Από το 1974 έως το 1980 η Ελλάδα ζούσε στο ρυθμό της Μεταπολίτευσης. Στάδια κατάμεστα από κόσμο φιλοξενούσαν συναυλίες, στις οποίες ακουγόταν ό,τι είχε απαγορευτεί από τη Δικτατορία. Τα πολιτικά τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη δονούσαν την ατμόσφαιρα. Ο Μάνος Χατζιδάκις τάραζε τα νερά με τα «Παράλογα», ενώ προικισμένοι συνθέτες έδιναν τον καλύτερό τους εαυτό, δισκογραφώντας κύκλους τραγουδιών. Εκείνη την εποχή ένας νεαρός Αιγυπτιώτης, ο Νίκος Ξυδάκης, την… είδε λαϊκά. Μαζί με τον Μανώλη Ρασούλη σκάρωσαν σε λίγες μέρες μερικά τραγούδια και με τη μεσολάβηση του Διονύση Σαββόπουλου χτύπησαν την πόρτα της εταιρείας Λύρα.
Το χειμώνα του 1978 η παρέα ταξίδεψε στη Θεσσαλονίκη. Εκεί ο Νίκος Παπάζογλου, που ήδη είχε συνεργαστεί με τον Σαββόπουλο στους «Αχαρνής», θα εγκαινίαζε δικό του στούντιο ηχοληψίας. Στο θρυλικό Αγροτικόν, λοιπόν, σε δύο βδομάδες, ηχογραφήθηκε ένα άλμπουμ που αρχικά έκανε το κατεστημένο να ξινίσει τα μούτρα του. Στην πορεία αποδείχθηκε από τα πιο σημαντικά της εγχώριας δισκογραφίας και εκείνο που επηρέασε καθοριστικά το νεότερο «έντεχνο λαϊκό» τραγούδι. Όταν κυκλοφόρησε, η «Εκδίκηση της Γυφτιάς» έμοιαζε με δίσκο εκτός τόπου και χρόνου. Σε μια εποχή με έντονο το πολιτικό στοιχείο κάποιοι τύποι έλεγαν τραγούδια «αγαπησιάρικα», παίζοντας τσιφτετέλια, ρούμπες και ζεϊμπέκικα. Μόνο που τα πράγματα δεν ήταν ακριβώς έτσι.
Αν και η ζυγαριά έγερνε σαφώς προς την Ανατολή, οι μουσικές των Ξυδάκη και Παπάζογλου κουβαλούσαν ένα νέο ήχο και μια δική τους αισθητική, στοιχεία που διαφοροποιούσαν τα τραγούδια από τα «τουρκογύφτικα», όπως αποκαλούσαν ορισμένοι ένα είδος λαϊκών ασμάτων του ΄60. Σε επίπεδο στίχου ο λόγος του Ρασούλη ήταν φρέσκος, εντελώς ιδιαίτερος, και κάθε άλλο παρά στερούνταν ιδεολογίας. Η φωνή του Παπάζογλου, με το χαρακτηριστικό λυγμό, και οι καθαρά λαϊκές φωνές των Κοντογιάννη και Διαμαντή ταίριαζαν απόλυτα με τα τραγούδια. Τέλος, μια μπαλάντα («Στην πόλη»), σφηνωμένη ανάμεσα στα «ξεφαντώματα», έδινε το στίγμα δημιουργών που κοιτούσαν γύρω με μάτι ανήσυχο. Η νεολαία «έπιασε» αμέσως αυτές τις λεπτές αποχρώσεις και αγκάλιασε το δίσκο. Σε όλες σχεδόν τις φοιτητικές παρέες άκουγες να λένε την «Τρελή και αδέσποτη», το «Χαβαλεδιάρικο», το «Κυρ διευθυντά των δίσκων» και φυσικά το αδιαφιλονίκητο χιτ του δίσκου «Κανείς εδώ δεν τραγουδά», το μόνο σε στίχους Τάκη Σιμώτα. Ήταν θέμα χρόνου το LP να γνωρίσει τεράστια επιτυχία και στη συνέχεια να καταλάβει περίοπτη θέση στην καρδιά του κοινού και στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής μουσικής.
Τα «Δήθεν», στο ίδιο ακριβώς κλίμα με την «Εκδίκηση…», κυκλοφόρησαν ένα χρόνο μετά. Παρ΄ όλο που περιείχαν το κλασικό πλέον κομμάτι «Οι μάγκες δεν υπάρχουν πια», δεν έκρυβαν εκπλήξεις και έμειναν στη σκιά του πρώτου άλμπουμ. Συνέβαλαν ωστόσο ώστε να καθιερωθούν ο ήχος, το είδος του στίχου και οι βασικοί συντελεστές, καθένας από τους οποίους ακολούθησε το δικό του δρόμο στη δεκαετία του 1980.

Ειδήσεις Σήμερα: