51

Οι χειρότεροι φόβοι επιβεβαιώθηκαν και το αδιέξοδο δεν απεφεύχθη στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών. Η τελική συμβιβαστική πρόταση επί του προϋπολογισμού 2007-2013 απερρίφθη και οι «25» δηλώνουν ανοιχτά πως η Ευρώπη βρίσκεται σε βαθιά κρίση. Μετέωρα τα κοινοτικά κονδύλια με τη διαμάχη να παραπέμπεται σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις στη βρετανική προεδρία.

Σε βαρύ κλίμα ο προεδρεύων του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ παραχώρησε τα ξημερώματα του Σαββάτου συνέντευξη Τύπου για να ανακοινώσει και επισήμως το αδιέξοδο εκφράζοντας θλίψη: «Δεν τα καταφέραμε παρόλες τις τελευταίες προσπάθειες. […] Η Ευρώπη βρίσκεται σε βαθιά κρίση».

Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου κατηγόρησε χωρίς να κατονομάζει τον Τόνι Μπλερ για την αποτυχία της Συνόδου. «Θέλαμε να δώσουμε στην Ευρώπη δημοσιονομικές προοπτικές. Αυτό απέτυχε» δήλωσε ο Γιούνκερ, κατηγορώντας κράτη-μέλη για έλλειψη πολιτικής θέλησης για τη σύναψη πολιτικής συμφωνίας.

«Θα έρθει η ώρα που θα σας εξηγήσουμε ότι όλα στάθηκαν δυνατά, αλλά η προεδρία μπορεί να κάνει ορισμένα πράγματα, δεν μπορεί τα πάντα» τόνισε.

Ερωτηθείς να σχολιάσει τις προσδοκίες που έχει ο ίδιος από την επερχόμενη βρετανική προεδρία, ο κ. Γιούνκερ σημείωσε ότι οι προτεραιότητες της βρετανικής προεδρίας θα παρουσιαστούν στις 23 Ιουνίου στο Ευρωκοινοβούλιο.

Σχολίασε, ωστόσο, με ειρωνεία ότι η ημερομηνία συμπίπτει με την εθνική εορτή του Μεγάλου Δουκάτου, κατά συνέπεια δεν θα είναι εκεί για να τις παρακολουθήσει.

Με τη σειρά του ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο δήλωσε πως «είμαστε πολύ ανήσυχοι» από την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό. Στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής ο Ζοζέ Μπαρόζο είχε ρίξει όλο το βάρος του προτρέποντας την Ολομέλεια να φθάσει «έστω σε μία ατελή συμφωνία».

Το Σάββατο ο προεδρεύων του Συμβουλίου της ΕΕ μεταβαίνει μαζί με τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο στη Σύνοδο ΕΕ-ΗΠΑ-Καναδά, όπου και θα ενημερώσει τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Ο.Μπους επί της εξέλιξης της Συνόδου Κορυφής.

Επικράτησε η αδιαλλαξία

Στο πλαίσιο των μαραθώνιων διαπραγματεύσεων ο Τόνι Μπλερ απέρριψε και τις δύο προτάσεις της λουξεμβουργιανής προεδρίας. Αρχικώς, απερρίφθη η πρόταση για καθήλωση του ποσού της βρετανικής έκπτωσης στο ύψος προ της διεύρυνσης (4,6 δισ. ευρώ). Η τελευταία πρόταση για ανεβασμένο ποσό ετήσιων επιστροφών, ύψους 5,5 δισ. ευρώ, χαρακτηρίστηκε ακόμη χειρότερη…

Πέραν της Βρετανίας, την ύστατη πρόταση του προεδρεύοντος Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ καταψήφισαν Ολλανδία, Ισπανία, Σουηδία, Φινλανδία. Λευκό ψήφισαν Ιταλία και Δανία. Σε μία ύστατη προσπάθεια «διάσωσης» της συμφωνίας τα δέκα νέα-κράτη μέλη, υπό την καθοδήγηση της Πολωνίας, δέχθηκαν να «θυσιάσουν» ορισμένα κονδύλια, ωστόσο το κλίμα δεν ανεστράφη.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δήλωσε πως νοιώθει «ντροπή» για το γεγονός ότι τα φτωχά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρειάστηκε να περικόψουν τα κονδύλια τους για να ικανοποιήσουν τις πλούσιες χώρες…

Αρχισαν οι διαξιφισμοί

Πρώτος ο Τσέχος πρωθυπουργός Γ.Πάρουμπεκ κατηγόρησε για το αδιέξοδο τη Βρετανία και τα άλλα τέσσερα κράτη-μέλη της ΕΕ που καταψήφισαν τη συμβιβαστική πρόταση. Ενόσω οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν στο χείλος της κατάρρευσης ο Πάρουμπεκ έστρεψε τα βέλη του κατά των «πέντε» μιλώντας για ανελαστικότητα.

Δήλωσε, δε, ότι «δεν είναι ακριβώς αισιόδοξος» για τις πιθανότητες συμφωνίας ακόμη και μακροπρόθεσμα. «Όταν βλέπω πως συμπεριφέρονται εδώ κάποια μέλη της βρετανικής αντιπροσωπείας, είμαι σκεπτικός» σημείωσε.

Στο ίδιο μήκος κύματος ο Γκέρχαρντ Σρέντερ κατηγόρησε ευθέως τη Βρετανία και την Ολλανδία για την αποτυχία της Συνόδου Κορυφής. «Πιστεύω πως μπορούσε να είχε επιτευχθεί συμφωνία. Το γεγονός ότι δεν επετεύχθη οφείλεται αποκλειστικά στην ανελαστική θέση των Βρετανών και των Ολλανδών».

«Έχουν ευθύνη ενώπιον της ευρωπαϊκής ιστορίας. Αισθάνομαι θλίψη. Είναι πολύ λυπηρό» δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων. Με τη σειρά του ο Ζακ Σιράκ μίλησε, επίσης, για βαθύτατη κρίση και κατηγόρησε για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων τη Βρετανία.

«Η Ευρώπη περνά βαθύτατη κρίση» είπε και εξέφρασε τη λύπη του για τη στάση της Βρετανίας, η οποία οδήγησε στην αποτυχία της Συνόδου. «Πρέπει ασφαλώς να δουλέψουμε σκληρά και η Γαλλία θα ενεργήσει σε αυτό το πνεύμα» κατέληξε.

Στο αντίπαλο «στρατόπεδο», ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Γκέραν Πέρσον έκανε λόγο για έναν «άδικο προϋπολογισμό». Ανήγγειλε πως η Στοκχόλμη θα παρουσιάσει στο προσεχές μέλλον νέα πρόταση, και προειδοποίησε πως δεν πρέπει να περιγραφεί ως αποκλειστικά βρετανικό πρόβλημα η κατάρρευση των συνομιλιών.

Τη λύπη του για την αποτυχία της Συνόδου Κορυφής εξέφρασε και ο καγκελάριος της Αυστρίας Βόλφγκανγκ Σιούσελ. «Απόψε χάθηκε μια μεγάλη ευκαιρία για την Ευρώπη» σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος είπε ότι τώρα είναι στο χέρι της Βρετανίας να δείξει πως η Ευρώπη μπορεί να κάνει βήματα προς τα εμπρός.

Από την πλευρά του, ο Ιταλός πρωθυπουργός, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, εμφανίστηκε αισιόδοξος: «Κανένας δεν έχασε και κανένας δεν κέρδισε. Έχουμε μπροστά μας περισσότερο από ένα χρόνο για να βρεθεί μια λύση. Δεν πρέπει να δραματοποιούμε την κατάσταση. Η Ευρώπη συνεχίζει να υπάρχει. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από το σημείο στο οποίο έχουμε φθάσει.»

Έντονη η παρέμβαση Μπλερ – Διευρύνει την ατζέντα

Σε έντονο ύφος ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ δήλωσε στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου ότι η κρίση είναι βαθύτατη σε όλη την Ευρώπη. «Είναι η στιγμή να απαντήσουμε σε αυτή την κρίση για να χτίσουμε την Ευρώπη του μέλλον» τόνισε, καλώντας να τεθεί υπό εξέταση η συνολική δημοσιονομική πολιτική

«Η ΕΕ πρέπει τώρα να αντιμετωπίσει τα βασικά της ζητήματα έναντι των πολιτών της και έναντι των θεσμικών της οργάνων. Η κρίση είναι βαθύτατη σε όλη την Ευρώπη και είναι η στιγμή να απαντήσουμε σε αυτή την κρίση για να χτίσουμε την Ευρώπη του μέλλοντος.

»Υπό αυτή την έννοια συζητήσαμε τις δημοσιονομικές προοπτικές. Όλοι λένε ότι φταίει η Βρετανία για την αποτυχία και πολλοί θεωρούν ότι είναι δυστυχείς για την κατάσταση αυτή, ο λόγος όμως που δεν υπήρξε συμφωνία δεν είναι απλά η επιστροφή φόρων στη Βρετανία. Έχουμε συζητήσει επανειλημμένα εδώ και πολλούς μήνες, εδώ και χρόνια, γιατί υπάρχει αυτή η επιστροφή» δήλωσε ο Μπλερ.

Για να δώσει την απάντηση: «Διότι υπάρχουν στην ΕΕ στρεβλώσεις και αυτό έχει αναγνωριστεί από όλους. Θα είμασταν ευτυχείς εάν μπορούσαμε να αφαιρέσουμε ταυτόχρονα την επιστροφή και τις στρεβλώσεις. Δεν είναι το πρόβλημα το πόσα εμείς αφιερώνουμε στην αγροτική πολιτική. Το πρόβλημα είναι ποια είναι η αγροτική πολιτική, ποια είναι η δημοσιονομική πολιτική της Ευρώπης».

«Αυτά είναι που πρέπει να συζητήσουμε για το μέλλον και αυτή τη στιγμή αυτά που συμβαίνουν δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές ανάγκες της Ευρώπης. Αυτό πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα, δεν υπάρχει μία αποτυχία της συζητήσεως που αναπτύχθηκε ως σήμερα, υπάρχει μία αποτυχία του πλαισίου στο οποίο τόσο καιρό συζητούμε».

Ο Βρετανός πρωθυπουργός διευρύνει την ατζέντα και διαμηνύει: «Αρνούμαι να συζητήσω μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Εάν θέλουμε να συζητάμε πραγματικά για Ευρώπη, πρέπει να μιλάμε μόνο μέσα από μία Ευρώπη των μεταρρυθμίσεων. Πρέπει να μιλήσουμε για την Ευρώπη που όλοι ευχόμαστε, όχι που απευχόμαστε. Για τις προτεραιότητες»…

Στο κενό γαλλικός «ελιγμός»

Στο πλαίσιο των μαραθώνιων διαβουλεύσεων υπήρξε διστακτική αποδοχή της πρώτης πρότασης από τον πρόεδρο της Γαλλίας. Εκπρόσωπος του Ζακ Σιράκ δήλωνε πως η Γαλλία προτίθεται τελικώς να συναινέσει σε «πάγωμα» της βρετανικής έκπτωσης στα 4,6 δισ. ευρώ αντί της σταδιακής μείωσης του …περιβόητου rebate εφόσον αυτό εξυπηρετήσει μία συνολική συμφωνία.

Ωστόσο, οι γαλλικός «ελιγμός» δεν άργησε να πέσει στο κενό, ακριβώς όπως προέβλεπαν πολιτικοί αναλυτές. Ο Μπλερ κινήθηκε στην ίδια σκληρή γραμμή, απορρίπτοντας το «πάγωμα» της έκπτωσης. Της απόρριψης μεσολάβησε συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ με τον προεδρεύοντα του Συμβουλίου της ΕΕ Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.

«Είναι σαφές ότι αυτό που προτείνει η προεδρία δεν αντανακλά τη συσχέτιση μεταξύ οποιασδήποτε αλλαγής στην επιστροφή εισφορών και στη μεταρρύθμιση του προϋπολογισμού και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής ιδιαίτερα» ανακοίνωσε εκπρόσωπος του Τόνι Μπλερ «προσκρούοντας» στην άρνηση Σιράκ για αναθεώρηση της ΚΑΠ πριν από το 2013.

«Δεν μας ταιριάζει εμάς να αποδεχθούμε, τώρα, την προσφορά που απορρίψαμε πριν από τρεις μέρες. Αλλωστε, δεν πιστεύουμε πως είναι, πράγματι, συμβιβασμός. Για μας αυτή η εξέλιξη θα σήμαινε, μέσα σε επτά έτη, απώλεια 25-30 δισεκατομμυρίων ευρώ» δήλωνε διπλωματική πηγή προσκείμενη στον Τόνι Μπλερ.

Ακαρπος και ο ύστατος «αγώνας» της προεδρίας

Οι διαπραγματεύσεις των «25» εισήλθαν τα ξημερώματα του Σαββάτου στο πλέον κρίσιμο στάδιο και η λουξεμβουργιανή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ υπέβαλε μία πρόταση της τελευταίας στιγμής, ζητώντας να «παγώσει» στα 5,5 δισ. ευρώ (έναντι 4,6 δισ.) το ποσό της επιστροφής που θα λαμβάνει ετησίως η Βρετανία.

Η πρόταση όχι μόνο απερρίφθη από τη Βρετανία, αλλά χαρακτηρίστηκε ακόμη χειρότερη. Εκπρόσωπος του Τόνι Μπλερ ανέφερε ότι «από δημοσιονομικής άποψης η σχετική πρόταση είναι ακόμη χειρότερη, καθώς αποκλείει οποιαδήποτε αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής προ του 2013».

Το αδιέξοδο παγιώθηκε…

Οι διπλωμάτες προεξοφλούσαν από νωρίς αποτυχία της Συνόδου Κορυφής. «Η αποτυχία είναι αναμενόμενη. Η λουξεμβουργιανή προεδρία θα υποβάλει μία τελευταία πρόταση και θα δει από ποιον θα γίνει αποδεκτή» δήλωνε Ευρωπαίος διπλωμάτης. Η Ολλανδία και σε μικρότερο βαθμό η Σουηδία διεκδικούσαν, επίσης, από την πλευρά τους μικρότερη συνεισφορά στο κοινό ταμείο των «25».

Η λουξεμβουργιανή προεδρία κατά πληροφορίες εξέταζε και τη λύση να συμφωνηθεί η χρηματοδότηση του προϋπολογισμού μέχρι το έτος 2008 αντί του αρχικού 2013. Κάτι, που θα ανέβαλε για περίπου τρία έτη τη διχογνωμία που υπονομεύει το κλίμα, αλλά και την ομαλή πορεία της ΕΕ.

Ο Σουηδός πρωθυπουργός Γκέραν Πέρσον έχει εισηγηθεί την αναβολή τελικής απόφασης, σημειώνοντας πως έως το 2007 υπάρχει ακόμη χρόνος για τη διευθέτηση της κατάστασης. Στο ίδιο μήκος κύματος ο Σ.Μπερλουσκόνι τόνιζε ότι η ΕΕ δεν βρίσκεται σε κρίση και συμπληρώνει ότι οι «25» έχουν περισσότερο από ένα χρόνο για να καθορίσουν τον προϋπολογισμό της περιόδου 2007-2013.

Επίσης, το BBC σημειώνει πως ο Γκέραν Πέρσον τόνισε ότι η Βρετανία δεν είναι μόνη της ως προς τις ανησυχίες για το ποσό των αγροτικών επιδοτήσεων.

Τα εναλλακτικά σενάρια

Με δεδομένη την αποτυχία της Συνόδου Κορυφής, οι αναλυτές εκτιμούν ότι:

  • Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πηγαίνουν σε έκτακτη Σύνοδο πριν το τέλος Ιουνίου, ώστε να βρεθεί συμβιβαστική λύση επί λουξεμβουργιανής προεδρίας. Το ενδεχόμενο, όμως, αυτό έχει αποκλειστεί.
  • Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και μέσα στο 2006. Η Βρετανία, η οποία ασκεί την προεδρία της ΕΕ στο δεύτερο εξάμηνο του 2005, εκτιμάται ότι δεν θα επιδιώξει συμφωνία (για λόγους «δεοντολογίας»), καθώς το θέμα της επιστροφής εισφορών την αφορά άμεσα.

Εάν η ΕΕ καταλήξει σε συμφωνία εντός του 2006, τότε:

  • Ο ισχύων προϋπολογισμός (2000-2006) θα «μεταφερθεί» στην επόμενη περίοδο (2007-2013), εφόσον συμφωνεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι ετήσιοι προϋπολογισμοί θα βασιστούν στα επίπεδα δαπανών του 2006. Η Κομισιόν πρότεινε για το 2006 δαπάνες ύψους 112 δισ. ευρώ.
  • Διαφορετικά, δεν θα υπάρξει πολυετής προϋπολογισμός είτε επειδή οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν θα έχουν καταλήξει σε συμφωνία είτε επειδή το Ευρωκοινοβούλιο θα έχει απορρίψει πιθανή συμφωνία των ευρωπαϊκών κυβενρήσεων.

Σε αυτή την περίπτωση, η ΕΕ θα επιστρέψει στους ετήσιους προϋπολογισμούς, με επίπεδα δαπανών αυτά του 2006, αλλά με πολύ μεγάλες δυσκολίες σε ό,τι αφορά εκταμιεύσεις πόρων για πολυετή σχέδια.

Και «χρησμός» από τον Τζακ Στρο

Η Βρετανία θα αγωνιστεί προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τον προϋπολογισμό στη διάρκεια της βρετανικής προεδρίας, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Τζακ Στρο.

«Θα αγωνιστούμε για συμφωνία επί του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια της βρετανικής προεδρίας της ΕΕ» διαβεβαίωσε ο επικεφαλής της βρετανικής διπλωματίας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: