Στον Καύκασο η νέα ψυχροπολεμική διελκυστίνδα Ρωσίας-Δύσης

95

Σε νέο επίπεδο κλιμακώθηκε η όξυνσηστις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση μετά την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας από το Κρεμλίνο. Ενώ η Δύση καταδικάζει την ενέργεια, η Ρωσία δηλώνει πλέον ότι δεν φοβάται νέο ψυχρό πόλεμο και κλιμάκωση της κρίσης μέχρι αυτό το σημείο αλλά δεν τον επιθυμεί.

Την Τρίτη το ρωσικό συμβούλιο ασφαλείας που συνεδρίασε υπό τον πρόεδρο της χώρας Ντιμίτρι Μεντβέντεφ και με παρόντα τον πρωθυπουργό Βλαντιμίρ Πούτιν αποφάσισε να αναγνωρίσει τις επαρχίες. Είχε προηγηθεί τη Δευτέρα η ομόφωνη υπερψήφιση του αιτήματος των δύο επαρχιών

Η Ρωσία, δηλώνει ο πρόεδρός της Ντμίτρι Μεντβέντεφ με αφορμή την αναγνώριση της ανεξαρτησίας των δύο επαρχιών, δεν επιθυμεί αλλά και δεν φοβάται έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο.

Σε δηλώσεις του προς το δορυφορικό δίκτυο Russia Today από το Σότσι στη Μαύρη Θάλασσα τόνισε ότι «Δεν μας φοβίζει τίποτε, ούτε και η προοπτική ενός ψυχρού πολέμου, αλλά δεν την επιθυμούμε και στην περίπτωση αυτή όλα εξαρτώνται από τη θέση των εταίρων μας». Παράλληλα, τόνισε ότι «εάν στη Δύση επιθυμούν να διατηρήσουν τις καλές σχέσεις με τη Ρωσία, θα καταλάβουν την αιτία της απόφασής μας».

Η ρωσική απόφαση για τις δύο αποσχισθείσες επαρχίες στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο, τόνισε ακόμα ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, και σκοπεύει στην προστασία των κατοίκων από τη γενοκτονία και την εξόντωση. Χαρακτήρισε ακόμη την επίθεση του γεωργιανού στρατού κατά του Τσχινβάλι στις 8 Αυγούστου το «τελευταίο καρφί » στην 17ετή προσπάθεια να βρεθεί ειρηνική λύση και εντός της εδαφικής κυριαρχίας της Γεωργίας.

Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ αναφέρθηκε ακόμη στις επικρίσεις δυτικών χωρών σχετικά με το ρυθμό αποχώρησης των ρωσικών στρατευμάτων από τη Γεωργία και το αν η Ρωσία τηρεί τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει βάσει της συμφωνίας εκεχειρίας. Συγκεκριμένα τόνισε ότι η Ρωσία έχει εκπληρώσει πλήρως τις υποχρεώσεις της και ότι τα στρατεύματά της έχουν υποχωρήσει από τη ζώνη ασφάλειας στο έδαφος της Γεωργίας.

Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ απέκλεισε το ενδεχόμενο να απομονωθεί διεθνώς η Ρωσία μετά την αναγνώριση των δύο επαρχιών και εξέφρασε την πεποίθηση ότι «θα πρυτανεύσει η κοινή λογική». Τέλος, υπογράμμισε ότι η Ρωσία δεν αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να συγχωνευτεί με τις δύο επαρχίες αλλά και δεν έχει τεθεί αυτό το ζήτημα από τους ηγέτες των επαρχιών.

Η Ρωσία δηλώνει ανήσυχη για την αυξημενη παρουσία ΝΑΤΟϊκών πολεμικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα με το πρόσχημα, όπως τονίζει, την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γεωργία. Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, μάλιστα, ανέφερε ευθέως ότι η ανθρωπιστική βοήθεια που δηλώνουν ότι μεταφέρουν τα αμερικανικά σκάφη είναι στην πραγματικότητα οπλισμός.

Όπως ανέφερε ο υπαρχηγός του ρωσικού επιτελείου Ανατόλι Νογκοβίτσιν στη Μαύρη Θάλασσα υπάρχουν ήδη 10 ΝΑΤΟϊκά σκάφη -από τις ΗΠΑ, τη Τουρκία, την Ισπανία, τη Γερμανία και την Πολωνία- ενώ αναμένεται να καταπλεύσουν και άλλα οκτώ τις επόμενες ημέρες.«Αυτά τα οκτώ σκάφη δεν βρίσκονται εκεί μεανθρωπιστικό φορτίο αλλά με διαφορετικό κίνητρο», τόνισε ο Ρώσος ανώτατος αξιωματικός ο οποίος θεωρεί αφύσικο το επίπεδο της ΝΑΤΟϊκής δραστηριότητας στην περιοχή και χαρακτήρισε «ψέμα»τον διακηρυγμένο λόγο παρουσίας τους, δηλαδή την διανομή βοήθειας.

Την ίδια στιγμή, Ρώσοι αξιωματικοί δήλωναν ανώνυμα στο πρακτορείο RIA ότι τα ΝΑΤΟϊκά πολεμικά πλοία φερουν περισσότερουςαπό100 πυραύλους Tomahawk και πυραύλους Harpoon κατά πλοίων.

* Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι δύο σκάφη του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, το McFaul και το Dallas,φτάνουν την Τετάρτη στο γεωργιανό λιμάνι του Πότι. Νεότερες πληροφορίες φέρουν πάντως τις ΗΠΑ να εγκαταλείπουν τα σχέδια για τον ελλιμενισμό των πλοίων.Απορρίπτουν ακόμη τις ρωσικές κατηγορίες περί επανεξοπλισμού της Γεωργίας.

«Παράνομη η απόφαση της Ρωσίας», δηλώνει η Γεωργία.

Από την πλευρά της, η Γεωργία δια του προέδρου της Μιχαήλ Σαακασβιλί χαρακτήρισε την απόφαση της Ρωσίας «εντελώς παράνομη» και αβάσιμη. Πρόσθεσε ότι «είναι η πρώτη προσπάθειαστην Ευρώπη, μετά τη Ναζιστική Γερμανία και τον Στάλιν, απόμία μεγάλη χώρα να προσαρτήσει επικράτεια άλλης χώρας». Είχεω προηγηθεί συνεδρίαση του γεωργιανού Συμβουλίου Ασφάλειας.

«Η Ρωσία διέπραξε ένα σημαντικό στρατηγικό λάθος, το οποίο θα βλάψει σε σημαντικό βαθμό τη θέση της στις σύγχρονες διεθνείς σχέσεις» τόνισε για να διευκρινίσει ότι η Γεωργία προτίθεται να συνεχίσει «ειρηνικά τον αγώνα της για να αποκαταστήσει την εδαφική της ακεραιότητα. Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως η Γεωργία θα είναι μία κι αδιαίρετη. Πρόκειται να νικήσουμε το κακό».

Νωρίτερα, ο Γεωργιανός υφυπουργός Εξωτερικών Γκίγκα Μποκερία, δήλωσε ότι η ρωσική κίνηση συνιστά «συγκεκαλυμμένη προσάρτηση» γεωργιανού εδάφους. Δεν σχολίασε όμως άλλες δηλώσεις Γεωργιανών αξιωματούχων για διακοπή των διπλωματικών σχέσεων Ρωσίας και Γεωργίας.

Καταδικάζει η Δύση

«Απαράδεκτο γεγονός» είναι κατά τις ΗΠΑ η αναγνώριση των δύο επαρχιών, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Ρόμπερτ Γουντ. Υπερθεματίζοντας, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τόνι Φράτο, χαρακτήρισε «παραλόγες» τις ρωσικές ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο τη θέση της Ρωσίας στον κόσμο. Οι ΗΠΑ, πρόσθεσε, θα θέσουν βέτο σε οποιαδήποτε προσπάθεια να μεταβληθέι το διεθνές καθεστώς των περιοχών.

Την ρωσική απόφαση να αναγνωρίσει τις αποσχισθείσες επαρχίες καταδίκασε σε υψηλούς τόνους και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους, θεωρώντας την σαν απόφαση ασυνεπή με τους όρους της εκεχειρίας και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που έχει υπερψηφίσει στο παρελθόν και η Ρωσία. Προσέθεσε ακόμη ότι «η ρωσική απόφαση οξύνει την ένταση και περιπλέκει τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις». Ο Τζορτζ Μπους τόνισε τέλος ότι η Αμπχαζία και η Νότια Οσετίαείναι εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της Γεωργίας και πρέπει να παραμείνουν εντός αυτής.

Η Γαλλία, προεδρεύουσα του Συμβουλίου της Ευρώπης για το τρέχον εξάμηνο, «καταδικάζει σθεναρά» την απόφαση της Ρωσίας για την αναγνώριση των δυό επαρχιών ενώ, στην ανακοίνωση από το γραφείο του προέδρου Νικολά Σαρκοζί, τονίζεται ότι η γαλλική προεδρία κάνειέκκληση για να βρεθεί πολιτική λύση για τις συγκρούσεις στη Γεωργία.

«Μονομερή και λυπηρή πράξη» χαρακτήρισε η Ρουμανία την ρωσική απόφαση, καλώντας ακόμη τη Ρωσία να σεβαστεί τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Ακόμη με έντονο τρόπο καταδίκασε τη ρωσική απόφαση η Σουηδία, που τόνισε τις συνέπειες της απόφασης για όλο τον κόσμο, όπως και η Λιθουανία που μίλησε για το «επικίνδυνο δρόμο που διάλεξε η Ρωσία».

Το ΝΑΤΟ, σε δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας Γιαπ ντε Χοπ Σέφερ, απέρριψε την ρωσική κίνηση τονίζοντας ότι πρόκειται για «ευθεία παραβίαση» πολυάριθμων αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Την ίδια στιγμή, ο κ.Σέφερ υπογράμμισε ότι οι ενέργειες της Ρωσίας θέτουν εν αμφιβόλω τη δέσμευση της Ρωσίας για την ειρήνευση στον Καύκασο.

Αρνητικός για την απόφαση της αναγνώρισης της ανεξαρτησίας εμφανίστηκε και ο πρώην ηγέτης της ΕΣΣΔ Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, που προειδοποίησε κατά «μιας νέας απόσχισης» και ενός νέου «κατακλυσμού». Συγκεκριμένα τόνισε, αναφέρει το πρακτορείο ITAR-TASS, ότι «Η κατάσταση που προκλήθηκε από τα γεγονότα στον Καύκασο έχει θέσει σε λειτουργία πολιτικούς και στρατιωτικούς μηχανισμούς στην Αμερική, στην Ευρώπη, στη Ρωσία …. Ο κίνδυνος μιας νέας απόσχισης είναι ορατός και η απειλή ενός παγκόσμιου κατακλυσμού είναι εδώ».

Λεπτές ισορροπίες

Από εδώ και πέρα, και με δεδομένη την σφοδρή αντίδραση της Δύσης στην απόφαση της Ρωσίας για αναγνώριση των επαρχιών, οι κινήσεις των δύο πλευρών αναμένεται ότι θα είναι λεπτές.

Η επιβολή κυρώσεων από τον ΟΗΕ κατά της Ρωσίας είναι αδύνατη καθώς η χώρα είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας με δικαίωμα βέτο που θα εμπόδιζε κάθε ενέργειας. Πάντως οι ΗΠΑ και τα άλλα μέλη του Συμβουλίου χρειάζονται τη ρωσική υποστήριξη για την επιβολή κυρώσεων κατά του Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Θα μπορούσε ακόμη να παγώσει η διαδικασία συμμετοχής της Ρωσίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου -αν και η Ρωσία υποστηρίζει ότι δεν ενδιαφέρεται επί του παρόντος να ενταχτεί- ή να αποκλειστεί από την ομάδα των G8.

Την ίδια στιγμή, Ρωσία και NATO έχουν δηλώσει ότι αναστέλλουν την στρατιωτική τους συνεργασία ενώ ερωτηματικά υπάρχουν και για το μέλλον της συμφωνίας συνεργασίας Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντώνται εκτάκτως τη Δευτέρα 1η Σεπτεμβρίου για να συζητήσουν την κρίση στον Καύκασο. Ορισμένες χώρες θα επιθυμούσαν αποστολή ειρηνευτικών δυνάμεων, για άλλες βαραίνει και η εξάρτησή τους από το ρωσικό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό