93

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΓΣΕΕ Γ.ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ: ΕΝΟΤΗΤΑ Α

Καταγγέλλετε ότι η κρίση χρησιμοποιείται ως πρόφαση από τις επιχειρήσεις. Δεν έχουν επηρεαστεί καθόλου;

Η κρίση είναι μπροστά μας. Οι συνέπειες της διεθνούς κρίσης, δεν έχουν ακόμη χτυπήσει την Ελλάδα στο βαθμό που έπληξαν άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Θα χρησιμοποιήσω ένα ευφυολόγημα: αν η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας είναι ο τουρισμός, αυτό σημαίνει ότι όταν οι πολίτες των ανεπτυγμένων χωρών δεν θα πάνε διακοπές, εμείς θα πεινάσουμε. Εκείνοι απλώς θα στερηθούν τις διακοπές τους, εμείς όμως θα έχουμε σοβαρή επίπτωση στην απασχόληση. Αυτό είναι μπροστά μας.

Προς το παρόν αυτό που βιώνουμε είναι η κατάρρευση της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής. Η επίσημη επιβεβαίωση ήρθε με τα τελευταία στοιχεία της Κομισιόν. Κατά την άποψη μου βέβαια τα σημάδια ήταν εμφανή από πολύ νωρίτερα, όταν πέρυσι την Ανοιξη ο Γ.Αλογοσκούφης είχε πει το περίφημο «πιάσαμε πάτο. Δεν μπορώ να εγγυηθώ την εκτέλεση του προϋπολογισμού». Μα το 2008 δεν είχαμε ακόμη κρίση. Επομένως, ναι, θεωρώ ότι οι εργοδότες στην πλειοψηφία τους χρησιμοποιούν την κρίση ως πρόφαση. Μάλιστα και μόνο στο προανάκρουσμά της αντιδρούν με αντεργατικά μέτρα.

Γιατί όμως; Αποτελεί οργανωμένο σχέδιο, ήταν έτοιμοι από καιρό οι εργοδότες να αδράξουν την «ευκαιρία»;

Κάθε κρίση και πάντοτε, για κάποιους αποτελεί ταυτόχρονα και μια ευκαιρία. Για τους εργοδότες, είναι μια «ευκαιρία» να πετύχουν πάγιες επιδιώξεις τους για αποδόμηση των εργασιακών σχέσεων.

Έχω ένα πολύ καλό παράδειγμα με συμβολική μάλιστα σημασία. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, ο κ. Μυλωνάς, μείωσε τις ώρες εργασίας του προσωπικού, με ταυτόχρονη μείωση αμοιβών περίπου κατά 20%. Αν δηλαδή ο μισθός είναι κατά μέσο όρο 1.000 ευρώ κερδίζει περίπου 200 ευρώ από κάθε εργαζόμενο. Το μέτρο εφαρμόστηκε σε περίπου 900 εργαζόμενους για έξι μήνες -όπως τουλάχιστον είπε. Μα η κερδοφορία της Αλουμύλ του κ. Μυλωνά τον προηγούμενο χρόνο ανήλθε σε 10 εκατ. ευρώ. Το ποσό που γλιτώνει από τους εργαζομένους θα τον σώσει; Όχι.

Απλώς δημιουργούν γενικευμένο κλίμα αμφισβήτησης του δικαίου των εργασιακών σχέσεων που έχει κατακτηθεί μέχρι σήμερα. Πολύ φοβούμαι δε, ότι αυτό που επιχειρούν είναι η δημιουργία μιας όσο πιο ευέλικτης γίνεται αγοράς εργασίας, με δυνατότητα κινητής κλίμακας ωρών και αμοιβών, να μην υπάρχει δηλαδή κανένα περιοριστικό πλαίσιο, που πάντα λειτουργεί υπέρ του αδύναμου πόλου της εργασιακής σχέσης, που είναι ο εργαζόμενος.

Αυτό όμως δεν απαιτεί και αλλαγή της νομοθεσίας; Όσο κακή και αν είναι σήμερα δεν επιτρέπει τέτοιου είδους αυθαιρεσίες…

Βεβαίως, αλλά νομίζω ότι την υπόσχεση αυτή κερδίζουν εμμέσως όταν ο υπουργός Οικονομίας, και κυρίως ο ίδιος ο πρωθυπουργός «κλείνουν πονηρά το μάτι» λέγοντας ότι αυτό είναι προτιμότερο από την ανεργία, χωρίς όμως να θέτουν κανένα όρο και καμία προϋπόθεση, ώστε να αποκλείσουν κάτι τέτοιο να συμβεί σε εκτεταμένη κλίμακα. Προφανώς, αυτό που υπονοούν είναι ότι κάποια στιγμή τέτοιου είδους πρακτικές είτε θα αποκτήσουν περίβλημα δικαίου, είτε θα αποτελούν συνήθη εργασιακή πρακτική, που δεν θα είναι μαχητή.

Ποια κυβερνητική στάση θα έπειθε και θα «φρέναρε» επικίνδυνες ορέξεις;

Καταρχήν πρέπει να δώσει ισχυρό πολιτικό μήνυμα και να το εννοεί. Όχι, άλλα να λέει ο πρωθυπουργός, άλλα ο Γ.Παπαθανασίου και άλλα η Φ.Πετραλιά. Αυτά είναι λεονταρισμοί. Χρειάζεται ένα κεντρικό μήνυμα ότι είμαστε αποφασισμένοι να μην ανεχθούμε καμία καταχρηστική πρακτική.

Τώρα, για μεμονωμένες περιπτώσεις και κατόπιν αυστηρού ελέγχου να αναζητήσουμε λύσεις. Με όρους όμως. Πώς για να δώσουν λεφτά μέσω ΤΕΜΠΜΕ ήξεραν να θέσουν όρο ότι απαιτούνται τρεις κερδοφόρες χρήσεις; Η κυβέρνηση όφειλε να επιβάλλει ως όρο ότι όπου υπάρχει κρατική χρηματοδότηση απαγορεύονται οι απολύσεις, πχ σε όσους βοηθηθούν από το πακέτο των 28 δισ. ευρώ των τραπεζών.

Πάντως η Φ.Πετραλιά εξακολουθεί να τάσσεται κατά της περαιτέρω ελαστικοποίησης.

Είναι υποκριτική στάση. Από τη μια τάσσεται κατά και την ίδια ώρα δίνει 50 εκατ. ευρώ για να καλύψει τη διαφορά στους «κομμένους» μισθούς από τη μείωση ωρών εργασίας. Το είμαι «κατά» σημαίνει «το απαγορεύω», «παρεμβαίνω», «ασκώ έλεγχο».

Διαθέτει μέσα παρέμβασης;

Πάντα η εκτελεστική εξουσία έχει τρόπο να παρέμβει. Καταρχήν, το πιο απλό: να ζητήσει την εφαρμογή του ισχύοντος νόμου. Πρόκειται σαφώς για έναν κακό νόμο, αλλά τουλάχιστον προβλέπει συναίνεση. Δεύτερον, να διπλασιάσει την αποζημίωση απόλυσης.

Συναίνεση όταν ο άλλος φοβάται ότι θα χάσει τη δουλειά του;

Ο κ. Μυλωνάς απέλυσε ανθρώπους που αρνήθηκαν, και οι οποίοι το κατήγγειλαν, δεν είδα να τιμωρείται από την κυβέρνηση. Όταν ο εργαζόμενος αισθανθεί ότι έχει την ουσιαστική προστασία της κυβέρνησης θα μιλήσει, θα διαφωνήσει. Δεν αρκεί να έχει την υποστήριξη του Συνδικάτου. Ξέρετε πολλοί εργαζόμενοι μου λένε όταν τους προτρέπω να αντιδράσουν, πρόεδρε σ ευχαριστούμε για τη συμπαράσταση, το ξέρουμε ότι θα φωνάξεις, αλλά εμείς θα απολυθούμε, επομένως δεν μιλάμε.

Αν το επιθυμούσε η κυβέρνηση θα μπορούσε να παρέμβει επιβάλλοντας όρους και κανόνες. Για παράδειγμα, εργατικό και διαχειριστικό έλεγχο. Δεν είναι παράλογος κανένας συνδικαλιστής. Αν διαπιστώσουμε ότι όντως μια επιχείρηση αντιμετωπίζει πρόβλημα και κινδυνεύει να κλείσει και να χαθούν θέσεις εργασίας, πρώτοι εμείς θα αναζητήσουμε λύση. Αν αποδεικνυόταν ότι πράγματι απαιτείται μείωση των ωρών εργασίας, ακόμη και αυτό θα το δεχόμασταν και θα βρίσκαμε τρόπους αναπλήρωσης του εισοδήματος, πχ μέσω του ΛΑΕΚ, λογαριασμός που αποτελείται από χρήματα εργαζομένων και εργοδοτών και τα κάνει ό,τι θέλει η κυβέρνηση. Τα κάνει δωράκια προεκλογικά και τα χρησιμοποιεί για πελατειακές εξυπηρετήσεις. Και οι εργοδοτικές ενώσεις συμφωνούν με την πρόταση στοχευμένων παρεμβάσεων κατόπιν ελέγχου.

Δεν μπορεί, όμως, ο κ. Μυλωνάς της Αλουμύλ, χωρίς κανένα έλεγχο, να προχωρά σε μείωση των ωρών εργασίας μόνο και μόνο για να διατηρήσει την κερδοφορία του και αυτό να γίνεται αποδεκτό. Σκληρά μέτρα δηλαδή, να δεχθούμε και να δούμε πώς θα απαλύνουμε τις κοινωνικές επιπτώσεις, αλλά για να σωθούν επιχειρήσεις, που μέσω εργατικού – διαχειριστικού ελέγχου αποδεικνύεται ότι πραγματικά κινδυνεύουν, όχι για να διασωθεί η υψηλή κερδοφορία των επιχειρηματιών.

Από τις επιχειρήσεις, που το έχουν ήδη κάνει, αντιμετώπιζε καμία όντως πρόβλημα;

Όχι, στη συντριπτική πλειοψηφία τους το έκαναν για διατήρηση κερδοφορίας. Άλλωστε, πρέπει να τονίσω, ότι όπου υπήρχε πραγματικό πρόβλημα το κατάλαβαν και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι. Υπήρξαν εργοδότες που κάλεσαν τα σωματεία και δείχνοντας τους αναλυτικά στοιχεία και λογιστικά βιβλία, τούς εξήγησαν την πραγματική κατάσταση. Παράδειγμα τέτοιο αποτελεί η περίπτωση της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας του Λαναρά που παρενέβη προσωπικά. Μας έδειξαν τα πάντα, και εκεί όντως αξίζει να σώσουμε 1.000 θέσεις εργασίας. Θα κάνουμε και εμείς υποχωρήσεις στην περίπτωση αυτή.

Προτρέπετε τις επιχειρήσεις να απευθυνθούν στη ΓΣΕΕ για εύρεση λύσης;

Βεβαίως. Γιατί εμείς έχουμε τη δυνατότητα, και αυτό το προτείναμε και στους εργοδότες, ακόμη και στην περίπτωση που μετά τον έλεγχο φτάσουμε σ ένα ακραίο σενάριο και διαπιστώσουμε ότι η επιχείρηση δεν σώζεται, να υπάρξει κοινωνικό πλάνο για τους ανθρώπους που χάνουν την εργασία τους. Θα αναζητηθούν εναλλακτικές κοινωνικές υπηρεσίες και δραστηριότητες. Θα τους εντάξουμε ή σε κάποιο προσυνταξιοδοτικό καθεστώς, ή σε κάποιο πρόγραμμα κατάρτισης, ή θα δοθεί μια μορφή επιδότησης. Πρέπει να φροντίσουμε για την επόμενη ημέρα. Η πρόβλεψη αυτή υπάρχει και σε κοινοτική οδηγία, η οποία όμως δεν έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο.

Παρόμοια μέτρα δεν εξήγγειλε και η υπουργός Απασχόλησης;

Ναι, για πολλοστή φορά. Αλλά αμφιβάλλω τι θα υλοποιηθεί τελικά. Προκαλώ την κυβέρνηση να μας πει πόσα ευρώ έχουν εκταμιευτεί για το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα «μια αρχή, μια ευκαιρία» για τους νέους ανθρώπους… Ούτε ένα λεπτό του ευρώ.

Πρόκειται δηλαδή για μέτρα μόνο επικοινωνιακού χαρακτήρα; Δεν είναι εφικτό να υλοποιηθούν;

Κάποια από αυτά βεβαίως. Όμως αυτά είναι μέτρα τρέχοντα. Δεν είναι πολιτική. Δηλαδή τρέχει αυτή τη στιγμή το ΕΣΠΑ, έχουμε και την ευχέρεια να «φορτώνουμε» την εθνική συμμετοχή σε άλλη κυβέρνηση, οπότε τάζουμε «λαγούς με πετραχήλια», 3,5 δισ. ευρώ για τους ανέργους, φτιάχνοντας προγράμματα ανεκπλήρωτα.

Όμως, παραμένει ερώτημα το πώς φτιάχνονται τα προγράμματα αυτά, αν είναι εγκεφαλικά κατασκευάσματα ή έχουν προκύψει από έρευνες στην αγορά εργασίας, κάτι που είμαι σε θέση να γνωρίζω πως δεν ισχύει. Για παράδειγμα, δεν έχει βρεθεί αν όντως το 20% της ανεργίας είναι διαρθρωτική, δηλαδή δεν υπάρχει σύζευξη προσφοράς-ζήτησης. Υπάρχει δηλαδή ο κίνδυνος όλα αυτά να φτιάχνονται στον αέρα. Ανακοίνωσαν πχ κατάρτιση εργαζομένων σε πράσινα επαγγέλματα. Ποια είναι αυτά; Υπάρχει μελέτη; Η μόνη σχετική έρευνα είναι αυτή του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ που είναι ελλιπής.

Αυτό που ζητάμε εμείς είναι να γίνεται απολογισμός της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων. Αξίζει να τα επαναλάβουμε, χρειάζονται διορθώσεις;

Η ελαστικοποίηση αποτελεί λύση για να συνέλθει η οικονομία;

Σε καμία περίπτωση. Για να συνέλθει η οικονομία απαιτείται αλλαγή του μείγματος της ασκούμενης οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Η πολιτική που ασκείται τώρα είναι υφεσιακή, οδηγεί την οικονομία σε μεγαλύτερη κρίση, γιατί εντοπίζει το πρόβλημα στο σκέλος της προσφοράς -είναι τα οικονομικά της προσφοράς, μια νεοφιλελεύθερη λογική-, ενώ εμείς πιστεύουμε ότι πρέπει να ενισχυθεί το σκέλος της ζήτησης.

Δηλαδή να τροφοδοτηθεί η ζήτηση, οι μισθοί, οι συντάξεις, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ώστε να τροφοδοτηθεί η κατανάλωση και να ανοίξει νέος κύκλος αναζωογόνησης.

Παράταση της ύφεσης, λοιπόν, με εκτεταμένη χρήση του μέτρου της ελαστικοποίησης.

Σαφώς. Μέτρα σαν αυτά λειτουργούν μόνον ανακουφιστικά. Καταρχάς, τέτοιες δράσεις δεν μπορούν να αλλάξουν την παραγωγική διάρθρωση, η οποία είναι καίριο πρόβλημα για τη χώρα μας. Αντιλαμβάνομαι ότι δεν μπορεί ξαφνικά η Ελλάδα να αποκτήσει βαριά βιομηχανία, αλλά μπορούμε να γίνουμε μια χώρα τεχνολογικά προηγμένη, γιατί έχουμε ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που είναι οι άνθρωποι. Αρα πρέπει να επενδύσουμε στην παιδεία, πρέπει να αποφασίσουμε πού θα στρέψουμε τους πόρους μας.

Αλλη διευκόλυνση που ζήτησαν οι εργοδότες ήταν η επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών. Θα μπορούσε αυτό να βοηθήσει;

Στην ουσία κάτω από αυτό που ονομάζουν επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών ζητούν μείωση της ασφαλιστικής επιβάρυνσης. Αναγνωρίζω ότι το μη μισθολογικό κόστος είναι αυξημένο, όπως αυξημένες είναι οι εισφορές και για τους εργαζόμενους. Όμως με τέτοια ασφαλιστικά ταμεία ποιος θα τολμήσει να πει να μειωθούν οι εισφορές; Οπότε επέλεξαν να το κάνουν δια της πλαγίας οδού με επιβάρυνση του κράτους και κατ επέκταση του κοινωνικού συνόλου.

Προσωπική μου άποψη αποτελεί ότι οι ασφαλιστικές εισφορές μπορούν να επιδοτούνται μόνο για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας και μάλιστα στις μικρές επιχειρήσεις μέχρι 50 ατόμων.

Συμφωνείτε δηλαδή με την πρόταση του ΠΑΣΟΚ.

Ναι, τη θεωρώ μια καλή πρόταση.

Κατηγορήθηκε ως άλλη μία προσφορά φθηνής επιδοτούμενης εργασίας.

Οχι. Αυτό που καταγράφεται και στη διεθνή βιβλιογραφία, είναι ότι το πιο δύσκολο στάδιο είναι η είσοδος στην αγορά εργασίας. Να μπει ο νέος άνθρωπος και να αποκτήσει εργασιακή κουλτούρα. Είναι πολύ σημαντικό να βοηθηθούν σε αυτή τη φάση νέοι άνθρωποι.

Τέτοια προγράμματα δεν έχουν γίνει;

Όχι, με αυτή τη μορφή. Αυτά που έχουν γίνει είναι τα stage, που είναι ανασφάλιστα και επί της ουσίας απλήρωτα και αποτελούν καταστροφή της εργασιακής κουλτούρας. Μάλιστα, η παρούσα κυβέρνηση τα επέκτεινε και στο δημόσιο.

Με επιδότηση εισφορών για νέους δεν υπάρχει κίνδυνος να «αντικατασταθούν» παλαιότεροι εργαζόμενοι;

Όχι, τίθεται ως όρος το να μην υπάρξει καμία απόλυση ούτε πριν, ούτε κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος. Αν η υλοποίηση γίνει σωστά και με έλεγχο βρίσκονται οι δικλείδες ασφαλείας.

Συνέντευξη στην Αργυρώ Τσατσούλη

Διαβάστε την συνέντευξη σε ενότητες:

 Εισαγωγή

 Διάτρητο το πλαίσιο προστασίας, οι περισσότεροι εργατικοί νόμοι χρειάζονται κατάργηση

 Ανεργία 15% εκτιμά η ΓΣΕΕ – Καταγγέλλει απολύσεις  με sms και κλήρωση, ανύπαρκτους έλεγχους

 Στη συλλογικότητα η λύση, τονίζει η ΓΣΕΕ, ακάλυπτη όμως παραμένει η επισφαλής εργασία

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: