Από την πρώτη κιόλας παράσταση, το Δεκέμβριο του 1871, η »Aida» του Giuseppe Verdi γνώρισε μεγάλη επιτυχία και καθιερώθηκε ως ένα από τα δημοφιλέστερα έργα όπερας, με μεγάλο αριθμό παραστάσεων σε όλο τον κόσμο. Σίγουρα, η κυκλοφορία της σε DVD και μάλιστα στην πρεμιέρα του Teatro alla Scala του Μιλάνου, το Δεκέμβριο του 1985, με τους Pavarotti, Chiara, Dimitrova, Pons, Ghiaurov και Burchuladze στη χρυσή τους εποχή και τον Lorin Maazel στο πόντιουμ δεν θα μπορούσε να αφήσει κανένα λάτρη του είδους ασυγκίνητο.
Αν και συχνά η πρεμιέρα της «Aida» συσχετίζεται με το άνοιγμα της Διώρυγας του Σουέζ, στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο δεν είναι σωστό. Η αλήθεια είναι ότι ο αντιβασιλέας της Αιγύπτου, μετά τα εγκαίνια της Διώρυγας του Σουέζ (17 Νοεμβρίου 1869) και την αποπεράτωση της όπερας του Καΐρου, ήθελε να παρουσιαστεί στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα ένα νέο μεγάλο λυρικό έργο με έντονα αιγυπτιακό χαρακτήρα. Ο Verdi, στον οποίο ανατέθηκε το έργο, συνέθεσε την «Aida», όπερα σε τέσσερις πράξεις σε λιμπρέτο του Antonio Ghislanzoni, βασισμένο σε σενάριο του Camille Du Locle, ανταποκρινόμενός στην παραγγελία του αντιβασιλέα. Η προσπάθειά του να προσδώσει αιγυπτιακό χαρακτήρα στο έργο έγινε με τη ματιά ενός Ευρωπαίου του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, καταλήγοντας σε ένα μείγμα εξωτικού και κιτς. Το έργο διαδραματίζεται στους αρχαίους χρόνους. Η Aida, αιχμάλωτη κόρη του βασιλιά της Αιθιοπίας, είναι ερωτευμένη με τον Radames νέο αρχηγό του αιγυπτιακού στρατού, έχει όμως ως αντίζηλο την πριγκίπισσα Amneris, κόρη του βασιλιά της Αιγύπτου. Ο Radames νικά τους Αιθίοπες και φέρνει αιχμάλωτο τον Amonasro, πατέρα της Aida, ο οποίος ζητά από την κόρη του να του αποσπάσει στρατιωτικά μυστικά. Η Aida, έπειτα από εναγώνιο επαμφοτερισμό, επιλέγει τελικά να εκπληρώσει το χρέος προς τον πατέρα της και την πατρίδα, θυσιάζοντας τον εαυτό της και τον αγαπημένο της. Η Amneris αποκαλύπτει την προδοσία και ο Radames καταδικάζεται από το ιερατείο να ταφεί ζωντανός μέσα σε μία πυραμίδα. Η Aida ξεγλιστρά, μπαίνει κρυφά και αυτή μέσα στον τάφο του αγαπημένου της για να πεθάνουν μαζί.
Αρχικά η πρεμιέρα είχε προγραμματιστεί για τον Ιανουάριο του 1871, ο πόλεμος όμως που ξέσπασε μεταξύ Γαλλίας και Πρωσίας και η πολιορκία του Παρισιού από τον πρωσικό στρατό δεν επέτρεψαν την έγκαιρη ολοκλήρωση και αποστολή στην Αίγυπτο των σκηνικών του έργου, τα οποία κατασκευάζονταν στο πολιορκούμενο Παρίσι. Έτσι, η πρώτη εκτέλεση της ΄΄Aida΄΄ δόθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 1871 στην Dar Elopera al Misria του Καΐρου και γνώρισε, όπως αναφέραμε, μεγάλη επιτυχία. Παρόμοια επιτυχία είχε και η ιταλική πρεμιέρα του έργου στο Teatro alla Scala του Μιλάνου, στις 8 Φεβρουαρίου του 1872. Χαρακτηριστικό για την παρουσίαση αυτή είναι ότι τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν αμέσως και πέρασαν στη μαύρη αγορά.
Από μουσικής πλευράς η παράσταση που δόθηκε το Δεκέμβριο του 1985 στο Teatro alla Scala έχει όλα τα γνωρίσματα που έχουν οι μεγάλες δισκογραφικές παραγωγές του έργου. Πολύ καλή η ορχήστρα υπό την καθοδήγηση του Lorin Maazel αποδίδει με ένταση και ζωντάνια τα δυνατά σημεία (μοναδικά forte, ήχος άλλοτε αιχμηρός και λαμπερός άλλοτε με μεγάλο όγκο και εσωτερική ένταση) και με μεγάλη ευαισθησία τα πιο λυρικά και μελωδικά μέρη. Το επιτελείο των τραγουδιστών, όλοι σε θαυμάσια φωνητική φόρμα, είναι τουλάχιστον εντυπωσιακό.
Ο Luciano Pavarotti είναι, από μουσικής πλευράς, ένας πολύ καλός Radames. Ηρωικός, τρυφερός, ταραγμένος ή δυστυχής αποδίδει με πιστότητα τις μεταπτώσεις του ρόλου που ενσαρκώνει. Τα συναισθήματα όμως που τόσο επιτυχημένα αποδίδονται με το τραγούδι δεν περνούν στο ελάχιστο στη σκηνή, όπου ο Pavarotti, άκαμπτος και αμήχανος, στέκεται και τραγουδά χωρίς να κάνει την παραμικρή προσπάθεια να ερμηνεύσει σκηνικά αυτά που λέει, να συμμετάσχει στα δρώμενα.
Ο Nicolai Ghiaurov με βαθιά και ρωμαλέα φωνή δίνει έναν αυστηρό, μεγαλοπρεπή Ramfis, απειλητικό και απόκοσμο στη σκηνή της δίκης. Πολύ καλός επίσης είναι ο Paata Burchuladze στο ρόλο του βασιλιά, καθώς και ο Juan Pons ως Amonasro, εκφραστικός και επιβλητικός στη σκηνή του Νείλου.
Η Maria Chiara φρέσκια, υπέροχη φωνητικά δίνει μια συναισθηματική και εύθραυστη Aida. Εξαίρετη επίσης είναι η Ghena Dimitrova ως ανεξέλεγκτη και ζηλότυπη Amneris.
Εκεί όπου η ΄΄Aida΄΄ που παρουσιάζουμε εδώ υστερεί είναι στην εικαστική της πλευρά. Η σκηνοθεσία είναι άνευρη, υποτονική, πρωταγωνιστές και κομπάρσοι δείχνουν να μην ξέρουν τι να κάνουν. Τα σκηνικά βαρυφορτωμένα στο όριο της υπερβολής γεμίζουν το χώρο (και το μάτι), ενώ το μπαλέτο προσπαθεί να δώσει πνοή σε χορογραφίες χωρίς φαντασία. Ίσως όλα αυτά μέσα στην αίθουσα του Teatro alla Scala να λειτουργούν καλά, αλλά αποτυγχάνουν ως βιντεοσκοπημένη παράσταση.
Η γενική εντύπωση που μένει μετά το τέλος της παρακολούθησης του έργου αυτού, από την πρεμιέρα του Δεκεμβρίου του 1985 στο Teatro alla Scala, είναι ανάμεικτη. Πρόκειται για μία «άνιση» παραγωγή, ένα DVD του οποίου το μουσικό μέρος είναι εξαίρετο. Θα στεκόταν, όπως είπαμε, άνετα στην αγορά ως μία πολύ καλή δισκογραφική πρόταση και αξίζει να το αποκτήσει κανείς μόνο γι΄ αυτόν το λόγο. Το οπτικό μέρος όμως, αδυνατώντας να φτάσει στο ίδιο επίπεδο, έχει ενδιαφέρον κυρίως για συλλεκτικούς λόγους.

Ειδήσεις Σήμερα: