το 2003, τα αμερικανικά Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (NIH) εφαρμόζουν ειδική νομοθεσία για την επαρκή εκπροσώπηση των γυναικών στις μελέτες.

Στοιχεία από την Υπηρεσία Λογοδοσίας της αμερικανικής κυβέρνησης δείχνουν ότι ο νόμος πράγματι αύξησε τη συμμετοχή των γυναικών στις τελικές φάσεις των κλινικών δοκιμών

Το πρόβλημα όμως παραμένει όσον αφορά τις αρχικές μελέτες ασφάλειας σε μικρή κλίμακα, στις οποίες το ποσοστό των γυναικών στο δείγμα παραμένει μόλις στο 22%.

health.in.gr