Καθώς το καλοκαίρι μπήκε για τα καλά, η εξόρμηση στη παραλία αποτελεί ‘καθήκον’ για μικρούς και μεγάλους. Γνωρίζετε ασφαλώς τους κινδύνους που καραδοκούν και οπωσδήποτε έχετε λάβει τα μέτρα σας ώστε και εφέτος να διασκεδάσετε απρόσκοπτα και με ασφάλεια. Αν όμως συμβεί το απευκταίο, τι κάνουμε;

Δυστυχώς το ‘απευκταίο’ δεν είναι τόσο σπάνιο όσο φανταζόμαστε. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας την εικοσαετία 1980-1999 σημειώθηκαν 5.704 πνιγμοί. Τα περισσότερα θύματα ήταν παιδιά, έφηβοι και ηλικιωμένοι. Πέραν αυτού, δεν εκλείπουν τα ηλιακά εγκαύματα, οι παρενέργειες των υψηλών θερμοκρασιών και ορισμένες δυσάρεστες κοντινές επαφές με την θαλάσσια πανίδα. Για όλους αυτούς τους λόγους είναι χρήσιμο να γνωρίζει κανείς τι μπορεί να προσφέρει αυτές τις δύσκολες στιγμές.

Πνιγμός

Σε περιπτώσεις πνιγμού το πρώτο πράγμα που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι δεν απειλείται μόνο το θύμα αλλά κινδυνεύουμε άμεσα και εμείς. Δεν είναι σπάνιο το θύμα, μέσα στο πανικό του, να παρασύρει αυτόν που θέλει να τον βοηθήσει. Αν μπορούμε να τον φθάσουμε με την βοήθεια ενός κουπιού, σκοινιού, ξύλου κλπ. πατώντας στέρεα στο έδαφος ή στο βυθό της θάλασσας, το προτιμούμε από το να βουτήξουμε στη θάλασσα.

Αν παραστεί ανάγκη να βουτήξουμε, το κάνουμε μόνο αν είμαστε σίγουροι για τις ικανότητες και την αντοχή μας και δεν υπάρχει κάποιος κατάλληλα εκπαιδευμένος διασώστης. Εφόσον το θύμα έχει τις αισθήσεις του, δεν τον πλησιάζουμε αλλά του προτείνουμε ένα ξύλο, σωσίβιο κλπ. Εάν το θύμα έχει χάσει τις αισθήσεις του, η πρώτη μας προτεραιότητα είναι να βγάλουμε το θύμα από το νερό ώστε να μπορέσουμε να του προσφέρουμε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση το ταχύτερο δυνατόν.

Επειδή δεν γνωρίζουμε αν το αναίσθητο θύμα έχει τραυματιστεί στο κεφάλι ή τον αυχένα, πρέπει να φροντίσουμε να κρατάμε κεφάλι, αυχένα και σώμα σε ευθιασμό κατά την ανάσυρσή του. Ο καλύτερος τρόπος να επιτευχθεί αυτό είναι τοποθετώντας τον σε μια σανίδα που θα πρέπει να φτάνει μέχρι τους γλουτούς. Αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, τραβάμε ή σπρώχνουμε από τα πόδια ή τις μασχάλες προς τη διεύθυνση του μήκους του σώματος και ποτέ από το πλάι. Εξυπακούεται ότι αν κοιτά προς το νερό, τον γυρίζουμε απαλά από την άλλη, προσέχοντας πάντα τον ευθιασμό κεφαλής και σώματος.

Μόλις βγει από το νερό, ελέγχουμε την αναπνοή και εφόσον απουσιάζει κάνουμε τεχνητή αναπνοή. Αν δεν υπάρχει καρδιακός παλμός και δεν επανέλθει με τις αναπνοές, προχωρούμε σε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση μέχρι να επανέλθει ή να μεταφερθεί στο νοσοκομείο.

Εφόσον το θύμα αναπνέει από μόνο του, το ξαπλώνουμε στο πλάι και πιέζουμε στο επιγάστριο (στομάχι) ώστε να φύγει το νερό. Εναλλακτικά, μπορούμε να τον τοποθετήσουμε μπρούμυτα, να βάλουμε τα χέρια μας κάτω από το στομάχι του και να τον ανασηκώσουμε. Τέλος, κρατάμε το θύμα ζεστό και υπό παρακολούθηση μέχρι να έρθει ασθενοφόρο.

Ηλιακά εγκαύματα

Το ηλιακό έγκαυμα πιθανόν να θεωρείται κάτι απλό που ιάται εύκολα, και σε μεγάλο βαθμό έτσι είναι, αλλά η πρόληψη του είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα διπλασιάζει τις πιθανότητες να εμφανίσουμε μελάνωμα. Η πιθανότητα αυτή μάλιστα αυξάνεται όσα περισσότερα εγκαύματα υποστούμε. Εξάλλου, η χρόνια έκθεσή μας στον ήλιο συμβάλλει σημαντικά στη γήρανση της επιδερμίδας και στην εμφάνιση πρόωρων ρυτίδων.

Όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, η αντιμετώπιση διαφοροποιείται ανάλογα με βαρύτητα του εγκαύματος. Δεν πρέπει να σπάμε τις τυχόν φουσκάλες γιατί μπορεί να μολυνθούν. Εφόσον σπάσουν μόνες τους, βάζουμε αντισηπτικό και καλύπτουμε με αποστειρωμένη γάζα. Δεν βάζουμε βούτυρο, γιαούρτι, οδοντόκρεμα κλπ., και εξυπακούεται ότι αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο. Τέλος, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι δεν χορηγούμε ποτέ ασπιρίνη στα παιδιά γιατί ενδεχομένως να προκαλέσει το βαρύτατο σύνδρομο Reye.

ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤΏΠΙΣΗ
Ήπιο έγκαυμα Ροδαλό χρώμα, αίσθημα θερμότητας και καύσου Κομπρέσες με δροσερό νερό ή συχνά ντους, ακεταμινοφαίνη ή ασπιρίνη για
τον πόνο, ενυδατική κρέμα
Μέτριο έγκαυμα Ερυθρότητα, κνησμός, έντονο αίσθημα καύσου Όπως στο ήπιο, επιπλέον μια ήπια κορτιζονούχο κρέμα
Βαρύ έγκαυμα Έντονη ερυθρότητα, φουσκάλες, πυρετός, φρίκια, ναυτία Αναζητήστε ιατρική βοήθεια, στο μεταξύ δροσερά μπάνια, αναλγητικά

Θερμική καταβολή – θερμοπληξία

Η θερμική καταβολή συμβαίνει σε ανθρώπους που εκτίθονται διαρκώς σε υψηλές θερμοκρασίες χωρίς να λαμβάνουν τα απαραίτητα υγρά. Περισσότερο κινδυνεύουν οι ηλικιωμένοι και όσοι δραστηριοποιούνται έντονα στον ήλιο. Αν ο πάσχον είναι πράγματι ηλικιωμένος ή αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, είναι σκόπιμο να αναζητείται ιατρική συμβουλή.

Συχνό πρόδρομο σημείο που μπορεί να εμφανιστεί και αυτοτελώς είναι οι μυϊκές κράμπες στην κοιλιά ή τα άκρα όταν κάποιος ιδρώνει έντονα, συνήθως κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης στον ήλιο.

Τέλος, η θερμοπληξία είναι μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση που χρήζει άμεσης ιατρικής βοήθειας. Πάντως χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε ότι η ψύξη με δροσερό νερό είναι πιο αποτελεσματική από το παγωμένο.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤΏΠΙΣΗ
Θερμικές κράμπες

Μυϊκά άλγη ή/και κράμπες Διακοπή δραστηριότητας, ανάπαυση στη σκιά, χυμοί φρούτων/ισοτονικά ποτά
Θερμική εξάντληση Aφθονη εφίδρωση, ωχρότητα, θερμικές κράμπες, αίσθημα αδυναμίας, ζάλη,
ναυτία, λιποθυμία		 Μεταφορά σε δροσερό/κλιματιζόμενο χώρο, δροσερό ντους/μπάνιο, ελαφρά ένδυση,
χυμοί/ισοτονικά ποτά
Θερμοπληξία Υψηλός πυρετός, ερυθρό καυτό και ξηρό δέρμα χωρίς ιδρώτα, κεφαλαλγία,
ίλιγγος, έμετος, σύγχυση, σπασμοί, απώλεια συνείδησης		 Αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια, στο μεταξύ ψύξη με οποιοδήποτε διαθέσιμο
μέσο (μπάνιο, ντους, καταιονισμό με λάστιχο κλπ.), παρακολούθηση θερμοκρασίας.
Όχι υγρά από το στόμα-κίνδυνος πνιγμού

Επαφή με θαλάσσια ζώα

Οι συνηθέστερες ατυχείς συναντήσεις στις περισσότερες θάλασσες του κόσμου είναι με τις μέδουσες (τσούχτρες) και τους αχινούς. Η επαφή είναι τυχαία ή σκόπιμη εκ μέρους του λουόμενου καθώς τα ίδια δεν είναι επιθετικά.

Οι μέδουσες απελευθερώνουν το δηλητήριο τους από τις νηματοκύστεις στα πλοκάμια τους, προκαλώντας έντονο πόνο, ερυθρότητα και κνησμό. Πρώτο μέλημα μας είναι να απομακρύνουμε τα πλοκάμια χωρίς όμως να ενεργοποιήσουμε τις υπόλοιπες νηματοκύστεις και φυσικά ποτέ με γυμνό χέρι. Επίσης, δεν πρέπει να τα ξεπλύνουμε με γλυκό νερό γιατί και αυτό απελευθερώνει το δηλητήριο.

Ξεπλένουμε την περιοχή με θαλασσινό νερό και εφαρμόζουμε άφθονο ξύδι ή οινόπνευμα ώστε να εξουδετερωθούν οι νηματοκύστεις. Στη συνέχεια, αφαιρούμε τα πλοκάμια προσεκτικά τα πλοκάμια με λαβίδα ή κάποιο ξύλο. Ακόμη πιο αποτελεσματικό είναι να χρησιμοποιήσουμε σαπουνάδα ή αφρό ξυρίσματος και την μη ακονισμένη πλευρά ενός μαχαιριού. Αν υπάρχει έντονη φλεγμονή, μπορεί να εφαρμοστεί μια κορτιζονούχος κρέμα.

Επειδή υπάρχουν και άτομα με υπερευαισθησία αλλά και μέδουσες με ισχυρό δηλητήριο (σπάνιο στην Ελλάδα), ενδέχεται να παρουσιαστεί τάση προς έμετο και δύσπνοια. Σε αυτήν την περίπτωση αναζητάμε άμεσα ιατρό.

Οι αχινοί φέρουν αγκάθια που διεισδύουν στο πέλμα καθώς τα πατάμε. Τα αγκάθια αυτά είναι ιδιαίτερα εύθραυστα και απαιτείται προσοχή κατά την αφαίρεσή τους με τη βοήθεια μιας λαβίδας. Δεν πρέπει να επιχειρούμε να συνθλίψουμε αυτά που δεν καταφέραμε να βγάλουμε. Ο ιατρός θα βοηθήσει στην χειρουργική αφαίρεση τους αν είναι απαραίτητο.

Πάντως τα αγκάθια που παραμένουν συνήθως απορροφώνται σε διάστημα λίγων ημερών έως τριών εβδομάδων ή τελικά αποβάλλονται από τον οργανισμό. Μερικοί υποστηρίζουν ότι η εμβάπτιση σε ζεστό νερό, διάλυμα γλουταμινικού νατρίου ή ξύδι βοηθά στη διάλυσή τους.

Αναζητήστε ιατρική βοήθεια αν τα αγκάθια διεισδύσουν σε άρθρωση, νεύρο ή σε μεγάλο βάθος καθώς και αν παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα και ο οργανισμός αντιδράσει σχηματίζοντας κοκκιώδη ιστό (‘ουλή’) στην περιοχή. Παρομοίως εάν υπάρξουν σημεία λοίμωξης, δηλαδή ερυθρότητα, θερμότητα ή πύον και ασφαλώς επί συστηματικών εκδηλώσεων όπως ναυτία, αδυναμία και δύσπνοια.

Aλλα προβλήματα

Φυσικά, πάντοτε ελλοχεύουν οι συνήθεις τραυματισμοί, κακώσεις, κοψίματα, διαστρέμματα, νυγμούς εντόμων κλπ. για τα οποία υπάρχουν οδηγίες στον οδηγό πρώτων βοηθειών.

Η απόκτηση ορισμένων απλών γνώσεων πρώτων βοηθειών αποτελεί υποχρέωση όλων και ενώ δεν απαιτεί πολύ χρόνο, την κρίσιμη στιγμή μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά. Στην απλούστερη περίπτωση θα ανακουφιστεί ένας άνθρωπος σε μια δύσκολη στιγμή, στην κρισιμότερη θα σωθεί μια ανθρώπινη ζωή.

health.in.gr

Ειδήσεις Σήμερα: