Νέο Κόσοβο φοβάται η διεθνής κοινότητα, δεν έχει όμως αποφασίσει πώς θα δράσει

31

Κορυφώνεται η αγωνία της διεθνούς κοινότητας για τις δραματικές εξελίξεις στην ΠΓΔΜ, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι η δράση των Αλβανών εξτρεμιστών μπορεί να οδηγήσει σε νέο Κόσοβο. Ωστόσο, την ώρα που οι αντάρτες εξαπέλυαν νέες επιθέσεις στα ΒΔ της χώρας και οι στρατιώτες της ΠΓΔΜ βρίσκονται με το δάχτυλο στη σκανδάλη, το ΝΑΤΟ δεν έχει καταλήξει στη χάραξη συγκεκριμένης πολιτικής για την περιοχή.

Ανδρες των Ενόπλων Δυνάμεων της ΠΓΔΜ συγκρούστηκαν για δεύτερη ημέρα χθες, Πέμπτη, με τους εξτρεμιστές στο Τέτοβο, όπου κυριαρχεί το αλβανικό στοιχείο. Η κατάσταση θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη και αρκετοί κάτοικοι της περιοχής άρχισαν ήδη να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, καθώς η ζωή τους διατρέχει άμεσο κίνδυνο.

Οι εμπρηστικές δηλώσεις των Αλβανών ανταρτών επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. «Είμαστε ικανοί να ανάψουμε φωτιά παντού» δήλωσε την Παρασκευή ένας εκ των ηγετών του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (UCK) και τόνισε οι συγκρούσεις στο Τέτοβο αποτελούν προειδοποίηση για τα Σκόπια. «Η κυβέρνησή τους είναι ξεροκέφαλη, αλλά δεν θα σταματήσουμε, και αυτό θα συνεχιστεί όσο τα Σκόπια αρνούνται να κατανοήσουν τα αιτήματα των Αλβανών» προειδοποίησε ο αξιωματικός του UCK.

Οι εξτρεμιστές φαίνεται να επιλέγουν την οδό της ολοκληρωτικής σύγκρουσης με τις δυνάμεις της ΠΓΔΜ. «Στο Τέτοβο θελήσαμε να προειδοποιήσουμε την κυβέρνηση. Θα συνεχίσουμε να μαχόμαστε σε όλες τις πλευρές και, εάν οι στρατιώτες της χώρας επιλέξουν να πραγματοποιήσουν επίθεση σε κάποιο σημείο, θα υπάρξει έκρηξη παντού» απείλησε ο αξιωματικός του UCK, κάνοντας σαφή αναφορά στο Κουμάνοβο, που βρίσκεται βορειοανατολικά των Σκοπίων.

Οι σποραδικές συγκρούσεις συνεχίστηκαν και την Παρασκευή στα περίχωρα του Τέτοβο, ενώ το βράδυ της προηγούμενης ημέρας επίθεση δέχτηκε το αστυνομικό τμήμα του χωριού Ζάγιας, κοντά στην πόλη Κίτσεβο, 60χλμ. δυτικά του Τέτοβο. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εσωτερικών, Στέβο Πενταρέφσκι, άγνωστοι άνοιξαν πυρ κατά του αστυνομικού τμήματος, χωρίς πάντως να τραυματιστεί κανένας από τους αστυνομικούς που βρίσκονταν εκεί.

Αποφασισμένη να πατάξει τους «τρομοκράτες» η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ

Στις απειλές των Αλβανών εξτρεμιστών απάντησε ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ, Μπόρις Τραϊκόφσκι, ο οποίος τόνισε ότι η κυβέρνηση των Σκοπίων είναι αποφασισμένη να πατάξει τους αντάρτες. Όπως δήλωσε στο BBC, η χώρα του, μολονότι επιθυμεί την εξεύρεση πολιτικής λύσης στο πρόβλημα, θα απαντήσει με βία στη βία, προειδοποιώντας ότι θα κλιμακωθούν οι επιθέσεις εναντίον τους.

Την Παρασκευή συνεδριάζει κεκλεισμένων των θυρών το Κοινοβούλιο της χώρας, προκειμένου να εξετάσει την κατάσταση και να λάβει έκτακτα μέτρα, εφόσον αυτό χρειαστεί. Φαίνεται πάντως ότι υπάρχει διάσταση απόψεων στους κόλπους του κυβερνητικού συνασπισμού όσον αφορά στην αντιμετώπιση της κρίσης, Ο ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος των Αλβανών (DPA), Αρμπέν Τζαφέρι, παρ ότι καταδικάζει τη δράση των αυτονομιστών, δηλώνει αντίθετος στο ενδεχόμενο να κηρυχθεί η ΠΓΔΜ σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

«Θα ήταν στρατηγικό σφάλμα της κυβέρνησης. Μία τέτοια απόφαση θα δυναμίτιζε τις συγκρούσεις μεταξύ των εθνοτήτων της ΠΓΔΜ και θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για το μέλλον. Εάν η χώρα κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, θα κλείσει εντελώς η πόρτα του διαλόγου» τονίζει ο Τζαφέρι, διευκρινίζοντας ότι τα βαθύτερα αίτια της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί ανάγονται στην ίδρυση του κράτους της ΠΓΔΜ πριν από δέκα χρόνια, καθώς «οι Αλβανοί δεν συμμετείχαν στις κρατικές δομές».

Ο Αρμπέν Τζαφέρι είναι αυτός που μπλόκαρε την απόφαση να κηρυχθεί η χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, υποστηρίζει η εφημερίδα των Σκοπίων Dnevnik, η οποία θεωρεί πολύ πιθανό το ενδεχόμενο αποχώρησης του Δημοκρατικού Κόμματος των Αλβανών από τον κυβερνητικό συνασπισμό, γεγονός που θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για την κρίση στο βαλκανικό κράτος.

Από την πλευρά του ο ηγέτης των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου, Ιμπραήμ Ρουγκόβα, εξαπέλυσε βολές κατά της κυβέρνησης των Σκοπίων ισχυριζόμενος και αυτός ότι η κατάσταση δημιουργήθηκε εξαιτίας της αδυναμίας της ΠΓΔΜ να ενσωματώσει τους Αλβανούς στην κοινωνία της χώρας.

Ο Ρουγκόβα αρνήθηκε να καταδικάσει τα πρόσφατα βίαια επεισόδια και εξέφρασε φόβους ότι θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της βίας εάν δεν εισακουστούν τα αιτήματα των Αλβανών. «Η κυβέρνηση των Σκοπίων οφείλει να είναι πιο τολμηρή στην αντιμετώπιση των προβλημάτων, προτού προκύψουν και άλλα. Εάν δεν το κάνει, η κατάσταση θα γίνει ανεξέλεγκτη» τόνισε.

Αμήχανη η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τις εξελίξεις

Το ΝΑΤΟ, ο ΟΑΣΕ και η Ουάσινγκτον έχουν καταδικάσει τη δράση των Αλβανών αυτονομιστών στην ΠΓΔΜ· ωστόσο, υπάρχουν διαφωνίες στους κόλπους της διεθνούς κοινότητας για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η κρίση. Η κυβέρνηση των Σκοπίων έχει ζητήσει επανειλημμένως από το ΝΑΤΟ να αναλάβει δράση κατά των ανταρτών, αλλά η Συμμαχία μοιάζει μέχρι στιγμής αναποφάσιστη.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόσκα Φίσερ, ο οποίος μεταβαίνει σήμερα στα Σκόπια, απέκλεισε το ενδεχόμενο αποστολής πολυεθνούς δύναμης στην ΠΓΔΜ. «Δεν πρέπει να εμπλακούν άλλες χώρες. Αυτό που έχει σημασία είναι να μην τεθεί σε κίνδυνο η ανάπτυξη της δημοκρατίας στην ΠΓΔΜ και να μη δοθεί ούτε μία ευκαιρία στον εξτρεμισμό και τη βία».

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, λόρδος Ρόμπερτσον, αρκέστηκε σε μία αυστηρή προειδοποίηση προς τους Αλβανούς εξτρεμιστές τονίζοντας ότι η Συμμαχία δεν πρόκειται να τους επιτρέψει να αποσταθεροποιήσουν την ΠΓΔΜ. Ταυτόχρονα, όμως, διευκρίνισε ότι το ΝΑΤΟ δεν έχει δικαίωμα στρατιωτικής παρέμβασης στο εσωτερικό της ΠΓΔΜ.

Η εστία των συγκρούσεων εντοπίζεται κοντά στα σύνορα της ΠΓΔΜ με το Κόσοβο, μια περιοχή που ελέγχουν οι Αμερικανοί στρατιώτες της KFOR από την πλευρά του Κοσσυφοπεδίου. Εντολή τους είναι σε οποιαδήποτε επιχείρηση να έχουν πρώτο μέλημα τη δική τους ασφάλεια, γεγονός που -σύμφωνα με αρκετούς Ευρωπαίους αξιωματούχους- ερμηνεύει τη διστακτικότητα της Ουάσινγκτον να πράξει ό,τι είναι δυνατόν για να περιοριστεί η δράση των εξτρεμιστών.

Όπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές, η Ουάσινγκτον ανησυχεί περισσότερο για τις πολιτικές επιπτώσεις που θα είχε στο εσωτερικό των ΗΠΑ μία πιθανή απώλεια Αμερικανού στρατιώτη της KFOR. «Υπάρχει η αίσθηση στην Ευρώπη ότι οι ΗΠΑ μπορούν και θα έπρεπε να κάνουν περισσότερα» δηλώνει ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρτ Έιντε.

Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι, έπειτα από μία δεκαετία αιματοχυσίας στα Βαλκάνια, η διεθνής κοινότητα δεν έχει καταλήξει στη χάραξη συγκεκριμένης πολιτικής προκειμένου να αποτραπεί ένας νέος πόλεμος στην περιοχή – ένα εφιαλτικό σενάριο, το οποίο όμως δεν μοιάζει καθόλου απίθανο.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Γαλλικό,ΜΠΕ