Αλλος ένας δίσκος από τη σειρά του Αρχείου Ελληνικής Μουσικής, με το Σάββα Σιάτρα να ερμηνεύει μερικά από τα πολύστιχα αφηγηματικά τραγούδια που έχουν διατηρηθεί στη μουσική παράδοση της Ηπείρου. Τα δεκατέσσερα αυτά τραγούδια προέρχονται από διαφορετικές ιστορικές εποχές. Είναι ιδιαίτερα γοητευτικά τεκμήρια λόγου και ποίησης που με τον κυριολεκτικό αλλά και το συμβολικό τους λόγο μαρτυρούν την πολυτάραχη ιστορία της περιοχής. Κάποια από αυτά ανήκουν στον ακριτικό κύκλο (επικά τραγούδια που ανάγονται στον 9ο-13ο αιώνα) και συναντώνται σε όλες σχεδόν τις περιοχές του ελληνισμού. Αρκετές είναι οι παραλογές (αφηγηματικές μπαλάντες), με πιο χαρακτηριστική (και ίσως αρχαιότερη) περίπτωση το «Κάστρο της Ωριάς», ένα τραγούδι που περιγράφει πώς οι Τούρκοι πήραν με τέχνασμα ένα κάστρο ύστερα από πολύχρονη πολιορκία. Η σύγχρονη έρευνα ταυτίζει το περιστατικό με την κατάληψη του κάστρου του Αμορίου της Μικράς Ασίας (838 μ.Χ.). Σημειώνουμε ότι η κατάληψη αυτή ήταν το πρώτο ισχυρό πλήγμα κατά της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και έκανε τόση αίσθηση, ώστε, εκτός από τις περιοχές του ελληνισμού, τραγούδια που αφηγούνται την ίδια ιστορία είναι ευρύτατα διαδεδομένα και στον αραβικό κόσμο! Τα περισσότερα από τα τραγούδια όμως ανήκουν στην κατηγορία των κλέφτικων και αφηγούνται περιστατικά από τη ζωή και τον αγώνα των κλεφταρματωλών κατά των Τούρκων. Παρ’ ότι μεταγενέστερα, αρκετά από αυτά διασώζουν (αν και πολλές φορές τροποποιούν) παλαιότερα πρότυπα. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα «Αληπασαλήδικα», τραγούδια που περιγράφουν περιστατικά από τη ζωή του θρυλικού Αλή Πασά και αποτελούν ένα δείγμα για το πώς η μορφή του χαρισματικού αυτού ηγεμόνα είχε περάσει στον κόσμο.
Τα περισσότερα από τα τραγούδια είναι χορευτικά. Η επιλογή τους έχει γίνει με τέτοιον τρόπο, ώστε να αντιπροσωπεύονται αρκετοί από τους πάρα πολλούς χορευτικούς τύπους της Ηπείρου. Τα ερμηνεύει η εκφραστική και καλλιεργημένη φωνή ενός από τους μεγάλους τραγουδιστές της Ηπείρου, του Σάββα Σιάτρα. Αμεσος κληρονόμος μιας μακραίωνης παράδοσης, αποδίδει το ιδιαίτερο ήθος τους, έχοντας στις αποσκευές του τη μαθητεία του στη βυζαντινή μουσική. Εκτός από το Σιάτρα, τρία από τα τραγούδια ερμηνεύουν τα πολυφωνικά συγκροτήματα από τη Δερβιτσάνη του Αργυροκάστρου και τη Χειμάρρα. Δείγμα μιας αρχέγονης πολυφωνίας που χάνεται στα βάθη των αιώνων και συνδέεται με τις λαϊκές πολυφωνίες της Βαλκανικής. Το Σάββα Σιάτρα συνοδεύει μια ομάδα από διακεκριμένους δεξιοτέχνες της ηπειρώτικης μουσικής (Νίκος Φιλιππίδης, Σταύρος Καψάλης, Ναπολέων Δάμος κ.ά), δίνοντας δείγματα της τέχνης αλλά και της γνώσης τους. Αξιόλογα είναι τα συνοδευτικά σχόλια για καθένα από τα τραγούδια, καθώς και το εισαγωγικό σημείωμα για τη μουσική της Ηπείρου που υπογράφει ο Γιώργος Κωστάντζος, ο οποίος έχει επιμεληθεί και την έκδοση. Μια αξιόλογη πρόταση από το χώρο της Ηπειρώτικης μουσικής, μια κατάθεση γνώσης, αγάπης και σεβασμού από τους συντελεστές της.

Ειδήσεις Σήμερα: