Αγιον Πάσχα – Εκ της Ακολουθίας της Αναστάσεως – Κριτική

Οι μουσικές εκδόσεις των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, όπως ο «Λύχνος υπό τον Μόδιον», είναι αρκετά γνωστές στους φίλους του είδους, αφού ασχολούνται κυρίως με παραδοσιακή ελληνική μουσική. Η τελευταία προσθήκη στον κατάλογο του ΠΕΚ ασχολείται με ένα ομολογουμένως ασυνήθιστο θέμα, που όμως αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής πραγματικότητας: τις ακολουθίες του Επιταφίου και της Αναστάσεως, ενώ απώτερος σκοπός του ΠΕΚ είναι η έκδοση σε CD των ύμνων και των λειτουργιών κάθε ημέρας της Μεγάλης Εβδομάδας. Ο δίσκος αυτος που παρουσιάζουμε είναι αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας του ΠΕΚ με την Ιερά Μέγιστη Μονή Βατοπαιδίου, ενώ περιέχει όλες τις κλασικές συνθέσεις των μεγάλων μελοποιών που αναφέρονται στα Αγια Πάθη, ψαλλόμενες βέβαια κατά το παλαιό αγιορείτικο τυπικό (με κανονάρχημα, απηχήματα, αντιφωνήσεις κ.λπ.). Για να γίνει κατανοητός ο τίτλος του CD αυτού, Αγιον Πάσχα – Εκ της Ακολουθίας της Αναστάσεως, θα πρέπει να πούμε ότι στις μονές του Αγίου Όρους ισχύει η αγιορείτικη ώρα, κατά τα πρότυπα της «βυζαντικής ώρας». Κάθε ημέρα αρχίζει λοιπόν με τη δύση του Ήλιου και όχι τα μεσάνυκτα. Έτσι η ακολουθία του Επιταφίου ανήκει στην ημέρα του Μεγάλου Σαββάτου, ενώ της Αναστάσεως ανήκει στην ημέρα του Αγίου Πάσχα.
Η εκδόση αυτή του ΠΕΚ αποκαλύπτει σε όλο της το μεγαλείο την ομορφιά, το δέος και την έντονη κατάνυξη που χαρακτηρίζουν τις ορθόδοξες λειτουργίες και ιδιαίτερα αυτές που αναφέρονται στα πάθη του Κυρίου. Οι παραγωγή είναι εξαιρετικά φροντισμένη, δίνοντας βάση σε κάθε λεπτομέρεια, από την εκτύπωση των εξώφυλλων και εσώφυλλων του CD και του συνοδευτικού βιβλιαρίου, έως την ηχογράφηση της λειτουργίας. Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της νέας έκδοσης του ΠΕΚ είναι η εξαιρετική ηχητική ποιότητα της ηχογραφήσης (έγινε με μικρόφωνα B&K 4006 σε μεικτή τοποθέτηση ORTF/Jecklin, με υβριδικό προενισχυτή/ADC Studer D19 και εγγραφή σε οκτακάναλο Tascam DA38, με μεταφορά από 20bit σε 16bit). Η ηχογράφηση χαρακτηρίζεται από εξόχως ρεαλιστική ανάπλαση του εκκλησιαστικού περιβάλλοντος, έτσι ώστε ο ακροατής να «μεταφέρεται» στην Ιερά Μονή, βιώνοντας τις μοναδικές στιγμές της Θείας αυτής Λειτουργίας. Η αμφιθεατρική τοποθέτηση των φωνών του χορού αλλά και των ψαλτών είναι ουσιαστικά ολογραφική, λίαν ατμοσφαιρική και ακριβής, ενώ οι χροιές των φωνών αποδίδονται με εξαιρετικό ηχοχρωματικό πλούτο, ζεστασιά, υγρότητα και όγκο. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε ότι η σχετικά κοντική τοποθέτηση των μικροφώνων μπορεί μεν να στερεί ελαφρότατα το τελικό ηχητικό αποτέλεσμα από την έντονη αντήχηση του εκκλησιαστικού περιβάλλοντος, αλλά συγχρόνως επιτυγχάνει την άριστη απόδοση της άρθρωσης των φωνών, εξυπηρετώντας το λόγο και αναπλάθοντας τις ακολουθίες με αληθοφάνεια. Επίσης, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η ψαλτική τέχνη στο Αγιο Όρος δεν αποτελεί αποσπασματική δραστηριότητα κάποιων χαρισματικών και καλλίφωνων ιεροψαλτών, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινής ζωής των μοναχών. Η ζωντανή ηχογράφηση της λειτουργίας στο φυσικό της περιβάλλον, όπως είναι βέβαια η ιστορική αγιορείτικη Μονή Βατοπαιδίου, αποκτά άλλη βαρύτητα, αποδεικνύοντας ότι οι ορθόδοξες λειτουργίες, όταν αποδοθούν με το μοναδικό αυτόν τρόπο, δημιουργούν μία μοναδική κατανυκτική ατμόσφαιρα μεταφέροντας στον ακροατή την πεμπτουσία και το θείο νόημα της ορθόδοξης πίστης μας και παράδοσης.