Ανακάλυψη πρωτόγονου δεινοσαύρου σε αποστολή του National Geographic

47

Ενας πρωτόγονος δεινόσαυρος με μακρύ λαιμό, βάρους περίπου 20 τόνων και μήκους πάνω από 20 μέτρα, είναι το τελευταίο είδος που ανακάλυψε στην Αφρικανική Σαχάρα, μια ομάδα με επικεφαλής τον παλαιοντολόγο Paul Sereno από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.

Η ανακάλυψη του δεινοσαύρου παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη στα γραφεία της National Geographic Society, η οποία είναι από τους χρηματοδότες του εγχειρήματος. Ο δεινόσαυρος βρέθηκε στη Δημοκρατία του Νίγηρα και περιγράφεται στο τεύχος του περιοδικού Science, που κυκλοφορεί την Παρασκευή.

Η ομάδα του Sereno, που εργάστηκε σκληρά σε θερμοκρασίες άνω των 49 βαθμών, έφερε στο φως τόνους οστών και βράχων σε μια αποστολή του 1997. Στη συνέχεια, αφιέρωσαν δύο χρόνια στον καθαρισμό και στη μελέτη των οστών.

Το νέο είδος, από το σκελετό του οποίου σώζεται το 95%, εμφανίζεται ως ο πληρέστερος δεινόσαυρος με μακρύ λαιμό που ανακαλύφθηκε ποτέ από την Κρητιδική περίοδο λέει ο Sereno. Ηδη, έχουν κατασκευαστεί μεταλλικά ομοιώματα σκελετών σε φυσικό μέγεθος, που παριστάνουν έναν ενήλικο δεινόσαυρο, με ύψος πάνω από 10 μέτρα και έναν νεαρής ηλικίας.

Ο νέος δεινόσαυρος, που ονομάστηκε Jobaria tiguidensis, έζησε πριν από 135 εκατομμύρια χρόνια περίπου, κατά την Κρητιδική περίοδο, όταν η περιοχή, που σήμερα είναι έρημος, καλυπτόταν από μεγάλα δάση και ποτάμια. Το Jobaria παραπέμπει στο Jobar, ένα πλάσμα από τους θρύλους των ιθαγενών νομάδων Τουαρέγκ, με το οποίο σύνδεσαν τα οστά που εκτίθενται. Το tiguidensis σχετίζεται με έναν γκρεμό κοντά στην περιοχή των ανασκαφών.

Το κυρίως νεκροταφείο περιείχε οστά αρκετών ενήλικων και νεαρών δεινοσαύρων, γεγονός που υποδηλώνει ότι κάποτε ο Jobaria περιπλανιόταν σε αγέλες με μέλη διαφόρων ηλικιών, όπως ανέφερε ο Sereno. Παρ ότι μια αστραπιαία πλημμύρα στην αρχαιότητα έθαψε τα ζώα εν ριπή οφθαλμού, ίσως κάποια να πέθαναν στο έλεος του μεγαλύτερου σαρκοφάγου δεινοσαύρου εκείνης της εποχής, του Afrovenator, ενός άρπαγα μήκους 9 μέτρων, που η ομάδα του Sereno είχε ανακαλύψει παλαιότερα στην ίδια περιοχή. Σημάδια από δόντια είναι εμφανή στα πλευρά ενός από τους σκελετούς των νεαρών δεινόσαυρων.

O Jobaria δεν μπορεί να ενταχθεί σε καμία αναγνωρισμένη οικογένεια δεινoσαύρων με μακρύ λαιμό ή σαυροπόδων. Πιθανότατα ο Jobaria είναι ένας κρίκος στην αρχέγονη εξελικτική αλυσίδα των σαυροπόδων, που επέζησε και αναπτύχθηκε μόνο στην Αφρική κατά την Κρητιδική περίοδο. Αντίθετα από άλλα σαυρόποδα της ίδιας περιόδου, ο Jobaria έχει δόντια σε σχήμα κουταλιού και αναλογικά κοντό λαιμό, που αποτελείται μόνο από 12 σπονδύλους. Η σπονδυλική στήλη και η ουρά του Jobaria είναι απλές σε σύγκριση με αυτές των αρχαιότερων σαυρoπόδων της Βόρειας Αμερικής Diplodocus και Apatosaurus.

Ο Jobaria είναι αληθινός μαχητής της επιβίωσης λέει ο Sereno. Μια γενική ανάλυση των αρχείων, που αφορούν στους δεινόσαυρους, από τον Sereno και τους υπόλοιπους συντάκτες του άρθρου στο περιοδικό, αποκάλυψε ότι οι αλλαγές στο σκελετό συντελέστηκαν με ασταθή ρυθμό. Κάποιοι δεινόσαυροι άλλαξαν πολύ σε μικρό χρονικό διάστημα, ενώ άλλοι, όπως ο Jobaria, άλλαξαν ελάχιστα μέσα σε εκατομμύρια χρόνια λέει ο Sereno.

Αξιοποιώντας τις παρατηρήσεις που έκανε σε ελέφαντες, η ομάδα του Sereno πιστεύει ότι, παρά το τεράστιο μέγεθός του, ο Jobaria κινούνταν με χάρη, με τα πόδια του να βρίσκονται το ένα κοντά στο άλλο κάτω από τον κορμό.

Οι αναλογίες του θύμιζαν ελέφαντα και τα οστά του μπορεί να στήριζαν το ογκώδες σώμα του όταν σηκωνόταν για να φάει ή στις ερωτικές του διεκδικήσεις λέει ο Jeff Wilson, ειδικός στα σαυρόποδα και μέλος της ομάδας του Sereno, από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Ο εύκαμπτος λαιμός και τα δόντια του Jobaria σε σχήμα κουταλιού ήταν κατάλληλα προσαρμοσμένα για να τρέφεται με τα μικρότερα κλαδιά των δέντρων.

Τις εργασίες του Sereno στο πεδίο της έρευνας και στο εργαστήριο στήριξαν η National Geographic Society, το Ιδρυμα David και Lucile Packard, το Ιδρυμα Pritzker και η Επιτροπή Γυναικών του Πανεπιστημίου του Σικάγο. Ο Sereno συγκέντρωσε επιπλέον χρήματα συμμετέχοντας στο διαγωνισμό Chicago Marathon Celebrity Challenge του 1999, καθώς και από εισφορές παιδιών και άλλων υποστηρικτών.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ