27

Στην έμμεση αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας πριν από τις 3 Οκτωβρίου 2005 (ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ) φαίνεται πως θα οδηγηθεί η Τουρκία, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις που έγιναν μετά το δείπνο των Ευρωπαίων ηγετών το βράδυ της Πέμπτης στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ελληνικές κυβερνητικές πηγές, οι διευθετήσεις που συμφωνήθηκαν στην ΕΕ «ικανοποιούν πλήρως την Ελλάδα και την Κύπρο». Οι ίδιες πηγές απέφυγαν να αναφερθούν στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις, πλην όμως κατά πληροφορίες προβλέπεται η υπογραφή του πρωτοκόλλου επέκτασης της τελωνειακής ένωσης από την Τουρκία σε χρόνο πριν τις 3 Οκτωβρίου 2005.

Μετά το δείπνο των «25» ηγετών ακολούθησε ενημερωτική συνάντηση του Τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν με τον Ολλανδό προεδρεύοντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε. Πληροφορίες από την τουρκική πλευρά αναφέρουν ότι κατά τη συνάντηση, ο Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε στον Ολλανδό πρωθυπουργό την απογοήτευσή του και την εκτίμηση ότι θα είναι δύσκολο να πείσει την τουρκική κοινή γνώμη για την ανάγκη αναγνώρισης της Κύπρου.

Νέα συνάντηση με τον Ολλανδό πρωθυπουργό έχει το πρωί της Παρασκευής ο Ταγίπ Ερντογάν, μετά το πέρας της οποίας αναμένεται η επίσημη αντίδραση του Τούρκου πρωθυπουργού στους όρους της ΕΕ για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο ανέφερε ότι με την απόφαση των «25» ανοίγει η πόρτα της Ευρώπης στην Τουρκία και εξέφρασε την ελπίδα ότι η Αγκυρα θα δεχθεί την ευρωπαϊκή προσφορά.

Σε ό,τι αφορά την Κύπρο και αυτός δήλωσε ότι πρόκειται για ένα λεπτό θέμα στο οποίο οι Ευρωπαίοι πρέπει να είναι προσεκτικοί και κατέληξε λέγοντας ότι δεν μπορεί να προδικάσει ποια ακριβώς θα είναι η αντίδραση της Τουρκίας.

Ο Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι δήλωσε πως ο Ταγίπ Εντογάν του είπε ότι η τουρκική κυβέρνηση είναι έτοιμη να αναγνωρίσει (de facto) την Κύπρο, αλλά χρειάζεται χρόνο ώστε να συζητηθεί το θέμα στο τουρκικό κοινοβούλιο. Νωρίτερα, ο Μπερλουσκόνι είχε δηλώσει ότι «προχωράμε στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις στις 3 Οκτωβρίου 2005, για να επιτρέψουμε στην Τουρκία και το τουρκικό κοινοβούλιο να αναγνωρίσει την Κύπρο».

Ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Τζακ Στρο δήλωσε σήμερα στο ραδιοφωνικό δίκτυο BBC ότι δεν είναι σαφές προς το παρόν ότι η Τουρκία μπορεί να αποδεχθεί την πρόταση των «25» για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. «Δεν είναι σαφές προς το παρόν» ότι η Τουρκία μπορεί να αποδεχθεί πολιτικά τους όρους που περιλαμβάνουν μία αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, εξήγησε ο Τζακ Στρο.

Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Γκόραν Πέρσον και ο Μαλτέζος ομόλογος του Λόρενς Γκόνζι δήλωσαν ότι η Τουρκία πρέπει να υπογράψει ένα πρωτόκολλο συμφωνίας για τη σχέση σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο οποίο θα αναγνωρίζει de facto την Κύπρο πριν την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Ο πρωθυπουργός της Μάλτας δήλωσε στους δημοσιογράφους μετά το επίσημο δείπνο των ηγετών της ΕΕ: «Έχει συμφωνηθεί ότι πριν την έναρξη των διαπραγματεύσεων και πριν τις 3 Οκτωβρίου 2005, η Τουρκία θα έχει προχωρήσει στην ολοκλήρωση της υπογραφής του πρωτοκόλλου της συμφωνίας της Αγκυρας».

Ο Βέλγος πρωθυπουργός είπε ότι η ΕΕ προσπάθησε να ξεπεράσει το θέμα της Κύπρου, απαιτώντας από την Τουρκία να υπογράψει την επέκταση της τελωνειακής ένωσης και με την Λευκωσία πριν τις 3 Οκτωβρίου 2005.

Ενημέρωση Ερντογάν

Μετά το τέλος του δείπνου και της συνέντευξης Τύπου της ολλανδικής προεδρίας, ο κ. Ερντογάν πήγε στο κτίριο του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΕ, προκειμένου να ενημερωθεί από την προεδρία για την κοινή θέση στην οποία κατέληξαν οι 25 Ευρωπαίοι ηγέτες για την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.

Κατά την προσέλευσή του ο Τούρκος πρωθυπουργός, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιούλ, αρνήθηκε να προβεί σε δήλωση, όπως άλλωστε και μετά το τέλος της συνάντησης.

Ο κ. Μπαλκενέντε είπε ότι ενημέρωσε την τουρκική πλευρά για την κοινή θέση στην οποία κατέληξαν οι 25 σχετικά με την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και η συζήτηση θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια της δεύτερης ημέρας του Συμβουλίου Κορυφής.

Πηγές του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών ανέφεραν ότι με την κοινή τους θέση οι «25» προτείνουν στην Τουρκία να υπογράψει το πρωτόκολλο σχετικά με την προσαρμογή της Συμφωνίας της Αγκυρας στα 10 νέα κράτη-μέλη μέχρι τις 3 Οκτωβρίου 2005.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σχετική δήλωση για την ανάληψη αυτής της δέσμευσης ο Ταγίπ Ερντογάν προτίθεται να καταθέσει σήμερα Παρασκευή.

Σχολιάζοντας την απόφαση των «25», οι ίδιες πηγές διευκρίνιζαν ότι σε περίπτωση που η Τουρκία δεν επεκτείνει την τελωνειακή της ένωση στα νέα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου, μέχρι την προθεσμία της 3ης Οκτωβρίου 2005, αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα να μην ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την ΕΕ.

Κύπρος: Αξιοπρεπής συμβιβασμός

Την άποψη πως «έχει επιτευχθεί ο βέλτιστος και αξιοπρεπής συμβιβασμός» εξέφρασαν πηγές της κυπριακής κυβέρνησης, σχολιάζοντας το περιεχόμενο της κοινής θέσης των 25 ηγετών.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι «25» συμφώνησαν το θέμα της επέκτασης της τελωνειακής ένωσης και της εξομάλυνσης των σχέσεων της Τουρκίας με τα κράτη-μέλη να περιλαμβάνεται σε παράρτημα των συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής.

Σε ό,τι αφορά συγκεκριμένα το θέμα της τελωνειακής ένωσης, υιοθετείται η ακόλουθη διατύπωση:

«Η προεδρία εκ μέρους του Συμβουλίου καλωσορίζει τη μονογράφηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Τουρκία του Πρωτοκόλλου που επεκτείνει τη συμφωνία της Αγκυρας και στα 25 κράτη-μέλη και την υπογραφή πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων». Καθ ερμηνεία αυτής της διάταξης, όπως σημείωσε Κύπριος αξιωματούχος, η υπογραφή του Πρωτοκόλλου τίθεται ως όρος για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας και αυτό εκτιμάται θετικά.

Σε ό,τι αφορά το θέμα της εξομάλυνσης των σχέσεων της Τουρκίας, υιοθετείται μια διατύπωση κατά την οποία «το Συμβούλιο ελπίζει, ότι αυτές οι εξελίξεις θα διευκολύνουν και θα καλλιεργήσουν τη βελτίωση των σχέσεων της Τουρκίας με όλα τα 25 κράτη-μέλη».

Αναφορικά τέλος με τη συνάντηση του Ολλανδού προεδρεύοντα με τον Τούρκο πρωθυπουργό, από κυπριακής πλευράς διευκρινίσθηκε ότι ο κ. Μπαλκενέντε δεν έχει εξουσιοδότηση διαπραγμάτευσης της κοινής θέσης αλλά απλά ενημέρωσης του κ. Ερντογάν επί του περιεχομένου του συμφωνηθέντος κειμένου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό

Ειδήσεις Σήμερα: