0

Τίποτα δεν μπορεί να ξεριζώσει από το ισραηλινό υποσυνείδητο το φόβο -ή καλύτερα τον εφιάλτη- που έχει μεταβληθεί σε έμμονη ιδέα του ετερόκλητου αυτού έθνους. Το ενδεχόμενο της καταστροφής του εβραϊκού κράτους δεν έχει απομακρυνθεί μετά τις νικηφόρες μάχες του Ισραήλ από το 1948 μέχρι σήμερα. Σε αυτό το εφιαλτικό σενάριο -το λεγόμενο «Σύνδρομο του Τρίτου Ναού»- έχει βασιστεί άλλωστε ολόκληρο το αμυντικό δόγμα μιας χώρας που ακόμα είναι στοιχειωμένη από τη «Σόα», το Ολοκαύτωμα. Αυτός ο φόβος είναι που βρίσκεται βαθιά μέσα στο μυαλό του Εχούντ Μπαράκ αυτή την κρίσιμη ημέρα, όπου στο αιγυπτιακό θέρετρο Σαρμ ελ Σεΐχ συζητάται το μέλλον της ειρήνης. Αν υπάρχει…

Η αναφορά στον «Τρίτο Ναό» γίνεται για να υπενθυμιστεί ότι, όπως ο Ναός του Σολομώντα (που συμβολίζει το εβραϊκό έθνος) στην Ιερουσαλήμ καταστράφηκε δύο φορές (το 586 π.Χ. από τους Βαβυλώνιους και το 70 μ.Χ. από τους Ρωμαίους), έτσι είναι ορατή μια τρίτη καταστροφή.


Το σενάριο που γεννήθηκε μετά τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973, όπου το Ισραήλ κινδύνευσε με αφανισμό, έχει ως εξής: μια εξέγερση Παλαιστινίων ξεκινά στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα. Οι συγκρούσεις παίρνουν διαστάσεις και σύντομα απλώνονται και εντός του Ισραήλ, στους Ισραηλινούς Αραβες. Οι εχθρικές γειτονικές χώρες απειλούν και ο ισραηλινός στρατός δεν μπορεί να αντιμετωπίσει συγχρόνως δύο εξεγέρσεις -μια στο εσωτερικό και την άλλη στα Κατεχόμενα- και μια γενική επίθεση των αραβικών κρατών.


Όμως, για να επιβεβαιωθεί ότι μια ενδεχόμενη αραβική επίθεση συνεπικουρούμενη από την εξέγερση των 1,2 εκατομμυρίων (20% του πληθυσμού) Αράβων του Ισραήλ και των 1,5 εκατομμυρίων Παλαιστινίων στα Κατεχόμενα θα ήταν καταστροφική, απαιτείται ένας σημαντικός παράγοντας, που ονομάζεται «Αίγυπτος».


Όσο, λοιπόν, η Αίγυπτος, το κέντρο βάρους του αραβικού κόσμου, παραμένει πιστή στις συμφωνίες που υπέγραψαν στο Καμπ Ντέιβιντ ο Μεναχέμ Μπέγκιν, ο Ανουάρ αλ-Σαντάτ και ο Τζίμι Κάρτερ το 1978, το Ισραήλ δεν κινδυνεύει. Τι θα γίνει όμως σε περίπτωση που το σενάριο του «Τρίτου Ναού» συμπληρωθεί με το ενδεχόμενο ανατροπής του συνεχιστή της πολιτικής του Σαντάτ, του προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ;


Φανταστείτε: η εξέγερση λαμβάνει τρομερές διαστάσεις. Ο αραβικός κόσμος βρίσκεται σε αναβρασμό. Οι Αιγύπτιοι φονταμενταλιστές προκαλούν αναταραχή στη χώρα με αίτημα την κήρυξη πολέμου στο Ισραήλ. Έπειτα από λαϊκή εξέγερση ή πραξικόπημα αλλάζει το πολιτικό τοπίο στο Κάιρο. Και η Αίγυπτος, ως νέος Σαλαντίν, ηγείται του αραβικού κόσμου για την επανάκτηση της Ιερουσαλήμ…


Τι κάνει σε αυτή την περίπτωση το Ισραήλ που βλέπει να επαναλαμβάνεται το σοκ του 1973; Απαντά πρώτο οδηγώντας τα στρατεύματά του στη Χερσόνησο του Σινά για να αποκτήσει ζωτικό πολεμικό χώρο και να αποτρέψει αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις της Αιγύπτου. Ο πόλεμος γενικεύεται με επιθέσεις της Συρίας και της λιβανέζικης Χεζμπολάχ από το Λίβανο. Η μετριοπαθής Ιορδανία και ο άπειρος μονάρχης της υποκύπτουν στις αφόρητες πιέσεις του τεράστιου παλαιστινιακού πληθυσμού και εισέρχονται στη σύγκρουση. Βοήθεια στέλνει το Ιράν, το Ιράκ και η Σαουδική Αραβία. Με όλα τα μέτωπα ανοιχτά και με τον «εχθρό εντός των συνόρων», το Ισραήλ χάνει τον πρώτο του πόλεμο και ουσιαστικά αφανίζεται…


Αυτό είναι το σενάριο που βασανίζει το μυαλό του στρατιωτικού κατεστημένου και του ίδιου του Εχούντ Μπαράκ. Το σενάριο αυτό το γνωρίζουν και οι ΗΠΑ που επίσης ξέρουν ότι ο «παίκτης» που χρειάζεται περισσότερο από ποτέ συμπαράσταση αυτήν τη στιγμή είναι η Αίγυπτος. Γι αυτό και ζήτησαν η συνάντηση Μπαράκ – Αραφάτ να γίνει στο Σαρμ ελ Σεΐχ με αιγυπτιακή συμμετοχή, γεγονός που λειτουργεί καθησυχαστικά στον ισραηλινό ψυχισμό.


Στο παιχνίδι αυτό του τεντωμένου σκοινιού, ο αμερικανικός παράγοντας είναι πρωταγωνιστικός. Το σκηνικό του Ψυχρού Πολέμου όπου ΗΠΑ και ΕΣΣΔ έπαιζαν τα παιχνίδια τους χρησιμοποιώντας το Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο αντίστοιχα, ανήκει στο παρελθόν. Η Ουάσινγκτον είναι μοναδική υπερδύναμη τώρα και τα συμφέροντά της βρίσκονται και στις δύο πλευρές. Γι αυτό πρέπει πάση θυσία να κρατήσει τα προσχήματα της ουδετερότητας. Σε αυτή την πολλή δύσκολη προσπάθεια, λίγες εβδομάδες πριν από τις αμερικανικές εκλογές, η τρομοκρατική επίθεση στην Υεμένη έρχεται για να ωθήσει τις ΗΠΑ να κάνουν το λάθος και να απαντήσουν στην πρόκληση ώστε οι Αραβες να πειστούν ότι το αμερικανικό άρμα είναι δεμένο με το Ισραήλ.


Από την πλευρά του, το Ισραήλ δείχνει αποπροσανατολισμένο. Η κυβέρνηση Μπαράκ, στα πρόθυρα της κατάρρευσης προτού ξεσπάσει η κρίση, σύρθηκε στην κυριολεξία από την κίνηση – ματ του Αριέλ Σαρόν -του ακροδεξιού Σαρόν, ας μην το ξεχνάμε- που με την επίσκεψή του στο Αλ-Ακσά γνώριζε ότι θα προκαλέσει τον παλαιστινιακό εθνικισμό και θα προσβάλει τη μουσουλμανική αξιοπρέπεια. Αποτέλεσμα ήταν να αποδείξει περίτρανα ότι είχε δίκιο όταν έλεγε ότι οι συμφωνίες του Όσλο ήταν λάθος και όταν ήθελε να πάρει την τράπουλα στα χέρια του, είτε συμμετέχοντας σε κυβέρνηση ενότητας είτε περιμένοντας την αναπόφευκτη πτώση των Εργατικών για να αναλάβει την κυβέρνηση αργότερα.


Για όλους τους παραπάνω λόγους, η σημερινή σύνοδος κορυφής είναι δύσκολο να βγάλει τη Μέση Ανατολή από την κρίση. Τόσο ο Αραφάτ όσο και ο Μπαράκ έφτασαν πολύ κοντά στο χάος και οι πιέσεις που δέχονται δεν τους επιτρέπουν να κάνουν ούτε ένα βήμα πίσω. Αν, όπως προβλέπεται, οι συνομιλίες καταρρεύσουν, τότε δεν θα μιλάμε για το θάνατο του Όσλο, αλλά για τον τάφο του ίδιου του Καμπ Ντέιβιντ. Ο Χόσνι Μουμπάρακ καλείται να δώσει τη λύση στο γόρδιο δεσμό…


Η.Β.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: