Παρέμβαση της ΕΕ για την αρπαγή των ελληνικών περιουσιών στην Κωνσταντινούπολη

37

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί τις εξελίξεις σχετικά με το πρόβλημα των ελληνικών περιουσιών στην Κωνσταντινούπολη και έχει θίξει πολλές φορές το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου ΕΕ-Τουρκίας, χωρίς όμως να έχει λάβει μέχρι σήμερα καμία απάντηση. Αυτό προκύπτει από την απάντηση του εκπροσώπου της Επιτροπή προς τον ευρωβουλευτή Δημήτρη Παπαδημούλη.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωρίζει ότι Έλληνες πολίτες αντιμετώπισαν τεράστια προβλήματα σχετικά με κληρονομικά τους δικαιώματα στην Τουρκία» δήλωσε, μεταξύ άλλων ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Ρολφ Τίμανς απαντώντας σε σχετική ερώτηση του ευρωβουλευτή του Συνασπισμού για το θέμα των ελληνικών περιουσιών στην Κωνσταντινούπολη.

Αφορμή για την ερώτηση στάθηκε η προσφυγή των κληρονόμων της Πολυξένης Πιστικά-Φωκά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Στη συνέχεια της απάντησής της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει «ενήμερη των μυστικών διαταγμάτων βάσει των οποίων οι τουρκικές αρχές στερούσαν Έλληνες πολίτες από τα νόμιμα κληρονομικά τους δικαιώματα», και τονίζει ότι έχει θίξει πολλές φορές το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου ΕΕ-Τουρκίας «χωρίς όμως να έχει λάβει μέχρι σήμερα καμία απάντηση».

«Ο ισχυρισμός των εναγόντων ότι, με βάση ένα κρυφό διάταγμα που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1960, Έλληνες πολίτες στερήθηκαν τα κληρονομικά τους δικαιώματα είναι εξαιρετικής σημασίας» υπογραμμίζεται στην απάντησή της Επιτροπής, η οποία σκοπεύει να ερευνήσει το θέμα περαιτέρω στο πλαίσιο της παρακολούθησης της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία και θα συνεχίσει να θίγει το ζήτημα στις τουρκικές αρχές.

Δαιδαλώδη νομικά τεχνάσματα

Η υπόθεση της Πολυξένης Πιστικά-Φωκά είναι η τελευταία περίπτωση μη αναγνώρισης εκ μέρους της Τουρκίας του κληρονομικού δικαιώματος ελληνίδας υπηκόου. Η Πολυξένη Πιστικά υιοθετήθηκε το 1954 από ομογενείς γονείς, τον Απόστολο και την Ελισάβετ Πιστικά, οι οποίοι είχαν τουρκική υπηκοότητα. Το 1999 το τουρκικό Δημόσιο επέτυχε την ακύρωση της κληρονομικής πράξης του 1987, με την οποία η Πολυξένη Πιστικά πήρε την κυριότητα της ακίνητης περιουσίας των θετών γονιών της. Επειδή «η κληρονόμος ήταν ελληνίδα υπήκοος» οι δύο πολυκατοικίες της κ. Πιστικά περιήλθαν στην κυριότητα του τουρκικού Δημοσίου.

Όταν η Πολυξένη Πιστικά, πέθανε το 2000 ο αμφιθαλής αδελφός της Γιάννης Φωκάς και ο ετεροθαλής αδελφός της Ευάγγελος Φωκάς διεκδίκησαν την περιουσία της, όμως τα τουρκικά δικαστήρια αρνήθηκαν να τους αναγνωρίσουν κληρονομικά δικαιώματα, αφού στο μεταξύ είχαν αφαιρέσει από την αποθανούσα την κυριότητα των ακινήτων της, η αξία των οποίων εκτιμάται ότι ανέρχεται στα 8 εκατ. ευρώ.

Οι αδελφοί Φωκά προσέφυγαν τελικά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στο Στρασβούργο και παράλληλα μέσω του δικηγόρου τους ζήτησαν την παρέμβαση του πρωθυπουργού Κ.Καραμανλή και του Τούρκου ομολόγου του Ρ.Τ.Ερντογάν.

Είναι η πρώτη φορά που υπόθεση διεκδίκησης ελληνικής περιουσίας στην Τουρκία φθάνει μέχρι το ΕΔΑΔ και η πιθανή θετική έκβασή της θα ανοίξει το δρόμο για δικαίωση και σε άλλες ανάλογες περιπτώσεις.

Στο ΕΔΑΔ και για το Ορφανοτροφείο

Ήδη το Φανάρι προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μετά την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποία επικυρώνεται προηγούμενη απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης για αφαίρεση των τίτλων ιδιοκτησίας που διέθετε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου.

Το ιστορικό κτίριο του 1860 και το οικόπεδο που το περιβάλλει, δωρεά του ζεύγους Ζαρίφη, βρίσκεται σε μία πευκόφυτη έκταση περίπου 30 στρεμμάτων στο Λόφο του Χριστού, στο καλύτερο σημείο της Πριγκήπου, του μεγαλύτερου από τα εννέα νησιά του συμπλέγματος των Πριγκηποννήσων, στην Προποντίδα.

Παρ’ όλο που το Οικουμενικό Πατριαρχείο διαθέτει τίτλους ιδιοκτησίας για το Ορφανοτροφείο, οι τουρκικές αρχές δεν αναγνωρίζουν την ισχύ τους με το σκεπτικό ότι το Πατριαρχείο στερείται νομικού προσώπου (!) κι ως εκ τούτου δεν μπορεί να είναι κάτοχος ακίνητης περιουσίας.

Έτσι, αφαιρέθηκε η κυριότητα του κτιρίου από το Πατριαρχείο, ενώ παράλληλα καθαιρέθηκε και η εφορευτική επιτροπή του ιδρύματος. Ως αποτέλεσμα των πράξεων αυτών Πατριαρχείο και τουρκικές αρχές ενεπλάκησαν σε δύο δικαστικές περιπέτειες: Η μία αφορούσε την απόφαση ακύρωσης των τίτλων ιδιοκτησίας και η άλλη, στα διοικητικά δικαστήρια, την απόφαση με την οποία καθαιρέθηκε η επιτροπή και τη διαχείριση του Ορφανοτροφείου ανέλαβε η Γενική Διεύθυνση Βακουφίων. Στην πορεία οι δύο υποθέσεις ενοποιήθηκαν, για να τελεσιδικήσουν με την τελευταία απόφαση του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ