Τέλος εποχής για τα «φθηνά» δάνεια από τις τράπεζες

27

Αυστηρότερο έλεγχο στις χορηγήσεις δανείων ζήτησε από τους τραπεζίτες την Τρίτη ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Νίκος Γκαργκάνας, σε μία προσπάθεια να μειωθούν οι επισφάλειες και να αποφευχθούν φαινόμενα όπως αυτά που προκαλεί η κρίση στα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια μειωμένης εξασφάλισης στις ΗΠΑ.

Οι επιδράσεις της διεθνούς κρίσης στην Ελλάδα και στα κέρδη των ελληνικών τραπεζών μέχρι τώρα ήταν έμμεσες και περιοσμένες, εκτιμά ο κ. Γκαργκάνας.

Ειδικότερα, στο γεύμα εργασίας που παρέθεσε την Τρίτη ο κ. Γκαργκάνας στο προεδρείο της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών τους ζήτησε, να προχωρήσει η προσαρμογή του επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Στόχος είναι, μέχρι το τέλος του 2008, το ποσοστό τους από το 5,1% του συνόλου των υπολοίπων που είναι σήμερα, να υποχωρήσει στο 3,5%, ώστε να προσεγγίσει το μέσο επίπεδο της ευρωζώνης, που κινείται σε επίπεδα κάτω του 3%, και να θωρακιστούν οι ελληνικές τράπεζες από πιθανούς κινδύνους όπως αυτούς που αντιμετωπίζουν τώρα οι αμερικανικές τράπεζες.

Πρόκειται ωστόσο για μια ταχεία προσαρμογή, καθώς οι τράπεζες θα υποχρεωθούν να διαγράψουν (όχι για τους πελάτες) δάνεια και να σχηματίσουν προβλέψεις ύψους 3 δισ. ευρώ.

Σήμερα, το σύνολο των δανείων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά υπολογίζεται σε 200 δισ. ευρώ και τα καθυστερούμενα δάνεια σε 5,1% ήτοι 10,2 δισ. ευρώ.

Σε διάστημα 12 μηνών, στο τέλος του 2008, το ύψος των δανείων θα ανέρχεται περίπου σε 230-240 δισ. ευρώ και τα καθυστερούμενα δάνεια θα πρέπει να φτάνουν έως 8,4 δισ. ευρώ.

Ακόμη ο κ. Γκαργκάνας προέτρεψε τους τραπεζίτες να εφαρμόσουν τις δικαστικές αποφάσεις με τις οποίες όροι των τραπεζικών συμβάσεων έχουν θεωρηθεί καταχρηστικοί. Το ίδιο είχε ζητήσει πρόσφατα από τις εμπορικές τράπεζες και η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή.

Στις αρχές του έτους εκδόθηκαν δύο αποφάσεις του Ειρηνοδικείου με τις οποίες κρίθηκε παράνομος και καταχρηστικός ο τρόπος διακύμανσης των επιτοκίων για τους δανειολήπτες, καθώς οι τράπεζες όφειλαν να έχουν μειώσει σημαντικά τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων. Οι συγκεκριμένες τράπεζες υποχρεώθηκαν να επιστρέψουν μέρος των τόκων που έλαβαν από τους πελάτες τους.

Επιπλέον, τον Δεκέμβριο του 2006 η ΕΚΠΟΙΖΩ κατέθεσε συλλογική αγωγή κατά δύο μεγάλων τραπεζών, ζητώντας να κηρυχθούν παράνομοι και καταχρηστικοί δεκαεννέα συνολικώς όροι στις τραπεζικές συναλλαγές.

Στη συνάντηση του διοικητή της ΤτΕ με τους επικεφαλής των ελληνικών τραπεζών, έγινε ακόμη ανασκόπηση των οικονομικών εξελίξεων και ιδιαιτέρως σχετικά με την πρόσφατη διεθνή χρηματοοικονομική αναταραχή και τις έμμεσες και περιορισμένες επιπτώσεις που έχει αυτή στην εγχώρια οικονομία.

Ο διοικητής της ΤτΕ εκτιμά ότι στην Ελλάδα οι επιδράσεις των αναταράξεων στις διεθνείς πιστωτικές αγορές μέχρι τώρα ήταν έμμεσες και περιορισμένες, κυρίως επειδή οι ελληνικές τράπεζες έχουν εστιάσει τις προσπάθειές τους αφενός στον εγχώριο δανεισμό και αφετέρου στην επέκταση των δραστηριοτήτων τους σε γειτονικές οικονομίες που παρουσιάζουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Συνακόλουθα, οι δυσμενείς επιδράσεις στις ελληνικές τράπεζες από τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές έχουν μέχρι τώρα περιοριστεί σε μια αύξηση του κόστους δανειακών πόρων, με ελαφρά μειωτική επίδραση στην κερδοφορία τους, καθώς και σε ζημιές λόγω αποτίμησης (valuation losses), που αντανακλούν τη γενική μείωση των τιμών των δομημένων προϊόντων, οι οποίες επίσης έχουν σχετικά μικρή μειωτική επίδραση στη συνολική ετήσια κερδοφορία τους.

Εξετάστηκε επίσης η λειτουργία του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδυτικών Υπηρεσιών Πιστωτικών Ιδρυμάτων και η αναπροσαρμογή προς τα πάνω των αποζημιώσεων που αυτό μπορεί να καταβάλει.

Επίσης παρουσιάστηκε το νέο πλαίσιο για την κεφαλαιακή επάρκεια των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων (Ν.3601/2007), καθώς και αυτό που διέπει πλέον τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων.

Τέλος, ανακοινώθηκε η σύσταση δύο επιτροπών του υπουργείου Οικονομικών, οι οποίες θα έχουν αντικείμενο τη μείωση της χρήσης των μετρητών και των επιταγών, καθώς και την αντικατάστασή τους από ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών. Η δεύτερη επιτροπή θα ασχοληθεί με τη διάδοση των ηλεκτρονικών τιμολογίων.

Ν.Νανόπουλος: Τέλος στα χαμηλά επιτόκια

Ενδεικτικές των προθέσεων των Ελλήνων τραπεζιτών για το κόστος δανεισμού είναι και οι δηλώσεις που έκανε την Δευτέρα σε δημοσιογράφους ο διευθύνων σύμβουλος της Εurobank, Νίκος Νανόπουλος.

Ο κ. Νανόπουλος τόνισε ότι «ο κύκλος των χαμηλών επιτοκίων για την αγορά έκλεισε», εξηγώντας ότι δεν μπορούν οι τράπεζες να δανείζονται με επιτόκια λίγο χαμηλότερα από 5%, να προσφέρουν μεικτές αποδόσεις στους καταθετικούς τους λογαριασμούς άνω του 4% και να χορηγούν στεγαστικά δάνεια με επιτόκια σταθερά για ένα ή δύο χρόνια τα οποία κυμαίνονται από 2,5% ως 3,50%.

Ο κ. Νανόπουλος προέβλεψε ότι είναι ασύμφορο για τα πιστωτικά ιδρύματα να υπάρχουν για πολύ καιρό ακόμη τα επιτόκια αυτά, διαβλέποντας ανοδική τάση τόσο στα στεγαστικά όσο και στα επιχειρηματικά δάνεια.

Αυτό σημαίνει ότι, ανεξάρτητα από τη νομισματική πολιτική στην ευρωζώνη και τις κινήσεις της ΕΚΤ όσον αφορά το βασικό επιτόκιο του ευρώ, το κόστος του χρήματος στην Ελλάδα για τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες θα αυξηθεί το 2008.

Έτσι, είναι πολύ πιθανόν, ακόμη και από τους πρώτους μήνες του νέου έτους, οι τράπεζες να ξεκινήσουν τη «σιωπηλή» αναπροσαρμογή των επιτοκίων τους προς τα πάνω.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ