Ένας δίσκος-αφιέρωμα στη μουσική της Κρήτης μέσω του οποίου επιχειρείται, με αρκετή επιτυχία, να δοθεί μια σφαιρική εικόνα του πλήθους και της ποικιλίας των κατά τόπους παραδόσεων, που σχηματίζουν το μουσικό χάρτη της Κρήτης. Τα μουσικά δείγματα ακολουθούν μια νοητή πορεία από τη δυτική προς την ανατολική Κρήτη. Έτσι, η ευρύτερη περιοχή των Χανίων αντιπροσωπεύεται από συρτούς χορούς, παιγμένους στο βιολί, οι οποίοι είναι ενδεικτικοί του ύφους που χαρακτηρίζει τις υποπαραδόσεις της περιοχής (Σέλινος, Αποκόρωνας, Κίσσαμος κ.λπ.). Το κλίμα αλλάζει στο νομό Ρεθύμνης. Η αστική παράδοση της πόλης εκπροσωπείται από ένα «Ταμπαχανιώτικο» (κρητικό ρεμπέτικο τραγούδι) ερμηνευμένο με «μπουλγαρί» (κρητικός ταμπουράς) και κιθάρα, ενώ η αγροτική από ένα «Ριζίτικο», μια παλιά αφηγηματική μπαλάντα (της Σούσας), καθώς και μερικά δείγματα από «μοτιβικούς» χορούς (σούστες, πηδηχτοί κ.λπ.). Σε αυτούς επιβιώνουν τεχνικές από τα αρχέγονα όργανα του νησιού (μαντούρες και νησιωτικοί άσκαυλοι), οι οποίες πέρασαν στη συνέχεια και στη λύρα, ένα όργανο που ήλθε αργότερα (περίπου το 17ο αιώνα) να συμπορευτεί -και να εκτοπίσει- τα παλαιότερα όργανα. Η πορεία προς τα ανατολικά συνεχίζεται με κάποια δείγματα από την παράδοση της Σητείας. Το κλίμα αλλάζει ξανά, αφού το λόγο έχουν πλέον οι εύπλαστες και μελωδικές «στειακές κοντυλιές».
Οι περισσότερες ηχογραφήσεις προέρχονται από μουσικούς που δεν συγκαταλέγονται στα μεγάλα «ονόματα» της κρητικής μουσικής, όπως αυτή έχει διαδοθεί μέσα από τη δισκογραφία. Ωστόσο, δεν μειώνεται το πολύ καλό τελικό αποτέλεσμα, καθώς οι μουσικοί αυτοί είναι φορείς των κατά τόπους ρεπερτορίων, που όλα δείχνουν ότι κινδυνεύουν να ομογενοποιηθούν κάτω από την καταλυτική επίδραση του «παγκρήτιου» ρεπερτορίου… Ιδιαίτερα αξιόλογη είναι η παρουσία των «Παλαιινών Σεφεριών», που αποτελείται από καλλιτέχνες της κρητικής μουσικής, που την υπηρετούν με γνώση και μεράκι, του λυράρη Νικηφόρου Αεράκη από τα Ανώγεια και των μελών του μουσικού συλλόγου «ο Χάρχαλης» των Χανίων.
Επαρκές στο επίπεδο της τεκμηρίωσης είναι και το ένθετο μικρό βιβλίο (ελληνικά, αγγλικά). Περιλαμβάνει ένα κατατοπιστικό σημείωμα για τη μουσική παράδοση της Κρήτης, το οποίο υπογράφουν ο Γιώργος Κωστάντζος (από τη σειρά Έλληνες Ακρίτες) και ο Στέλιος Λαϊνάκης (από το Σύλλογο «ο Χάρχαλης»), καθώς και ενδιαφέροντα στοιχεία για την προέλευση και την ονομασία των σκοπών.
Η έκδοση αυτή είναι η μόνη (από όσο γνωρίζουμε) που καταφέρνει σε μεγάλο βαθμό να αντιμετωπίσει σφαιρικά τη μουσική παράδοση της Κρήτης ως συνόλου, δίνοντας βέβαια βάρος στις πιο άγνωστες πτυχές της. Το ηχητικό υλικό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον και γοητευτικό συνάμα, ενώ η τεκμηρίωση που το συνοδεύει είναι χρήσιμη τόσο στον ευαισθητοποιημένο ακροατή όσο και στο μελετητή. Θεωρούμε πάντως ότι ο δίσκος αυτός συγκαταλέγεται στους καλύτερους της συγκεκριμένης σειράς.

Ειδήσεις Σήμερα: