38

«Αυτοδιαχείριση – Σοσιαλισμός» είναι ο τίτλος του τόμου με κείμενα του Μιχάλη Ράπτη (Πάμπλο) που εκδόθηκε φέτος, δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Η παρουσίαση του βιβλίου έγινε το βράδυ της Τετάρτης από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γιώργο Παπανδρέου, τον πρόεδρο του ΣΥΝ Αλέκο Αλαβάνο και τους πανεπιστημιακούς Ευτύχη Μπιτσάκη και Παναγιώτη Νούτσο.

Ο Πάμπλο, αυτός ο «γλυκός επαναστάτης», έζησε την αντίφαση ανάμεσα στις «δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο» και την διάψευση του οράματος, πολεμώντας το «παραμορφωμένο καθεστώς» της ΕΣΣΔ και την εξάπλωση του καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού, οδηγήθηκε προς μια άλλη λύση με επίκεντρο τον άνθρωπο και την συνέδεσε με την έννοια της αυτοδιαχείρισης, είπε ο Γιώργος Παπανδρέου.

Ακόμη είπε ότι ο Πάμπλο παρείχε «κριτική υποστήριξη στο ΠΑΣΟΚ» και αναγνώριζε τα βήματα που είχε πραγματοποιήσει, ενώ δεν παρέλειψε να κάνει αναφορά και στον «πρόγονο» του ΠΑΣΟΚ, το ΠΑΚ, λέγοντας πως είχε επηρεαστεί από μια σειρά ιδεολογικά ρεύματα που ξεκινούσαν από την σοσιαλδημοκρατία και έφθαναν ως τις απόψεις του Προυντόν, συμπεριλαμβάνοντας τις «ανοιχτές βιβλιοθήκες» του Πιότρ Κροπότκιν, τους αναρχικούς της Ισπανίας, τους Βάσκους, τον Μάη του 68, τα κιμπούτς του Ισραήλ και την γιουγκοσλαβική αυτοδιαχείριση.

«Όλα αυτά επηρέασαν το ΠΑΚ και μάλιστα στο Βισμπάντεν, πριν από την πτώση της δικτατορίας, πραγματοποιήθηκε μια σύσκεψη του ΠΑΚ με κεντρικό της θέμα την αυτοδιαχείριση» είπε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, τονίζοντας ωστόσο ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου έθετε ταυτόχρονα σοβαρά ερωτηματικά για το εγχείρημα αυτό.

Ο κ. Παπανδρέου είπε ότι ως καρπός του προβληματισμού αυτού προέκυψε η έννοια της «κοινωνικοποίησης» έναντι της «κρατικοποίησης» και ανέφερε ότι ο κρατισμός είναι κυρίαρχη αντίληψη στην «παραδοσιακή Δεξιά και παραδοσιακή Αριστερά», ενώ σε αυτήν εισχώρησε, εν μέρει και το ΠΑΣΟΚ, γεγονός το οποίο το έβλαψε, όπως είπε.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είπε ότι η φιλοσοφία της αυτοδιαχείρισης έχει μετουσιωθεί σε νέες μορφές οργάνωσης της κοινωνίας, όπως οι «ψηφιακές κοινότητες» και η «δημοκρατία των μετόχων». Πρόσθεσε ότι η μάχη για τον σοσιαλισμό δεν μπορεί να τελειώνει στα μέσα παραγωγής, αλλά στο αν ελέγχεται η εξουσία, και εκτίμησε ότι με επίκεντρο την γνώση τα μέσα παραγωγής θα ανήκουν στον άνθρωπο.

Η σύγκρουση θα είναι στην παραγωγή της γνώσης, ποιος την ελέγχει, ποιος την παράγει και ποιος την δικαιούται, ανέφερε. Επισήμανε ότι η γνώση είναι αναγκαία για την σιγουριά του πολίτη, ενώ επανέλαβε την θέση του για ένα νέο κοινωνικό μοντέλο εκπαίδευσης με την μεταφορά γνώσης και ελέγχου στους πολίτες.

«Ο Πάμπλο που με επισκεπτόταν ως υπουργό Παιδείας και Εξωτερικών ήθελε κάτι να μου πει πριν πεθάνει, αλλά δεν τον πρόλαβα. Ίσως θα ήθελε να εκφράσει την αισιοδοξία του για την ανθρωπότητα και τις δυνατότητές της και να μου πει ότι η Ιστορία δεν είναι φυλακή, αλλά σχολείο ανθρωπιάς» κατέληξε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.

«Στον Πάμπλο, που δεν τον γνώριζα προσωπικά, όταν διάβασα το βιβλίο, μού έκανε εντύπωση ο αρμονικός συνδυασμός αισθητικής και πολιτικής σκέψης, καθώς και ο δωρικός τρόπος αντιμετώπισης των διαφορετικών απόψεων» είπε ο κ. Αλαβάνος προσθέτοντας ότι μετά «την κατάρρευση του ορθόδοξου μαρξιστικού-λενινιστικού εγχειρήματος, ο Πάμπλο έβαλε μπροστά το εμείς και μας κάλεσε να καθίσουμε να σκεφθούμε».

Ο πρόεδρος του ΣΥΝ έκανε λόγο για «αλαζονεία και φαντάσματα του παρελθόντος που δυσκολεύουν την συμπαράταξη της Αριστεράς» και στάθηκε ιδιαίτερα στις παρακαταθήκες που άφησε ο Πάμπλο, μεταξύ των οποίων είναι η πλανητική αντιμετώπιση των προβλημάτων, ότι ο χώρος απαρχής ριζικής κοινωνικής αλλαγής θα είναι εκείνος μιας ανεπτυγμένης περιοχής του πλανήτη και ότι το νέο «επαναστατικό υποκείμενο» δεν θα περιορίζεται στο κλασικό προλεταριάτο, αλλά στον ήδη υπό σχηματισμό «συλλογικό εργαζόμενο».

«Στον Πάμπλο με είχε εντυπωσιάσει η ευγένειά του και η θεωρητική του κατάρτιση» ανέφερε ο Ευτύχης Μπιτσάκης, προσθέτοντας ότι το ζήτημα της «αυτοδιαχείρισης» ετίθετο πάντα.

Ο Πάμπλο έβλεπε την αυτοδιαχείριση ως σύνθημα δράσης και δεν την έβλεπε στο καπιταλιστικό σύστημα, αλλά στην μεταβατική περίοδο προς τον σοσιαλισμό, ανέφερε ο κ. Μπιτσάκης, προσθέτοντας ότι ήταν επίσης αντίθετος στο κόμμα-μηχανισμό και θεωρούσε ότι το κίνημα ήταν το καλύτερο πεδίο δράσης του κόμματος.

«Ο σοσιαλισμός είναι περισσότερο αναγκαίος από ποτέ, δεν έχουμε ακόμα κατανοήσει το μέγεθος της καταστροφής μετά το 1991. Το ερώτημα είναι: παγκόσμια κομμουνιστική κοινότητα ή αυτοκαταστροφή της ανθρωπότητας με τα πυρηνικά του κ. Μπους και των συμμάχων του» κατέληξε ο κ. Μπιτσάκης.

Ο Πάμπλο εστίαζε το ενδιαφέρον του στην ολότητα των κοινωνικών σχηματισμών, στην επακρίβωση των αντιθέσεων αυτής της ολότητας, στο ζήτημα της γραφειοκρατίας, στην στάθμιση των όρων συνάφειας κέντρου-περιφέρειας, στη διαλεκτική προσαρμογή της πολιτικής σκέψης, στην αποτίναξη κάθε δογματισμού, στην ανάγκη εδραίωσης μορφών αυτοδιαχείρισης, στην ανάπτυξη της θεωρητικής σκέψης μέσω της πράξης, στη θέση του διανοούμενου ως απομυθοποιητή των πτυχών της ζωής και στην αναγκαιότητα η θεωρία να αποδεικνύει τον κριτικό και δημιουργικό χαρακτήρα της, ανέφερε μεταξύ άλλων ο πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Παναγιώτης Νούτσος.

Στην εκδήλωση, την οποία συντόνισε ο δημοσιογράφος Γιάννης Ε.Διακογιάννης, πρώτοι ομιλητές ήταν οι σύντροφοι του Πάμπλο, Σπύρος Μπαλαφούκος και Χρήστος Γκογκόρνας, οι οποίοι πρωτοστατούν στην έκδοση του έργου του.

Στην εκδήλωση, ακροατής επιτέθηκε με ιδιαίτερη οξύτητα εναντίον του κ. Παπανδρέου. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ απάντησε ότι «ο καθένας μπορεί να κρίνει την ειλικρίνεια των απόψεών μου». Για το ίδιο ζήτημα ο κ. Αλαβάνος είπε ότι «αυτή η στάση είναι προσβολή για όλους, για την Αριστερά και για το ήθος που αποπνέει το βιβλίο».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ,ΜΠΕ

Ειδήσεις Σήμερα: