71

Σε θέματα θρησκευτικής ελευθερίας εστιάζει ο επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλβαρο Χιλ-Ρόμπλες, στην έκθεσή του που αφορά στην Ελλάδα.

Ο επίτροπος παρατηρεί στην έκθεσή του ότι, παρά τη θετική απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης στην έκθεση του 2002 για την κατασκευή τζαμιού στην Αθήνα, οι εργασίες για την κατασκευή του δεν ξεκίνησαν, και έτσι οι μουσουλμάνοι υποχρεώνονται να συνεχίσουν να συγκεντρώνονται μυστικώς σε ακατάλληλα μέρη για προσευχή.

Ο κ. Ρόμπλες προσθέτει ότι η επιλογή της Παιανίας δεν εξυπηρετεί τους πιστούς και τονίζει ότι θα πρέπει «να βρεθεί μια συγκεκριμένη λύση, που θα προσφέρει τη δυνατότητα στους πιστούς να προσκυνούν δημοσίως, ώστε το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας των μουσουλμάνων της πρωτεύουσας να γίνει σεβαστό».

Ειδικά για τους μουσουλμάνους, σημειώνεται η έλλειψη ενός επίσημου τζαμιού στην Αθήνα, όπου πέρα από τους Έλληνες μουσουλμάνους στο θρήσκευμα, περνά και ένας σημαντικός αριθμός μουσουλμάνων μεταναστών και ταξιδιωτών.

Σύμφωνα με στοιχεία των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, τα οποία επιβεβαιώθηκαν από τις Αρχές, οι μουσουλμάνοι ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα σε χώρους ακατάλληλους, όπως διαμερίσματα, υπόγεια, γκαράζ ή άλλους ιδιωτικούς χώρους.

Ο κ. Ρόμπλες καλεί επίσης τις τοπικές αρχές να βρούν λύση στο σημαντικό για τους μουσουλμάνους θέμα της δημιουργίας μουσουλμανικών νεκροταφείων.

Ανεξιθρησκία, ελευθερία σκέψης και συνείδησης

Όσον αφορά στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, ο κ. Ρόμπλες σημειώνει ότι «εδώ και μερικά χρόνια έχουν γίνει σημαντικές πρόοδοι», ότι το Σύνταγμα αναγνωρίζει την ορθοδοξία ως την «επικρατέστερη θρησκεία», στοιχείο που δεν είναι ασυμβίβαστο με τις αρχές του Συμβουλίου της Ευρώπης, «εφόσον για τις ελληνικές δικαστικές αρχές η λέξη επικρατέστερη ερμηνεύεται ως η θρησκεία με το μεγαλύτερο αριθμό πιστών».

Στο κεφάλαιο αυτό η έκθεση έχει τρεις ειδικές παραγράφους: Για τον προσηλυτισμό, τους τόπους λατρείας και τους αντιρρησίες συνείδησης.

– Σε ό,τι αφορά στον προσηλυτισμό, σημειώνεται ότι παραμένει ποινικά δικάσιμος βάσει των νόμων 1363/1938 και 1672/1939. Ο επίτροπος εκτιμά ότι η διατήρηση της νομοθεσίας γιά τον προσηλυτισμό είναι «άχρηστη και επικίνδυνη για το σεβασμό της ελευθερίας της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας». Σημειώνει παράλληλα ότι η κατάργηση της νομοθεσίας για τον προσηλυτισμό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να θεωρηθούν όλα επιτρεπτά, κάτω από το πρόσχημα της ελευθερίας της σκέψης.

– Σε ό,τι αφορά στο θέμα των τόπων λατρείας, ο επίτροπος σημειώνει ότι, σύμφωνα πάντα με την ισχύουσα νομοθεσία του 1939, η έγκριση για την άδεια δημιουργίας ενός τόπου λατρείας εμπίπτει στο υπουργείο Παιδείας. Η πρακτική όμως αποδεικνύει ότι ο αρμόδιος υπουργός ζητά συστηματικά την άποψη του τοπικού ορθόδοξου επισκόπου. «Δεν διακρίνουμε σαφώς πάνω σε ποιά στοιχεία βασίζεται μια τέτοια πρακτική, για ένα θέμα που είναι αποκλειστικά της αρμοδιότητας του κράτους» λέει και υποστηρίζει οτι «καλό θα είναι να αλλάξει η νομοθεσία».

– Για τους αντιρρησίες συνείδησης αναγνωρίζει τις θετικές αλλαγές που έχουν γίνει με τη νομοθεσία 2510/1997. Υπογραμμίζει όμως ότι η εναλλακτική θητεία που προτείνεται, παίρνει συχνά «τη μορφή ποινής και η διάρκειά της είναι δυσανάλογα μεγάλη». Καλεί δε, να διαμορφωθεί η ισχύουσα νομοθεσία σύμφωνα με τις συστάσεις του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή Νικηφόρου Διαμαντούρου.

Δικαστικός τομέας και φυλακές

Όσον αφορά στο δικαστικό τομέα και τις φυλακές, στην έκθεση γίνεται αναφορά στις τελευταίες συνταγματικές και νομοθετικές αλλαγές, που επιτρέπουν μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στο δικαστικό τομέα.

Σε ό,τι αφορά στις φυλακές, ο επίτροπος κάνει ειδική αναφορά στο μεγάλο αριθμό των κρατουμένων, οι οποίοι διπλασιάσθηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια. Το νέο δεδομένο είναι ότι το 44% του πληθυσμού αυτού είναι αλλοδαποί. Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης για τη δημιουργία 17 νέων φυλακών προσκρούει συχνά στις τοπικές αντιδράσεις. Ο επίτροπος χαρακτηρίζει απαραίτητη τη δημιουργία νέων σωφρονιστικών ιδρυμάτων.

Οι μειονότητες

Στο κεφάλαιο αυτό ο κ. Ρόμπλες ασχολείται με τους μουσουλμάνους της Θράκης, τους τσιγγάνους και γενικότερα με την ελευθερία της έκφρασης.

Οι μουσουλμάνοι της Θράκης είναι η μόνη μουσουλμανική μειονότητα επισήμως αναγνωρισμένη στην Ελλάδα και αποτελείται από 50% τουρκόφωνους, 35% Πομάκους και 15% Τσιγγάνους. Γίνεται αναφορά στο θέμα του διορισμού του μουφτή από το κράτος, ενώ η κοινότητα θα προτιμούσε να τον εκλέγει, καθώς και στις σχετικές υποθέσεις που έχουν φθάσει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Σημειώνεται ότι για τον τομέα αυτό ο επίτροπος δεν έχει ιδιαίτερες συστάσεις, εκτός από το να προχωρήσει η Ελλάδα στην επικύρωση της Σύμβασης-Πλαισίου για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων και της Ευρωπαϊκής Χάρτας για τις διαλέκτους ή τις μειονοτικές γλώσσες.

Αυτές τις δύο επικυρώσεις συνιστά ο επίτροπος και στο κεφάλαιο για την ελευθερία της έκφρασης, στο οποίο καθορίζει το δικαίωμα του κάθε πολίτη «να αποδίδει στον εαυτό του την ταυτότητα που θέλει». Κατακρίνει τις αποφάσεις για στέρηση της ιδιότητας του «Έλληνα πολίτη» βάσει του άρθρου 19 της σχετικής νομοθεσίας και καλεί τις Αρχές να σκεφθούν μέτρα αποζημίωσης για τα άτομα που, ύστερα από τη στέρηση της ιδιότητας αυτής, ζουν σήμερα στο εξωτερικό.

Για τους τσιγγάνους ο επίτροπος δηλώνει ότι τον ανησυχεί ιδιαίτερα το θέμα του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων των Ρομ στην Ελλάδα. Το θετικό στοιχείο είναι ότι υπάρχει ένα σημαντικό ποσό 320 εκατ. ευρώ από κοινοτικά και εθνικά κονδύλια, με προορισμό τη βελτίωση της διαβίωσης των Τσιγγάνων.

Οι ξένοι

Το τελευταίο κεφάλαιο της έκθεσης είναι αφιερωμένο στους ξένους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι πρόσφυγες, αυτοί που ζητούν άσυλο και οι μετανάστες.

Σε ό,τι αφορά στους ξένους, ο επίτροπος σημειώνει ότι ο πρώτος κύκλος νομιμοποίησης έγινε το 2001, ενώ ο δεύτερος ξεκίνησε τους τελευταίους μήνες του 2005. Αναφέρει ότι δεν έχει ακόμα τα απαραίτητα στοιχεία για να εκτιμήσει την κατάσταση, ενθαρρύνει όμως τις ελληνικές αρχές για την ολοκλήρωση του τετραετούς προγράμματος 2002-2006.

Η βία ενάντια στους ξένους απασχολεί επίσης τον επίτροπο, ο οποίος κάνει ειδική αναφορά στην αστυνομική βία. Υπογραμμίζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις αναφορές του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, το ανησυχητικό είναι ότι συχνά οι βιαιότητες ενάντια στους ξένους μένουν ατιμώρητες.

Για τους αιτούντες άσυλο η κατάσταση δεν είναι ιδιαίτερα ευκολότερη απ ό,τι πριν το 2002. Ο επίτροπος αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει προσπάθειες ως προς τους χώρους υποδοχής και διαμονής τους, παρ όλα αυτά, η δυσκολία για την προσκόμιση όλων των στοιχείων που απαιτούν οι ελληνικές αρχές έχει μεγαλώσει με την αύξηση του αριθμού των αιτούντων.






Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ