Μηδαμινός ο κίνδυνος από το πολώνιο-210 για τους επιβάτες των «μολυσμένων» πτήσεων

36

Οι βρετανικές αρχές προσπαθούν να έρθουν σε επαφή με πάνω από 30.000 άτομα που ταξίδεψαν στααεροσκάφη, στα οποία εντοπίστηκαν ίχνη ραδιενεργού ουσίας.Οι ειδικοί εκτιμούν πάντως ότι ο κίνδυνος από το ραδιενεργό πολώνιο-210, από το οποίο δηλητηριάστηκε ο Ρώσος πρώην πράκτοραςΑλ.Λιτβινένκο,είναι πολύ μικρός.

Το ελληνικό Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων Υγείας ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, ούτε λόγος ανησυχίας για τους επιβάτες που ταξίδεψαν με τη British Airways.

Σε τουλάχιστον δύο αεροσκάφη, καθώς και σε 12 τοποθεσίες του Λονδίνου, οι αρχές ανακάλυψαν ίχνη πολώνιου-210, τα οποία πιθανότατα προήλθαν από τον ιδρώτα ή τα ούρα του Λιτβινένκο. Δέκα οκτώ άτομα παραπέμπθηκαν προληπτικά σε εξειδικευμένη κλινική, χωρίς να εκτιμάται ότι διατρέχουν κίνδυνο.

Σωματίδια αλφα

Σε αντίθεση με άλλα ραδιενεργά υλικά, που εκπέμπουν επικίνδυνες, διαπεραστικές ακτίνες γάμμα ή σωματίδια βήτα (ηλεκτρόνια), το πολώνιο-210 εκπέμπει σωματίδια άλφα, τα οποία αποτελούνται από δύο πρωτόνια και δύο νετρόνια.

Τα σωματίδια αυτά έχουν μεγάλο μέγεθος και δεν μπορούν να καλύψουν μεγάλες αποστάσεις -σταματούν όταν συναντήσουν ακόμα και ένα φύλλο χαρτί και διαπερνούν το δέρμα σε πάχος λιγότερο από το πάχος μιας ανθρώπινης τρίχας. Για το λόγο αυτό, η εξωτερική έκθεση σε πολώνιο δεν θεωρείται επικίνδυνη.

Ωστόσο, τα σωματίδια άλφα προκαλούν σοβαρές βλάβες στα κύτταρα που συναντούν, οπότε το πολώνιο-210 είναι εξαιρετικά τοξικό αν καταποθεί, ή περάσει με άλλο τρόπο στον ανθρώπινο οργανισμό -είναι περίπου 250 δισεκατομμύρια φορές πιο τοξικό από το υδροκυάνιο.

Βρετανοί ειδικοί εκτιμούν ότι η ποσότητα πολώνιου-210 που σκότωσε τον Λιτβινένκο ήταν αόρατη στο γυμνό μάτι, μικρότερη από ένα χιλιοστό του γραμμαρίου.

Ραδιενέργεια

Η ραδιενέργεια προκαλεί βλάβες στο DNA και επηρεάζει περισσότερο τα κύτταρα που διαιρούνται συνεχώς. Προκαλεί έτσι τριχόπτωση σε όλο το σώμα και τραύματα στο πεπτικό σύστημα που μπορούν να οδηγήσουν σε εσωτερική αιμορραγία. Καταστρέφει επίσης τα λευκά αιμοσφαίρια του ανοσοποιητικού συστήματος και αφήνει τον οργανισμό ευπρόσβλητο σε ευκαιριακές λοιμώξεις.

Τα πρώτα συμπτώματα από δηλητηρίαση με ραδιενεργό υλικό είναι ναυτία, εξάντληση και πονοκέφαλος. Ο Λιτβινένκο πέθανε από καριακή ανακοπή στις 24 Νοεμβρίου, περίπου τρεις εβδομάδες μετά τη φερόμενη δηλητηρίασή του.

Σε αντίθεση με άλλα ραδιενεργά υλικά, που εκπέμπουν επικίνδυνες, διαπεραστικές ακτίνες γάμμα ή σωματίδια βήτα (ηλεκτρόνια), το πολώνιο-210 εκπέμπει σωματίδια άλφα, τα οποία αποτελούνται από δύο πρωτόνια και δύο ηλεκτρόνια.

Τα σωματίδια αυτά έχουν μεγάλο μέγεθος και δεν μπορούν να καλύψουν μεγάλες αποστάσεις -σταματούν όταν συναντήσουν ακόμα και ένα φύλλο χαρτί και διαπερνούν το δέρμα σε πάχος λιγότερο από το πάχος μιας ανθρώπινης τρίχας. Για το λόγο αυτό, η εξωτερική έκθεση σε πολώνιο δεν θεωρείται επικίνδυνη.

Ωστόσο, τα σωματίδια άλφα προκαλούν σοβαρές βλάβες στα κύτταρα που συναντούν, οπότε το πολώνιο-210 είναι εξαιρετικά τοξικό αν καταποθεί, εισπνευστεί ή περάσει με άλλο τρόπο στον ανθρώπινο οργανισμό -είναι περίπου 250 δισεκατομμύρια φορές πιο τοξικό από το υδροκυάνιο.

Βρετανοί ειδικοί εκτιμούν ότι η ποσότητα πολώνιου-210 που σκότωσε τον Λιτβινένκο ήταν αόρατη στο γυμνό μάτι, μικρότερη από ένα χιλιοστό του γραμμαρίου.

Η ραδιενέργεια προκαλεί βλάβες στο DNA και επηρεάζει περισσότερο τα κύτταρα που διαιρούνται συνεχώς. Προκαλεί έτσι τριχόπτωση σε όλο το σώμα και τραύματα στο πεπτικό σύστημα που μπορούν να οδηγήσουν σε εσωτερική αιμορραγία. Καταστρέφει επίσης τα λευκά αιμοσφαίρια του ανοσοποιητικού συστήματος και αφήνει τον οργανισμό ευπρόσβλητο σε ευκαιριακές λοιμώξεις.

Τα πρώτα συμπτώματα από δηλητηρίαση με ραδιενεργό υλικό είναι ναυτία, εξάντληση και πονοκέφαλος. Ο Λιτβινένκο πέθανε από καριακή ανακοπή στις 24 Νοεμβρίου, περίπου τρεις εβδομάδες μετά τη φερόμενη δηλητηρίασή του.

Η έρευνα εστιάζεται τώρα στην προέλευση του ραδιενεργού ισοτόπου, καθώς το πολώνιο-210 είναι σπάνιο στη φύση και η παραγωγή του σε επαρκή ποσότητα είναι δυνατό μόνο σε ειδικούς αντιδραστήρες παραγωγής ισοτόπων. Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν 40 με 50 τέτοιοι αντιδραστήρες.

Το πολώνιο-210 χρησιμοποίείται επίσης και σε ορισμένες εμπορικές εφαρμογές, για παράδειγμα σε συσκευές εξουδετέρωσης του στατικού ηλεκτρισμού, σε ποσότητες όμως πολύ μικρές για να προκαλέσουν οξεία δηλητηρίαση και θάνατο σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ