Ο Screamin΄ Jay Hawkins: I Put a Spell on me

«Ήρθα σε αυτόν τον κόσμο, μαύρος, γυμνός και άσχημος. Θα φύγω από αυτόν τον κόσμο, μαύρος, γυμνός και άσχημος. Οπότε διασκεδάζω τη ζωή».

Ο Screamin΄ Jay Hawkins ήταν από τους λίγους μαύρους Αμερικανούς καλλιτέχνες του 20ού αιώνα που δεν προσπάθησαν να μιμηθούν τη συμπεριφορά των λευκών. Αντίθετα, τα τραγούδια του, η φωνή του, καθώς και η όλη σκηνική του παρουσία δήλωναν ξεκάθαρα το χρώμα και την καταγωγή του. Αυτή η τακτική τού στοίχισε πολύ. Οι δισκογραφικές εταιρείες, οι οποίες για πολλά χρόνια ελέγχονταν από τη Mαφία, τον αντιμετώπιζαν με διαφορετικά μέτρα και σταθμά. Δεν είχε καν δικαιώματα πάνω στο έργο του. Τα δε τραγούδια του έμπαιναν συχνά στη μαύρη λίστα των ραδιοφωνικών σταθμών -για παράδειγμα, πίσω στο 1956, το θρυλικό «I Put A Spell On You» έγινε η αιτία να χάσουν τη δουλειά τους όσοι dj το έπαιζαν. Ο ίδιος ήταν ένας άνθρωπος των αντιθέσεων. Συνδύαζε τη μεγαλοστομία με τον αυτοσαρκασμό. Διέθετε σπάνιο χιούμορ, μια βαθιά προσωπική ηθική και μια μοναδική αίσθηση της σχέσης της ζωής με το θάνατο. Και φυσικά, μια σχεδόν εξωπραγματική φωνή.

Ο σπουδαίος αυτός καλλιτέχνης, λοιπόν, το 1999, σε ηλικία 70 ετών, επισκέφθηκε την Ελλάδα και έδωσε δύο συναυλίες. Ο Νίκος Τριανταφυλλίδης, ο οποίος εκτός από τις φιξιόν ταινίες του («Ράδιο Μόσχα«, «Το Παλτό», «Μαύρο Γάλα«) έχει δώσει δείγματα των ικανοτήτων του και στο «μουσικό» ντοκιμαντέρ (έχει κάνει ένα για το Momus και ένα για τους Tuxeedo Moon), κινηματογράφησε αυτές τις συναυλίες. Ακόμη, περιπλανήθηκε μαζί του στους δρόμους της Αθήνας, ανέβηκε μέχρι τα προπύλαια της Ακρόπολης και τον παρακολούθησε να μιλά με περαστικούς και να ανοίγει την καρδιά του, ενθυμούμενος τα διάφορα γεγονότα της ζωής του.
Όντας μεγάλος θαυμαστής του Hawkins, είχε στο μυαλό του να κάνει ένα ντοκιμαντέρ για το έργο του, τη ζωή του και τα προβλήματά του με τις δισκογραφικές εταιρείες. Όμως, τελείως αναπάντεχα, δύο μήνες μετά, ο Hawkins πέθανε – ίσως πήγε να συναντήσει το φίλο του, τον Henry (η νεκροκεφαλή που είχε πάντα μαζί του στη σκηνή). Το υλικό που είχε στη διάθεσή του ο Τριανταφυλλίδης είχε πια αποκτήσει μια διαφορετική σημασία. Ήταν ένα πραγματικό μνημείο. Βασισμένος λοιπόν σε αυτό, ολοκλήρωσε ένα υποδειγματικό ντοκιμαντέρ, που καταφέρνει να ξεδιπλώσει τις πτυχές της προσωπικότητας του Hawkins ενώ, ταυτόχρονα, αποτελεί φόρο τιμής στο μεγάλο καλλιτέχνη.

Στην ταινία, εκτός από το ντοκουμέντο του ταξιδιού του Hawkins στην Αθήνα, υπάρχει σπάνιο υλικό από τις παλαιότερες εμφανίσεις του, καθώς και μερικές πολύ κατατοπιστικές συνεντεύξεις ανθρώπων που τον έζησαν από κοντά. Εμφανίζονται και μιλούν, μεταξύ άλλων, ο Eric Burdon, η Diamanda Galas, ο Frank Ash και ο Bo Doddley, όπως ακόμα και η τελευταία -από μια μακριά σειρά- σύζυγός του και ο Jim Jarmusch, ο οποίος είχε συνεργαστεί μαζί του στο «Mystery Train». Όσοι έχουν δει την ταινία θα θυμούνται τον Hawkins, ντυμένο με ένα εξωφρενικό κόκκινο κοστούμι, στο ρόλο του ρεσεψιονίστα ενός ξενοδοχείου.

Η ταινία του Τριανταφυλλίδη κέρδισε το «Βραβείο Κοινού» στο φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης, ενώ τον Οκτώβριο προβλήθηκε με επιτυχία και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Μόντρεαλ.

Γιώργος Παναγιωτάκης

Δείτε το σχετικό αφιέρωμα