Σαρκική Εξάρτηση

Ο Τζέι είναι ένας άνδρας που βιώνει μια παρατεταμένη συναισθηματική κρίση. Έξι χρόνια πριν, παράτησε τη σύζυγό του και τα δύο τους παιδιά και, τώρα πια, ζει σε ένα βρομερό, ακατάστατο διαμέρισμα, ενώ τα βράδια δουλεύει σε ένα πολυσύχναστο μπαρ του Λονδίνου. Κάθε Τετάρτη, ο Τζέι συναντά μια γυναίκα. Έρχεται στο σπίτι του και κάνουν σεξ χωρίς να πουν κουβέντα. Έπειτα εκείνη φεύγει. Δεν γνωρίζουμε καν πώς ξεκίνησε η σχέση τους. Την πρώτη φορά που βλέπουμε τις ερωτικές περιπτύξεις του ζευγαριού, καταλαβαίνουμε ότι ανάμεσά τους δεν υπάρχει η παραμικρή τρυφερότητα. Το σεξ είναι μηχανικό, σχεδόν βίαιο και αποκλειστικά σαρκικό. Αργότερα όμως, κάποια άλλη Τετάρτη, συντελείται μια αλλαγή και η επαφή τους αποκτά μια υποψία συναισθήματος. Τότε ο Τζέι, αρχίζει να ενδιαφέρεται για την άγνωστη ερωμένη του. Την ακολουθεί κρυφά και ανακαλύπτει ότι ονομάζεται Μπέτι και ότι κάθε βράδυ εμφανίζεται σε ένα παρακμιακό θεατράκι, που εδρεύει στο υπόγειο μιας παμπ. Ανάμεσα στους θεατές, βρίσκεται και ο σύζυγός της, ένας παχουλός ταξιτζής, ο οποίος έχει αναλάβει αυτόκλητα τις δημόσιες σχέσεις του θιάσου.

Η «Σαρκική Εξάρτηση» είναι μια ταινία κλειστοφοβική. Η αρχική σκηνή περιλαμβάνει κάποια πολύ κοντινά πλάνα στο σώμα του Τζέι, καθώς εκείνος κοιμάται σε μια ασυνήθιστη, μπερδεμένη στάση. Στη συνέχεια, η κάμερα παρακολουθεί τη δράση πρώτα στο υπόγειο του σπιτιού, όπου συνευρίσκονται οι δύο εραστές, και έπειτα στους πολυσύχναστους δρόμους, στο μετρό του Λονδίνου, στα ασφυκτικά γεμάτα μπαρ και στο σκοτεινό μικροσκοπικό θεατράκι της Μπέτι. Παντού στενοί, σκοτεινοί χώροι, που δεν προσφέρουν καμία διέξοδο. Την ίδια στιγμή, ο κάθε ήρωας προσπαθεί απεγνωσμένα να δει πέρα από τον προσωπικό του μικρόκοσμο, μέσα στον οποίο έχει, ηθελημένα, παγιδευτεί. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η ταινία επιχειρεί να προσεγγίσει τα αιώνια ζητήματα της διαχώρισης ή μη της σάρκας από το συναίσθημα, της εξάρτησης από τη συνήθεια, του φόβου για κάθε δέσμευση, αλλά και της υποκρισίας που μοιραία διέπει τις αστικές σχέσεις, ερωτικές ή μη. Είναι μια ταινία ευαίσθητη, εγκεφαλική και αθεράπευτα πεσιμιστική.

Ο Γάλλος σκηνοθέτης Πατρίς Σερό («Βασίλισσα Μαργκό»), στην πρώτη του ταινία επί αγγλικού εδάφους, βασίστηκε σε δύο διηγήματα του γνωστού συγγραφέα, σεναριογράφου («Ωραίο μου Πλυντήριο») αλλά και σκηνοθέτη (της πολύ ενδιαφέρουσας ταινίας «Το Λονδίνο με Πληγώνει»), Χανίφ Κιουρέισι. Ο Σερό χειρίστηκε με πολύ ιδιαίτερο τρόπο το θέμα του, αποφεύγοντας τον επιτηδευμένο καλλωπισμό που συνοδεύει συνήθως τις ταινίες ερωτικού περιεχομένου. Ο θεατής της «Σαρκικής Εξάρτησης» δεν θα δει όμορφα κορμιά να φτάνουν στην ηδονή, λουσμένα σε φως τέτοιο που να αναδεικνύει τις γραμμές τους, αλλά σώματα κοινών ανθρώπων, γεμάτα ατέλειες, που προσπαθούν απεγνωσμένα να χορτάσουν τον πόθο τους για επαφή. Αλλωστε, οι ερωτικές σκηνές, παρ΄ ότι «σφραγίζουν» με την τολμηρότητά τους την ταινία, δεν είναι παρά ένα από τα μέσα που χρησιμοποιεί ο Σερό για να πλησιάσει τους χαρακτήρες και τις ανάγκες τους.

Οι ηθοποιοί που ανέλαβαν τους δύο πρωταγωνιστικούς ρόλους είναι εξαιρετικοί. Τόσο ο Μαρκ Ράιλανς στο ρόλο του Τζέι όσο και η Κέρι Φοξ (τη θυμόμαστε σαν μέλος της κυνικής τριάδας που πρωταγωνιστούσε στα «Μικρά Εγκλήματα Μεταξύ Φίλων») έπαιξαν με όλο τους το σώμα -στην κυριολεξία- και κατάφεραν να φέρουν σε πέρας δύο δύσκολους και σε πολλές περιπτώσεις άβολους ρόλους. Θαυμάσιος, όπως πάντα, είναι ο Τίμοθι Σπολ («Μυστικά και Ψέμματα«), στο ρόλο του απατημένου συζύγου της πρωταγωνίστριας. Στην ταινία εμφανίζεται και η Μαριάν Φέιθφουλ, στο ρόλο μιας σπουδάστριας της υποκριτικής τέχνης.

Η «Σαρκική Εξάρτηση» κέρδισε το μεγαλύτερο βραβείο στο Φεστιβάλ Βερολίνου του 2001, ενώ, παράλληλα, η Κέρι Φοξ, τιμήθηκε στο ίδιο φεστιβάλ με το βραβείο Καλύτερης Ερμηνείας.

Γιώργος Παναγιωτάκης