Η προοπτική επίθεσης κατά του Ιράκ πλήττει τις ελπίδες για την παγκόσμια ανάκαμψη

27

Η προοπτική της αμερικανικής επέμβασης κατά του Ιράκ πλήττει τις διεθνείς αγορές ένα χρόνο μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ και κανείς δεν τολμά να στοιχηματίσει στην ανάκαμψη μέχρι η Ουάσινγκτον να κάνει το πρώτο βήμα κατά του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν.

Όπως μεταδίδει το Reuters, οι εντατικές προσπάθειες της κυβέρνησης Μπους να πείσει τους συμμάχους της για την αναγκαιότητα «αλλαγών» στο Ιράκ έχουν πείσει τους επενδυτές ότι η επίθεση είναι αναπόφευκτη και πως είναι δύσκολο να διακινδυνεύσει κανείς να κάνει προβλέψεις για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας έως ότου λήξει η επέμβαση και φανούν ξεκάθαρα οι επιπτώσεις, κυρίως στις τιμές του πετρελαίου.

Πετρέλαιο

Αλλά η πρώτη επέτειος των τρομοκρατικών επιθέσεων έχει φέρει στο προσκήνιο τις ελπίδες ότι μία γρήγορη νίκη θα δώσει νέα ώθηση στην επιβραδυνόμενη διεθνή οικονομία. Το αισιόδοξο σενάριο μάλιστα, λέει πως οι τιμές του πετρελαίου ίσως υποχωρήσουν, εάν η νέα ιρακινή κυβέρνηση πωλήσει τα πετρελαϊκά της αποθέματα για την οικονομική ανοικοδόμηση της χώρας.

Το πετρέλαιο είναι το κύριο κανάλι μέσω του οποίου η ένταση στη Μέση Ανατολή κάνει αισθητή την παρουσία της στο βιομηχανικό κόσμο και ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η αγορά έχει ήδη τιμολογήσει το ενδεχόμενο επίθεσης.

Υπενθυμίζεται ότι μετά την ιρακινή εισβολή στο Κουβέιτ στις 2 Αυγούστου 1990, ο μαύρος χρυσός «σκαρφάλωσε» στα 40 δολάρια το βαρέλι, αλλά στη συνέχεια υποχώρησε ακολουθώντας την ιρακινή οπισθοχώρηση και την παγίωση των προσδοκιών ότι η Βαγδάτη δεν μπορούσε να εμποδίσει τις ροές πετρελαίου από τις γειτονικές της χώρες.

Οι αισιόδοξοι υποστηρίζουν ακόμη ότι μία γρήγορη νίκη κατά του ιρακινού καθεστώτος θα δώσει το έναυσμα για ράλι στις διεθνείς αγορές, επικαλούμενοι την ανάκαμψη που ακολούθησε την πτώση της Καμπούλ τον περασμένο Ιανουάριο και τις ανοδικές αντιδράσεις σε άλλες μεγάλες παγκόσμιες απειλές, όπως στην πυραυλική κρίση με την Κούβα το 1962.

Ένας γενναίος νέος κόσμος

Οι σκεπτικιστές λένε ότι το σχήμα γρήγορος πόλεμος είναι καλό νέο για τις αγορές και παρατεταμένος πόλεμος είναι κακό, είναι αρκετά απλοϊκό, καθώς η παγκόσμια οικονομία είναι πιο ευάλωτη στο σοκ μίας παρατεταμένης σύρραξης ή των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου απ ότι το 1990. Για παράδειγμα, μία αποτυχία της επέμβασης κατά του Ιράκ θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες, σε μία περίοδο που οι κυβερνήσεις έχουν λίγα όπλα στη διάθεση τους για να αντιμετωπίσουν τις εξωγενείς κρίσεις.

«Υπάρχει ένα κίνδυνος από τα συσχετιζόμενα ρίσκα. Ένα σοκ από την επίθεση στο Ιράκ θα μπορούσε να δώσει ισχυρό πλήγμα στην [καταναλωτική και επιχειρηματική] εμπιστοσύνη και να οδηγήσει τις αναδυόμενες οικονομίες στο χείλος του γκρεμού» επισημαίνει ο οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Βίνσεντ Κοέν.

Διπλή βουτιά

«Τώρα φαίνεται ότι βγαίνουμε σταδιακά από την κάμψη και αποφεύουμε τον κίνδυνο της διπλής "βουτιάς" [ύφεσης]. Αλλά η διπλή "βουτιά" [double dip] είναι πιθανή, εάν ένας η περισσότεροι κίνδυνοι εκραγούν» προσθέτει. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, η άνοδος της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια αφαιρεί 0,2% με 0,3% από το ΑΕΠ των ΗΠΑ και της ευρωζώνης. Και η μεγάλη πτώση των χρηματιστηρίων έχει ήδη αρνητικές επιπτώσεις στη ζήτηση και συνεπώς στην ανάπτυξη των μεγαλύτερων οικονομιών.

Η αμερικανική οικονομία έχει επιβραδυνθεί, η ιαπωνική είναι στάσιμη την τελευταία δεκαετία και η γερμανική -η μεγαλύτερη της ευρωζώνης- είναι σήμερα πολύ πιο αδύναμη από τον Πόλεμο του Κόλπου το 1990.

Την οικονομική κρίση θα επιδεινώσει μία πιθανή αναζωπύρωση του πληθωρισμού, λόγω των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου, η οποία θα οδηγήσει σε δίλλημα τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες ίσως να επιθυμούν να μειώσουν τα επιτόκια, τώρα που οι πληθωριστικές πιέσεις δεν είναι σημαντικές.

Ποιος πληρώνει το λογαριασμό;

Τέλος, υπάρχει το ζήτημα ποιος θα κληθεί να πληρώσει το λογαριασμό, σε μία περίοδο που το έλλειμμα του αμερικανικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών οδηγείται στα ύψη.

Στον Πόλεμο του Κόλπου το 1990 το κόστος, το οποίο επωμίστηκαν κυρίως το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία, για τις ΗΠΑ ήταν μόλις 50 εκατ. δολάρια. Αλλά η απουσία μίας ανάλογης συμμαχίας τώρα, σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα κληθούν να πληρώσουν το λογαριασμό. Εφόσον οι στρατιωτικές δαπάνες ανέλθουν στο 1 δισ. δολάρια ημερησίως και η εκστρατεία διαρκέσει 90 ημέρες, το συνολικό κόστος θα ανέλθει στα 100 δισ. δολάρια ή το 1% περίπου του αμερικανικού ΑΕΠ.

«Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα ότι οι σύμμαχοι δεν θα πληρώσουν πολλά. Έτσι είτε τα χρήματα θα έρθουν κατευθείαν από τον αμερικανικό προϋπολογισμό είτε θα βάλει το Ιράκ να πληρώσει μέρος του κόστους» λέει ο στρατηγικός αναλυτής του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών στην Ουάσινγκτον, Γκάρι Χιούμπαουερ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ