51

«Θρίλερ» εν όψει στο Λουξεμβούργο κατά την έκτακτη σύνοδο των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών την Κυριακή για το διαπραγματευτικό πλαίσιο με την Τουρκία. Με οργή και απογοήτευση αντιδρά ο τουρκικός Τύπος στην απειλή που πλανάται πάνω από την έναρξη των διαπραγματεύσεων…

Κατόπιν αποτυχίας συμφωνίας των Μονίμων Αντιπροσώπων (COREPER), οι επικεφαλής διπλωματίας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόκειται να προσέλθουν ουσιαστικά στο …παρά πέντε, το βράδυ της Κυριακής, προς οριστικοποίηση του διαπραγματευτικού πλαισίου Τουρκίας-ΕΕ.

Η βρετανική προεδρία του Συμβουλίου απέστειλε επιστολή στα κράτη-μέλη ζητώντας από αυτά να καταλήξουν σε συμφωνία το αργότερο έως το βράδυ της 2ας Οκτωβρίου. H βρετανική προεδρία επιθυμεί το θέμα της Τουρκίας να εγγραφεί στην ημερήσια διάταξη ως ένα θέμα που έχει κλείσει, ενώ αντιθέτως θέλει να παραμείνει ανοιχτό το θέμα της υποψηφιότητας της Κροατίας.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Hurriyet ο προεδρεύων του Συμβουλίου της ΕΕ Τόνι Μπλερ τάχθηκε εκ νέου υπέρ της τουρκικής ένταξης και υπογράμμισε πως «πρέπει να προσέξουμε ώστε το Κυπριακό να μην επηρεάσει από στρατηγική άποψη το θέμα της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ».

Ο Μπλερ τόνισε ότι «αν είχαμε κινηθεί με περισσότερη ευστροφία στο Κυπριακό θα είχε βρεθεί λύση», και αναφερόμενος στο ζήτημα που έχει ανακύψει με το πρωτόκολλο της τελωνειακής ένωσης σημείωσε: «Η έναρξη των διαπραγματεύσεων δεν σήμαινε de jure αναγνώριση της Κύπρου. Αυτό το είχαμε επισημάνει».

Η αντιπροσωπεία της Αυστρίας ζητά επίμονα να συμπεριληφθεί στο διαπραγματευτικό πλαίσιο η εναλλακτική λύση της «προνομιακής σχέσης» με την Αγκυρα. Επιφυλάξεις για την τουρκική ένταξη έχει εκφράσει ανοιχτά και η Δανία, ωστόσο την Παρασκευή απέρριψε τη σχετική αυστριακή θέση.

«Εάν, όπως υποστηρίζει η Αυστρία, αυτή η εντολή διαπραγμάτευσης θα πρέπει να περιλάβει και μια εναλλακτική επιλογή, οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να ξεκινήσουν όπως έχει προβλεφθεί στις 3 Οκτωβρίου» δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Περ Στιγκ Μέλερ έπειτα από συνάντησή του με επιτροπή του Κοινοβουλίου.

«Στο κείμενο [της Ευρωπαϊκής Επιτροπής] καθορίζεται πως αρχίζουμε διαπραγματεύσεις με στόχο την ένταξη. Και αν αυτή δεν είναι δυνατή [στο τέλος της διαδικασίας], θα πρέπει τότε να βρούμε κάτι άλλο. Είναι υπερβολικά νωρίς για να περιγράψουμε τώρα τι θα είναι αυτό το άλλο» επισήμανε ο Μέρελ.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές η Βιέννη εμφανίζεται απομονωμένη ως προς το θέμα της συμπερίληψης αναφοράς σε προνομιακή σχέση. Τα υπόλοιπα 24 κράτη-μέλη της ΕΕ εμφανίζονταν έτοιμα να αποδεχθούν το διαπραγματευτικό πλαίσιο ως έχει κατά την τελευταία συνεδρίαση του COREPER.

Η Τουρκία απειλεί ακόμη και με «αποχή» από τη συνεδρίαση της 3ης Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο -προκαθορισμένη ημερομηνία έναρξης των διαπραγματεύσεων- εάν δεν της παραδοθεί έγκαιρα το κείμενο του διαπραγματευτικού πλαισίου. Πάγια αντίθετη σε οποιαδήποτε άλλη αναφορά πέραν της πλήρους ένταξης, η Αγκυρα «βλέπει» ακόμη και αναβολή των διαπραγματεύσεων.

Ο ίδιος ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ επισήμανε ότι είναι πιθανό να μην αρχίσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις βάσει του αρχικού προγραμματισμού (3η Οκτωβρίου), αν και συμπλήρωσε πως πραγματοποιούνται εντατικές προσπάθειες προκειμένου να επιλυθούν τα εκκρεμή ζητήματα.

Από πλευράς του, ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξακολουθεί να δηλώνει αισιόδοξος για έγκαιρη έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αλυσιδωτή αντίδραση από την Κροατία

Επισημαίνεται ότι η Αυστρία επιμένει, επίσης, στην άρση του «μπλόκου» για την ένταξη της Κροατίας στην ΕΕ. Στο ζήτημα αναφέρεται εκτενώς η ιταλική Stampa, επισημαίνοντας ότι την αρνητική στάση της Αυστρίας ως προς την τουρκική ένταξη μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά η γενική εισαγγελέας του ICTY Κάρλα ντελ Πόντε.

Η έναρξη των διαπραγματεύσεων ΕΕ-Τουρκίας κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα και να προκαλέσει κρίση άνευ προηγουμένου γιατί η Αυστρία επιμένει στην απεμπλοκή μιας άλλης πιθανής ένταξης στην ΕΕ: εκείνη της Κροατίας. Η έναρξη των διαπραγματεύσεων με το Ζάγκρεμπ εξαρτάται ακριβώς από το τι θα πει η γενική εισαγγελέας της Χάγης για το θέμα του καταζητούμενου Αντε Γκοτόβινα.

Οι υπουργοί εξωτερικών των «25» αναμένουν με κομμένη την ανάσα την ετυμηγορία Ντελ Πόντε, επισημαίνει η Stampa, καθώς η μόνη δυνατή εξέλιξη που θα μπορούσε να ωθήσει την Αυστρία να αλλάξει στάση είναι ένα θετικό αποτέλεσμα της επίσκεψης της Κάρλα ντελ Πόντε στο Ζάγκρεμπ.

Η γενική εισαγγελέας της Χάγης δήλωσε, όμως, από την κροατική πρωτεύουσα «πολύ απογοητευμένη» από το γεγονός ότι εξακολουθεί να διαφεύγει της σύλληψης ο καταζητούμενος Κροάτης στρατηγός Αντε Γκοτόβινα. Το Ζάγκρεμπ περίμενε έναν πιο θετικό τόνο από την Ντελ Πόντε, η οποία αναμένεται να πει την τελευταία της λέξη τη Δευτέρα…

Οργή και απογοήτευση στον τουρκικό Τύπο

Ο τουρκικός Τύπος κάνει λόγο για κρίση και αντιδρά με οργή και απογοήτευση στην απειλή που πλανάται επάνω από την έναρξη των διαπραγματεύσεων. «Κρίση την τελευταία στιγμή με την ΕΕ» είναι ο τίτλος της Milliyet αναφορικά με τις επιφυλάξεις της Αυστρίας.

Ο αρθρογράφος της εφημερίδας δηλώνει, ωστόσο, αισιόδοξος και τονίζει ότι η ΕΕ «δεν είναι παράλογη μέχρι του σημείου» να επιβάλει στην Αγκυρα όρους τους οποίους δεν μπορεί να αποδεχθεί, όπως η αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και της γενοκτονίας των Αρμενίων (την αναγνώριση της γενοκτονίας ζήτησε την Τετάρτη το Ευρωκοινοβούλιο].

«Όμως, εάν η ΕΕ επιμείνει, τότε θα έχει δεχθεί να χάσει την Τουρκία» γράφει ο αρθρογράφος της Milliyet, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση Ερντογάν μπορεί να αποφασίσει μια «παύση» στις σχέσεις. Με τη σειρά της η Hurriyet αναφέρει ότι «η μεγάλη πλειοψηφία του λαού μας λέει φτάνει πια, γιατί ο λαός μας έχει κουραστεί να πληγώνεται και να προσβάλλεται η χώρα του».

«Το πρόβλημα είναι μεγάλο» συνεχίζει η JumHurriyet. «Θεωρούν ότι η ΕΕ έχει στο τσεπάκι της το ΑΚΡ [το κυβερνών κόμμα] και την τουρκική κυβέρνηση. Ωστόσο, δε συμβαίνει κάτι τέτοιο. Όλα μπορούν να συμβούν. Η υπομονή έχει τα όριά της» εκτιμά ο χρονογράφος Χασάν Τζεμάλ της Millyet, αναφερόμενος στο ποια μπορεί να είναι η αντίδραση της τουρκικής κυβέρνησης.

«Παρατηρούμε με φόβο τις προσπάθειες αναζωπύρωσης ενός πρωτόγονου εθνικισμού που πιστεύαμε ότι είχε χαθεί στις σκοτεινές σελίδες της ευρωπαϊκής ιστορίας» γράφει σε άρθρο της η Sabah.

Καταγγέλλοντας τις «απεχθείς πολιτικές λαϊκισμού σε βάρος της Τουρκίας» το άρθρο αυτό, που καλύπτει όλη την πρώτη σελίδα της Sabah με τον τίτλο «Ιστορική Προειδοποίηση», αναφέρει: «Η ΕΕ, στόχος και λόγος ύπαρξης της οποίας είναι η δημοκρατία, η ειρήνη και η ελευθερία που θα σβήσουν τα σύνορα της Γηραιάς Ηπείρου, δεν αξίζει κάτι τέτοιο. Ούτε και η Τουρκία»…

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ