2

Η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 2% στο σύνολο του 2009, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Παρασκευή, καθώς στο τελευταίο τρίμηνο η μείωση του ΑΕΠ ήταν 2,6%, ενώ ανοδικά αναθεωρήθηκαν οι εκτιμήσεις για τα προηγούμενα τρία τρίμηνα.

Υπενθυμίζεται ότι το 2008 το ΑΕΠ είχε αυξηθεί κατά 2%. Για το 2009, η κυβέρνηση προέβλεπε ύφεση 1,2%. Η ελληνική οικονομία είναι σε ύφεση για πρώτη φορά από το 1993.

Στο δ΄τρίμηνο του 2009, το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 2,6%, σε ετήσια βάση, ενώ οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Reuters προέβλεπαν πτώση 1,6%. Σε τριμηναία βάση, η οικονομική δραστηριότητα υποχώρησε κατά 0,8%. 

«Οι εκτιμήσεις του ΑΕΠ για τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2009 έχουν αναθεωρηθεί βάσει νέων στοιχείων κλαδικών δεικτών (μεταποίηση, κατασκευές, τουρισμός, εμπόριο), ανέφερε η ΕΣΥΕ σε ανακοίνωσή της.

«Η σημαντικότερη μεταβολή οφείλεται στην αναθεώρηση του δείκτη κύκλου εργασιών στο τομέα υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης» πρόσθεσε.

Έτσι, σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, η πτώση του ΑΕΠ ήταν 2,5% (από 1,7%) το τρίτο τρίμηνο, 1,9% το δεύτερο (από 1,2%) και 1% το πρώτο (από 0,5%).

Σημειώνεται ότι για το 2010 η κυβέρνηση προβλέπει μείωση του ΑΕΠ κατά 0,3% και πάνω σε αυτή την πρόβλεψη βασίζονται οι εκτιμήσεις για τα δημόσια έσοδα, τη μείωση του ελλείμματος κ.τλ.

Πιο κοντά νέα σκληρά μέτρα

Εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, αυτή η πρόβλεψη δεν θα επιβεβαιωθεί, κάτι που σημαίνει ότι για να επιτευχθούν οι στόχοι του Προγράμματος Σταθερότητας είναι πολύ πιθανό να ληφθούν πρόσθετα, πιο σκληρά, μέτρα (με τη «βούλα» του ΔΝΤ), όπως άλλωστε πιέζουν και από την ΕΕ.

Όμως, τα αυστηρά μέτρα είναι «δίκοπο μαχαίρι», καθώς οδηγούν σε περιορισμό της ζήτησης και απειλούν την οικονομία με ακόμα βαθύτερη ύφεση.

«Όπως έχει πει και ο πρωθυπουργός, θα ληφθούν επιπλέον μέτρα εφόσον χρειαστεί. Εγώ πιστεύω ότι δεν θα χρειαστεί. Η κυβέρνηση εμμένει στην πιστή εφαρμογή του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης» δήλωσε την Παρασκευή η υπουργός Οικονομίας Λούκα Κατσέλη, αναφερόμενη στα σενάρια για την περικοπή του 14ου μισθού και την αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες.

«Πιστεύω ότι με την υλοποίηση του Προγράμματος Σταθερότητας δεν θα χρειαστεί να αναγκαστούμε να λάβουμε νέα μέτρα, μέτρα δύσκολα», είπε ο υφυπουργός Αμυνας Π.Μπεγλίτης, μιλώντας την Παρασκευή στο ραδιοφωνικό σταθμό Real FM.

Ευρωπαϊκή κυβερνητική πηγή δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή ότι η Ελλάδα είναι απίθανο να αντιμετωπίσει αιτήματα για επιπλέον δημοσιονομικά μέτρα φέτος, «αλλά ίσως απαιτηθεί μεγαλύτερη προσπάθεια το 2011-12».

Αυτό σημαίνει ότι μέτρα όπως το γενικό «πάγωμα» μισθών ή η αναστολή των προσλήψεων στον δημόσιο τομέα, ίσως επεκταθούν και στην ερχόμενη διετία. Επί τάπητος, μεταξύ άλλων, είναι η κατάργηση δώρου και επιδομάτων για τις συντάξεις και η αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ.

Τον Μάρτιο τοποθετείται χρονικά το πρώτο κρίσιμο τεστ για την ελληνική οικονομία, κυρίως, σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο λήψης νέων, πιο σκληρών, μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος, όπως προκύπει και από τις δηλώσεις που έκανε την Παρασκευή ο κοινοτικός επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Όλι Ρεν. 

Ανάλογες τοποθετήσεις για το «ενδεχόμενο» πρόσθετων μέτρων έκαναν την Παρασκευή οι Ζαν-Κλοντ Τρισέ και Γ.Σταρκ από την ΕΚΤ.

Μάλιστα, ο κ. Σταρκ (σε απόσπασμα συνέντευξης του στο Spiegel, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα) είπε ότι τα όσα έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα από την κυβέρνηση «είναι ένα απολύτως ελάχιστο που πρέπει τώρα να τεθεί σε εφαρμογή, είναι όμως ανάγκη να γίνουν περισσότερα, δεδομένης της ξεκάθαρης επιδείνωσης της κατάστασης».

Τα σχόλια των αναλυτών

«Με την αναθεώρηση όλων των τριμηνιαίων στοιχείων για το ελληνικό ΑΕΠ κατά τη διάρκεια του 2009 προκύπτει σημαντικότερη από την αναμενόμενη κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας που ανέρχεται σε 2% για το σύνολο του έτους. Παράλληλα, ο ρυθμός κάμψης της οικονομικής δραστηριότητας σε ετήσια βάση εμφανίζεται επιταχυνόμενος σε τριμηνιαία βάση στο δεύτερο μισό του έτους, δείχνοντας ότι η σταθεροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας αναβάλλεται για μετά το δεύτερο τρίμηνο του 2010» είπε στο Reuters ο οικονομολόγος της Εθνικής Τράπεζας Ν.Μαγγίνας.

«Η πρόβλεψη της ελληνικής κυβέρνησης (για μείωση ΑΕΠ 1,2%) είναι πολύ αισιόδοξη. Θα είναι ένας ακόμα παράγοντας που θα καταστήσει την δημοσιονομική προσαρμογή που προσπαθούν να επιτύχουν πολύ δύσκολη και υπάρχει πιθανότητα, αν το πετύχουν αυτό, αυτό να οδηγήσει σε μια πραγματικά άσχημη ύφεση» ήταν το σχόλιο του αναλυτή Μπεν Μέι από την Capital Economics.

«Αυτό δείχνει προφανώς ότι δεν είναι μόνο το δημοσιονομικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουν, αλλά και οικονομικό, και έτσι η αυστηρότερη δημοσιονομική προσαρμογή είναι πιθανόν να αυξήσει τις πτωτικές πιέσεις στην ανάπτυξη. Δεν είναι εύκολο η Ελλάδα να βγει από αυτή την δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται τώρα» είπε ο Γιούργκεν Μίχελς της Citigroup.

«Αυτό είναι ισχυρότερο του αναμενόμενου πλήγμα στην ελληνική οικονομία και δεν διευκολύνει την κυβέρνηση να μειώσει το έλλειμμα. Αυτή η νέα αναθεώρηση δεν είναι ευχάριστη. Αναθεωρήσεις στοιχείων συμβαίνουν συχνά παντού, αλλά η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο και θα πρέπει να αποφεύγουν να κάνουν τόσο πολλές αναθεωρήσεις και σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα» είπε οικονομολόγος της τράπεζας Hauck & Aufhaeuser.

«Ίσως θα είναι καλύτερα να καθυστερούν την ανακοίνωση ενός δείκτη για καμιά εβδομάδα περίπου, να τον κοιτάζουν ξανά και μετά να ανακοινώνουν ακριβέστερα στοιχεία» σημείωσε.

Οι αντιδράσεις των κομμάτων

«Το πατριωτικό καθήκον του λαού είναι να ξεσηκωθεί. Να μην επιτρέψει να τον οδηγήσουν στην αγχόνη αυτοί που τον λήστεψαν: Πλουτοκρατία, ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, ΕΕ» σημειώνει το ΚΚΕ σε σχετική ανακοίνωση.

Προβλέποντας νέα «άγρια μέτρα» προσθέτει: «Όπως είχαν προαποφασίσει το γκρέμισμα του Ασφαλιστικού, έτσι ήδη έχουν συμφωνήσει να προχωρήσει η κυβέρνηση με την στήριξη της ΕΕ, και σε νέα άγρια μέτρα στο εργασιακό, στην κατάργηση του δώρου και του επιδόματος αδείας, στην αύξηση του ΦΠΑ» προσθέτει

«Η μείωση κατά 2,6% του ΑΕΠ το τελευταίο τρίμηνο του 2009 επιβεβαιώνει ότι η ελληνική οικονομία βουλιάζει και κινείται σε τροχιά ελεύθερης πτώσης» σχολίασε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος τπου ΣΥΡΙΖΑ, Π.Λαφαζάνης.

«Η κυβέρνηση εφαρμόζοντας μέτρα εργασιακής, κοινωνικής και ασφαλιστικής κατεδάφισης και οδηγώντας τη χώρα σε μια ιδιόμορφη οικονομική κατοχή, γίνεται κατεξοχήν υπεύθυνη για την επερχόμενη βαθιά ύφεση και τις σκληρές δοκιμασίες που αναμένουν τους εργαζόμενους» προσέθεσε.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ