Υπουργοί και εκπρόσωποι κυβερνήσεων από όλο τον κόσμο συγκεντρώνονται σε δύο εβδομάδες στη Χάγη, προκειμένου να συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό. Πρόκειται για φόρουμ που φιλοδοξεί να αποτελέσει διεθνές βήμα ανταλλαγής ιδεών στην κατεύθυνση της μείωσης των εντάσεων που προκαλούνται από τις διασυνοριακές διαφορές για τους υδάτινους πόρους.

Το νερό, πηγή ζωής, έχει γίνει στις ημέρες μας αφορμή και αιτία πολλών διεθνών εντάσεων ανάμεσα στις αναπτυσσόμενες χώρες με μικρούς υδάτινους πόρους. Από τις 21 ως τις 22 Μαρτίου, υπουργοί από όλο τον κόσμο θα συναντηθούν στη Χάγη της Ολλανδίας για να προσπαθήσουν να συμβάλουν στη μείωση των εντάσεων που προκαλεί ο έλεγχος των υδάτινων πόρων στις πλέον ευαίσθητες γεωπολιτικά περιοχές του πλανήτη. Φιλοδοξία του Παγκόσμιου Φόρουμ για το Νερό είναι να αποτελέσει το φορέα που θα διαιτητεύει σε διασυνοριακές διαφορές.


Σήμερα είναι γνωστό ότι τουλάχιστον 214 ποτάμια διασχίζουν δύο ή περισσότερες χώρες, αλλά δεν υπάρχει αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο που να διέπει τη χρήση των υδάτων. Σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή για το Νερό, μέχρι το 2025 θα πρέπει να υπάρξει αύξηση της τάξης του 20% του πόσιμου νερού που θα καταναλώνεται σε έναν πλανήτη που θα φιλοξενεί εννέα δισεκατομμύρια κατοίκους από έξι σήμερα.


Το 1995, ο Ισμαήλ Σεραγκελτνίν, αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, είχε κάνει μια δυσοίωνη πρόβλεψη, λέγοντας ότι πολλοί από τους πολέμους αυτού του αιώνα έγιναν για το πετρέλαιο, αλλά οι πόλεμοι του επόμενου αιώνα θα γίνουν για το νερό.

Η πολιτική του νερού στη Μέση Ανατολή

Το μυαλό όλων είχε τρέξει τότε στη Μέση Ανατολή, και όχι αδίκως, επειδή η περιοχή αυτή καταλαμβάνεται κυρίως από ερήμους, ο πληθυσμός της συνεχώς αυξάνεται και οι ελάχιστοι υδάτινοι πόροι συνεχώς μειώνονται.


Οι αρχές στα εδάφη της Παλαιστινιακής Αυτοδιοίκησης, του Ισραήλ, της Ιορδανίας, του Λιβάνου και της Συρίας, εφοδιάζονται με νερό αποκλειστικά σχεδόν από τους ποταμούς Ιορδάνη και Γιαρμούκ, ενώ οι Εβραίοι έποικοι στα κατεχόμενα εξαρτώνται από τις υπόγειες πηγές που βρίσκονται σε περιοχές που διεκδικούνται από τρίτους.


Στη Λωρίδα της Γάζας, οι υπόγειοι υδάτινοι πόροι εξαντλούνται και το επίπεδό τους μειώνεται κατά 15-20 εκατοστά το χρόνο, ενώ η ποιότητα του πόσιμου νερού που αντλείται συνεχώς χειροτερεύει, λόγω της πρόσμειξής του με θαλασσινό νερό.


Τα Υψώματα του Γκολάν, που αποτελούν τη δεξαμενή νερού της Μέσης Ανατολής, είναι αυτήν τη στιγμή αντικείμενο σκληρών και κρίσιμων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, τη στιγμή που η αποχώρηση των Ισραηλινών από το Λίβανο θα ξεκινήσει λίγο πριν από τον ερχόμενο Ιούλιο, και αυτό μόνο εφόσον μειωθούν οι επιπτώσεις που θα έχει για το εβραϊκό κράτος η απώλεια των υδάτινων πόρων από τον ποταμό Λιτάνι που περνά από τη ζώνη ασφαλείας.


Στην Τουρκία είναι γνωστή η τεράστια πολιτική σημασία που έχει το έργο του μεγάλου φράγματος της Ανατολίας, το οποίο εκτρέπει τα νερά του Τίγρη και του Ευφράτη και μπορεί να στραγγαλίσει κυριολεκτικά από τη λειψυδρία τόσο τη Συρία, όσο και το Ιράκ.


Η διψασμένη Ασία

Στη νότια Ασία, από τον ποταμό Γάγγη εξαρτάται η ζωή ενός δισεκατομμυρίου Ινδών και κατοίκων του Μπανγκλαντές, ενώ πέντε χώρες της κεντρικής Ασίας (Καζακστάν, Κιργιστάν, Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν και Ουζμπεκιστάν) μοιράζονται τα νερά των ποταμών Αμού Νταριά και Σιρ Νταριά, που πηγάζουν από τη διψασμένη πλέον Λίμνη Αράλη, της οποίας η έκταση έχει μειωθεί στο μισό, ενώ έχει χάσει τα τρία τέταρτα του υδάτινου όγκου της, με τρομακτικές επιπτώσεις στα τρία εκατομμύρια ανθρώπους που κατοικούν στις όχθες της.


Στην Ινδοκίνα, η ένταση έχει πάρει απρόβλεπτες διαστάσεις καθώς η Κίνα, η Ταϊλάνδη και το Λάος προχωρούν σε κατασκευές γιγαντιαίων φραγμάτων τα οποία θα προκαλέσουν εκτροπές υδάτων των ποταμών της περιοχής του Μεκόνγκ, που θα προκαλέσουν τρομακτικές οικολογικές καταστροφές στην Καμπότζη και το Βιετνάμ και θα αλλάξουν τη ζωή -προς το χειρότερο- 60 εκατομμυρίων ανθρώπων.


Η ξηρασία απειλεί με λιμούς στην Αφρική

Σύμφωνα με το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (UNEP), η Αφρική είναι η ήπειρος που αντιμετωπίζει το δριμύτερο πρόβλημα έλλειψης πόσιμου νερού στον κόσμο. Αξίζει να σημειωθεί, εξάλλου, ότι στην Αφρική ανήκουν οι 19 από τις 25 χώρες του κόσμου με το μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμών χωρίς πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό.

Οι βορειοαφρικανικές χώρες στις οποίες η έλλειψη νερού αποτελεί σε μεγαλύτερο βαθμό αιτία πολιτικής αστάθειας είναι η Αλγερία και η Τυνησία, όπου η κατανάλωση νερού ξεπερνά κατά 10% τα υπάρχοντα αποθέματα. Η Αίγυπτος, η Αιθιοπία και το Σουδάν ανήκουν στην ομάδα των οκτώ πλέον διψασμένων χωρών που βρέχονται από το Νείλο. Το πρόβλημα θα πάρει εκρηκτικές διαστάσεις στην Αίγυπτο, όπου σε τριάντα χρόνια τα 67 εκατομμύρια του πληθυσμού της θα έχουν ξεπεράσει τα 100. Στη δε Αιθιοπία, όπως προειδοποιεί ο ΟΗΕ, οκτώ εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να αντιμετωπίσουν φοβερό λιμό φέτος, λόγω της ξηρασίας.