27

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στο στόχο για χαμηλό πληθωρισμό και ίσως διογκώσει τις εντάσεις που υφίστανται στο εσωτερικό της ευρωζώνης, συνεπεία των διαφορετικών πολιτικών επιλογών και προτεραιοτήτων.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ελπίζουν να υπογράψουν τη συμφωνία για την ένταξη των 10 νέων κρατών-μελών, τα περισσότερα από το πρώην «σοσιαλιστικό» μπλοκ, στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης, στην οποία το ζήτημα της σταθερότητας των τιμών δεν βρίσκεται καν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Τα νέα μέλη θα μπορούν να ενταχθούν στην ευρωζώνη μετά το 2006 και είναι πιθανό να επιδεινώσουν τις οικονομικές διαφορές και ανισότητες σε μία ζώνη που αγωνίζεται να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό σε χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία, όπου είναι τρεις φορές υψηλότερος σε σχέση με τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία, τη Γερμανία.

Σημειώνεται ότι εάν τα κριτήρια του Μάαστριχτ εφαρμόζονταν τώρα στις 12 χώρες της ευρωζώνης, οι πέντε από αυτές δεν θα μπορούσαν να γίνουν μέλη, εξέλιξη η οποία σίγουρα δεν είχαν και πολλοί κατά νου στις αρχές του 1999 όταν κυκλοφορούσε το ενιαίο νόμισμα. Ένας από τους κανόνες ένταξης στην ΟΝΕ ήταν και ότι ο πληθωρισμός της υποψήφιας χώρας δεν θα μπορούσε να απέχει πάνω από 1,5% από το μέσο όρο των τριών χωρών της ζώνης με το χαμηλότερο δείκτη τιμών καταναλωτή. Σήμερα είναι οριακά υψηλότερα του 1,3%.

Διαφορετικοί δρόμοι

«Υπάρχει πράγματι ένα πρόβλημα όταν οι υποψήφιες χώρες ενταχθούν στην ΟΝΕ. Αυτές οι χώρες έχουν ένα σχετικό χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης και ένα υψηλό ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας» επισημαίνει στο Reuters ο πρώην υποψήφιος αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Βέλγος ακαδημαϊκός, Πολ ντε Γκρόουβ. «Ως αποτέλεσμα», προσθέτει, «τα επόμενα έτη ο πληθωρισμός θα τείνει να είναι υψηλότερος συγκριτικά με τις ώριμες οικονομίες. Αυτό το γεγονός θα ωθεί υψηλότερα το μέσο όρο του δείκτη τιμών καταναλωτή της ευρωζώνης».

Ο μέσος πληθωρισμός στις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες προβλέπεται ότι θα κλείσει φέτος στο 2,9% και θα αυξηθεί το 2003 στο 3,3%. Η ανοδική τάση των τιμών θα συνεχιστεί μεσοπρόθεσμα, στην πορεία σύγκλισης του βιοτικού επιπέδου με την υπόλοιπη ΕΕ.

Από την άλλη πλευρά ορισμένοι αναλυτές υποβαθμίζουν τις διαφορές στον πληθωρισμό, σημειώνοντας ότι οι νέες χώρες θα προσθέσουν κάτι λιγότερο από 5% στο ΑΕΠ της ευρωζώνης. «Δεν συμμερίζομαι την ανησυχία ότι οι διαφορές του πληθωρισμού έχουν τόση μεγάλη σημασία, αν και είναι γεγονός ότι είναι μεγαλύτερες απ ότι είχαν προβλεφθεί» δηλώνει ο καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, Νιλς Τίγκεσεν.

«Πονοκέφαλος» για την ΕΚΤ

Οι διαφορές στις τιμές και την ανάπτυξη είναι ένα πρόβλημα που θα πρέπει να διαχειριστεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία έχει ως πρωταρχικό καθήκον τη σταθερότητα των τιμών, ήτοι τη διαμόρφωση του πληθωρισμού κάτω από το όριο του 2%. Με το χάσμα του πληθωρισμού να διευρύνεται, σημαίνει ότι ο μέσος όρος θα είναι πολύ υψηλός και ότι θα υπάρχει κίνδυνος αποπληθωρισμού σε χώρες όπως η Γερμανία, όπου ο δείκτης τιμών καταναλωτή είναι στο 1,3%.

Το πρόβλημα αυτό μπορεί να επιλυθεί με την αναπροσαρμογή των στόχων της ΕΚΤ. Από την άλλη πλευρά επισημαίνεται ότι οι χώρες με υψηλό πληθωρισμό κερδίζουν στον ανταγωνισμό με τα χαμηλότερα πραγματικά επιτόκια, όπως κάνουν τώρα η Ισπανία και η Ιρλανδία.

Στον αντίποδα, υπάρχει η άποψη που λέει ότι ο χαμηλός πληθωρισμός δημιουργεί υψηλά πραγματικά επιτόκια, τα οποία προκαλούν διαφοροποιήσεις αλλά και ανισομέρειες στον επιχειρηματικό κύκλο, καταστάσεις οι οποίες με τη σειρά τους ενδέχεται να αποσταθεροποιήσουν την οικονομία, να πλήξουν την εσωτερική συνοχή και να «αχρηστεύσουν» εν τοις πράγμασι τους πυλώνες της οικονομικής πολιτικής, όπως το (εσχάτως) πανταχόθεν βαλλόμενο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: