30

Την 16η θέση μεταξύ 31 χωρών καταλαμβάνει η Ελλάδα με βάση το Δείκτη Συνολικής Επιχειρηματικής Δραστηριότητας, σύμφωνα με τον IOBE. Όμως, η επιχειρηματική δραστηριότητα αποτελεί συχνά μονόδρομο, απουσία άλλων δυνατοτήτων, ενώ χαρακτηρίζεται «ρηχή», παράγει δηλαδή προϊόντα που απευθύνονται στον καταναλωτή, και όχι σε άλλες επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ένα ποσοστό 6,8% του πληθυσμού ηλικίας 18-64, δήλωσαν ότι κατά το 2003 είτε βρίσκονταν στη φάση της εκκίνησης ενός επιχειρηματικού εγχειρήματος είτε ήταν ήδη ιδιοκτήτες/χρηματοδότες μιας νέας επιχείρησης που δεν είχε ακόμα κλείσει 42 μήνες ζωής.

Ωστόσο, σε αντίθεση με άλλες χώρες, η Ελλάδα εμφανίζει ένα υψηλό ποσοστό Επιχειρηματικότητας Ανάγκης, επιχειρηματική δραστηριότητα δηλαδή που εκδηλώνεται επειδή ο επιχειρηματίας δεν έχει άλλη δυνατότητα βιοπορισμού.

Από τα εγχειρήματα αυτά μόνο ένα 16,14% μπορεί να χαρακτηριστεί ως Υψηλών Δυνατοτήτων, ότι δηλαδή συμβάλλει στην επέκταση των αγορών, δημιουργεί νέα απασχόληση και εντείνει τον εξαγωγικό προσανατολισμό της οικονομίας. Με βάση την επίδοση αυτή, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 17η θέση στην παγκόσμια κατάταξη.

Μεγαλύτερο πρόβλημα παρουσιάζει η χώρα μας στον τομέα της Εταιρικής Επιχειρηματικότητας, το βαθμό καινοτομικότητας των καθιερωμένων επιχειρήσεων. Εδώ η Ελλάδα καταλαμβάνει μόλις την 33η θέση στην παγκόσμια κατάταξη, ανάμεσα σε 40 χώρες που έλαβαν μέρος στην έρευνα τα δύο τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση τα δεδομένα της έρευνας, το έλλειμμα της καινοτομικότητας φαίνεται ότι αφορά κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η έρευνα αποδεικνύει ότι ο μέσος όρος των ιδιοκτητών μιας νέας επιχείρησης είναι μόλις 1,5 άτομα στοιχείο που τοποθετεί την Ελλάδα στις χαμηλότερες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης. Από την άλλη πλευρά, κάθε εκκίνηση ενός επιχειρηματικού εγχειρήματος δημιούργησε δύο θέσεις εργασίας κατά μέσον όρο, πέρα από την απασχόληση του ίδιου του επιχειρηματία.

Η χρηματοδότηση νέων επιχειρηματικών εγχειρημάτων (εντός του 2003) ανήλθε στην Ελλάδα σε περίπου 6 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων προέρχεται από τη συσσωρευμένη αποταμίευση του ίδιου του επιχειρηματία.

Τα χαρακτηριστικά του προφίλ του Έλληνα επιχειρηματία παραπέμπουν σε ένα νέο άντρα με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, ο οποίος ήδη εργάζεται. Η γυναικεία επιχειρηματικότητα αυξάνει (από 36,7% στο 40%), μειώνεται η ηλικία γυναικών-επιχειρηματιών ακόμα περισσότερο (65% στην ηλικιακή ομάδα 18-35 ετών σε σύγκριση με 51% στην γενική περίπτωση), ενώ αυξάνει και η σημασία του μορφωτικού επιπέδου (60% με πανεπιστημιακή μόρφωση σε σύγκριση με 28,60% στη γενική περίπτωση).

Όσον αφορά τις κατευθύνσεις πολιτικής για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, στρατηγική προτεραιότητα κατά την έρευνα πρέπει να δοθεί σε πολιτικές με έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Η εκκίνηση ενός νέου επιχειρηματικού εγχειρήματος απαιτεί επίπονες και χρονοβόρες διαδικασίες και επαφές με τις δημόσιες υπηρεσίες. Ένα μέτρο πολιτικής που προτείνεται να εξεταστεί είναι η θεσμοθέτηση μιας μόνο δημόσιας υπηρεσίας που να αναλαμβάνει τη διεκπεραίωση όλων των απαιτουμένων διαδικασιών σε μικρό χρονικό διάστημα.

Η ανάλυση των δεδομένων της έρευνας αναδεικνύει τόσο τη σημασία της χρηματοδότησης των νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων όσο και το χαμηλό ύψος των κεφαλαίων που απαιτούνται για τη μεγάλη πλειοψηφία τέτοιων εγχειρημάτων. Αυτό που φαίνεται ότι απουσιάζει από την Ελλάδα είναι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί εξειδικευμένοι στην ενίσχυση μικρών και πολύ μικρών δραστηριοτήτων.

Μια στρατηγική ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας με έμφαση στην ποιότητα φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της έρευνας και τεχνολογίας. Με δεδομένη τη χαμηλή θέση της Ελλάδας σε σχέση με την εταιρική επιχειρηματικότητα, είναι αναγκαία η εφαρμογή πολιτικών ενθάρρυνσης της ερευνητικής προσπάθειας των επιχειρήσεων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ