ευρωζώνης

Να επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέτρα λιτότητας σε χώρες της ευρωζώνης που προσφεύγουν στον μηχανισμό διάσωσης, αναλαμβάνοντας έτσι κυβερνητικές λειτουργίες σε «απείθαρχες» χώρες, προτείνει σε έκθεσή του ο πρόεδρος της ΕΕ, Χέρμαν Βαν Ρομπάι.

Η ΕΕ μπορεί να ενισχύσει γρήγορα, χωρίς χρονοτριβή, την εποπτεία που θα ασκεί επί των δημοσιονομικών των χωρών της ευρωζώνης, διαπιστώνει σε έκθεσή του ο πρόεδρος της ΕΕ, Χ.Ρομπάι. Ο στόχος αυτός, εξηγεί, μπορεί να επιτευχθεί με περιορισμένες τροποποιήσεις των Συνθηκών της ΕΕ και με την ενίσχυση της δευτερογενούς νομοθεσίας της ΕΕ. Το έγγραφο προτείνει ακόμη να δοθεί άδεια στον μόνιμο μηχανισμό διάσωσης της ευρωζώνης, τον ESΜ, ώστε να αποκτήσει πρόσβαση στην απεριόριστη ρευστότητα της ΕΚΤ, ενώ επαναφέρει και τη λύση των ευρωομολόγων.

Τεράστιο θα ήταν το κόστος μιας διάλυσης της ευρωζώνης ισοδυναμώντας με το ήμισυ περίπου του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος των πιο αδύναμων χωρών, προειδοποίησε την Τρίτη o Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Φιγιόν. «Θα καταστρεφόταν η ευρωπαϊκή ήπειρος» είπε χαρακτηριστικά. Αναφερθείς δε στο γαλλογερμανικό σχέδιο για ενισχυμένη δημοσιονομική διακυβέρνηση στην ευρωζώνη, είπε ότι στόχος είναι να έχει οριστικοποιηθεί μέχρι τον Μάρτιο, ώστε να επικυρωθεί έως το τέλος του 2012.

Εάν η Αθήνα δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της, θα πρέπει να σκεφθούμε το ενδεχόμενο μίας Ευρωζώνης χωρίς την Ελλάδα, είπε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο, σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στη γερμανική εφημερίδα Die Welt. Ο κ. Μπαρόζο επανέλαβε ότι η Ελλάδα είναι μία μοναδική περίπτωση και τόνισε ότι δεν πρόκειται να επαναληφθεί σε άλλη χώρα το «κούρεμα» του χρέους, θέμα που, όπως είπε, μαζί με την απλοποίηση των διαδικασιών με τις οποίες μία χώρα θα μπορεί να λάβει βοήθεια από τον μόνιμο μηχανισμό ευρω-στήριξης (ESM), θα είναι τα κυριότερα της ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής στα τέλη της εβδομάδας.

Την έκπληξή του για την απόφαση της S&P να θέσει σε καθεστώς παρακολούθησης τις 15 χώρες-μέλη της Ευρωζώνης εξέφρασε ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλόντ Γιούνκερ. «Έχω εκπλαγεί, ειδικά μετά τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κρίσης σε Ιταλία και Ιρλανδία» είπε ο Γιούνκερ σε γερμανικό ραδιοφωνικό σταθμό.

Mε μία άνευ προηγουμένου κίνηση, ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor's έθεσε ουσιαστικά όλα τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης -περιλαμβανομένης της Γερμανίας και ολόκληρου του πυρήνα των χωρών με άριστη αξιολόγηση ΑΑΑ- σε καθεστώς επιτήρησης για πιθανή υποβάθμιση (creditwatch negative). Ο οίκος διακρίνει διάχυση των συστημικών κινδύνων «στην Ευρωζώνη ως σύνολο» και θέτει τη Σύνοδο της 9ης Δεκεμβρίου ως ορόσημο για τις αποφάσεις του.

Κλιμακώνουν τις πιέσεις τους προς την Ευρωζώνη οι οίκοι αξιολόγησης. Σύμφωνα με τους Financial Times, η Standard & Poor's απειλεί τα τελευταία έξι μέλη της Ευρωζώνης που διατηρούν άριστη πιστοληπτική αξιολόγηση, περιλαμβανομένης της Γερμανίας, να τα βάλει στον προθάλαμο της υποβάθμισης, θέτοντάς τις σε καθεστώς επιτήρησης για πιθανή υποβάθμιση (credit watch negative). Άλλες πληροφορίες θέλουν την S&P να βάζει και τους «17» της Ευρωζώνης σε επιτήρηση για πιθανή υποβάθμιση.

Οι προϋπολογισμοί των χωρών της Ευρωζώνης οι οποίες δεν ικανοποιούν τα δημοσιονομικά κριτήρια της ΕΕ, θα πρέπει να απορρίπτονται, δήλωσε την Δευτέρα ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β. Σόιμπλε, επισημαίνοντας ότι δεν επιθυμεί μία νέα Συνθήκη της ΕΕ, αλλά αλλαγές στην ήδη υπάρχουσα. Η γερμανική κυβέρνηση λέγεται ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να μαλακώσει την στάση της όσον αφορά την αναγκαστική αποδοχή ζημιών από τους ιδιώτες ομολογιούχους στο πλαίσιο του μόνιμου μηχανισμού διάσωσης (ESM), με αντάλλαγμα αυστηρότερους δημοσιονομικούς κανόνες.

Πάνω από 2 τρισ. δολάρια (ή περίπου 1,87 τρισ. ευρώ) θα χρειαστούν μέσα στο 2012 τα κράτη της Ευρωζώνης και οι τράπεζες για την αναχρηματοδότηση ομολόγων και εντόκων γραμματίων που λήγουν το νέο έτος, σε μία περίοδο όπου ο δανεισμός από τις διεθνείς αγορές γίνεται όλο και πιο δύσκολος, καθώς εντείνεται η κρίση χρέους και οι επενδυτές ανησυχούν ότι τα δανεικά θα είναι και... αγύριστα.

Με εκατοντάδες δισ. ευρώ σχεδιάζει να οικοδομήσει η Ευρωζώνη το «τείχος προστασίας» απέναντι στην κρίση χρέους, καθώς, παρακάμπτοντας τα εμπόδια των Συνθηκών, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες θα χορηγούν δάνεια στο ΔΝΤ και αυτό με τη σειρά του θα τα δίνει στις χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα δανεισμού στις αγορές. Η προώθηση αυτού του σχεδίου κρίνεται απαραίτητη μετά την αποτυχία των Ευρωπαίων να αυξήσουν τη «δύναμη πυρός» του μηχανισμού ευρωστήριξης EFSF μέσω της μόχλευσης στο 1 τρισ. ευρώ.

Το πράσινο φως για την επεξεργασία πρότασης σύμφωνα με την οποία θα μπορούν να δοθούν σε ευάλωτες χώρες της ΕΕ δάνεια από τις κεντρικές τράπεζες χωρών της ευρωζώνης μέσω του ΔΝΤ έδωσαν οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης στο Eurogroup της 29ης Νοεμβρίου στο οποίο μετείχε και ο επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg. Με την πρόταση αυτή είναι πιθανό να εξασφαλισθούν έως 200 δισ. ευρώ επιπλέον για την καταπολέμηση της κρίσης χρέους.

Στο προηγούμενο σημείωμα δώσαμε μία ημερολογιακή εξέλιξη του Τελικού Παιχνιδιού για τη διαμόρφωση της Ευρωζώνης.

Τράπεζες της ευρωζώνης δανείστηκαν χθες, Πέμπτη, περισσότερα από 8 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ήτοι το υψηλότερο ποσό από το Μάρτιο, ένδειξη της βαθιάς κρίσης που επικρατεί στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Σύμφωνα με αναλυτές το ημερήσιο άλμα του δανεισμού μέσω ΕΚΤ υπογραμμίζει την αδυναμία όλων σχεδόν των τραπεζών της ευρωζώνης, με εξαίρεση τις πολύ ισχυρές, να λάβουν χρηματοδότηση από τις αγορές.

Τις θέσεις με τις οποίες θα προσέλθει στη Σύνοδο Κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου παρουσιάζει την Παρασκευή ενώπιον του γερμανικού Κοινοβουλίου η Άνγκελα Μέρκελ. Η καγκελάριος αναμένεται να υπογραμμίσει τη σημασία της διασφάλισης της δημοσιονομικής πειθαρχίας στην ευρωζώνη με περιορισμένη αλλαγή των συνθηκών, να επαναλάβει το «όχι» στο ευρωομόλογο και δεν αποκλείεται να αναφέρει την πρόθεση του Βερολίνου να προχωρήσει με τις χώρες εκείνες που συμμερίζονται τις θέσεις του για την δημοσιονομική εξυγίανση της ευρωζώνης. Ήδη, ο Νικολά Σαρκοζί -με τον οποίον η κ. Μέρκελ συναντάται τη Δευτέρα- είπε ότι η χώρα του θα κινηθεί από κοινού με τη Γερμανία.

Η Τράπεζα της Αγγλίας, παρουσιάζοντας την έκθεσή της για την τρέχουσα δυσχερή οικονομική συγκυρία, εξέδωσε δελτίο θυέλλης για τον τραπεζικό τομέα, προσκαλώντας τις εμπορικές τράπεζες στη χώρα «να αποκτήσουν αποθεματικά ρευστότητας, ώστε να αντεπεξέλθουν σε ένα απειλητικό εξωτερικό περιβάλλον», το οποίο «τροφοδοτούν η κρίση χρέους στην ευρωζώνη και η ανισορροπία στο επίπεδο της διεθνούς οικονομίας».

Τρία χρόνια μετά την ομιλία του στην Τουλόν, στην αρχή της οικονομικής κρίσης, ο Νικολά Σαρκοζί επέστρεψε συμβολικά στην ίδια πόλη για να μιλήσει και πάλι για την οικονομική κρίση και να εμψυχώσει τους συμπολίτες του λέγοντας τους την αλήθεια, όπως τόνισε. Κεντρικός άξονας της ομιλίας ήταν η σύγκλιση των οικονομιών της Ευρωζώνης και η κοινή δράση του γαλλογερμανικού άξονα προς αυτή την κατεύθυνση. Συνάντηση Σαρκοζί-Μέρκελ τη Δευτέρα στο Παρίσι.

Διίστανται οι απόψεις ως προς το σήμα που έστειλε ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ, Μ.Ντράγκι, για το επιτόκιο της ΕΚΤ. Κάποιοι ερμηνεύουν τις δηλώσεις του περί αύξησης των πτωτικών κινδύνων για την οικονομία και προβλημάτων των τραπεζών ως σήμα ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να λάβει νέα μέτρα ως απάντηση στην κρίση χρέους. Άλλοι αναλυτές εστιάζοντας στην αναφορά του περί πίστης στο στόχο για πληθωρισμό 2%, αμφισβητούν την άποψη ότι θα προχωρήσει άμεσα σε νέα μείωση επιτοκίου. Αυτό που δεν επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών είναι η παραίνεση του Ντράγκι ότι απαιτείται νέο δημοσιονομικό σύμφωνο, αλλά και η άποψή του ότι οι αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ είναι πεπερασμένες.

Φως στις προθέσεις της γερμανικής κυβέρνησης για το σε ποια κατεύθυνση ζητεί να τροποποιηθούν οι Ευρωπαϊκές Συνθήκες ρίχνουν οι εισηγήσεις του αντικαγκελαρίου της Γερμανίας και υπουργού Οικονομίας Φίλιπ Ρέσλερ. Όπως αναφέρει σήμερα, Πέμπτη, η γερμανική Die Welt, οι Φιλελεύθεροι του Ρέσλερ προτείνουν την αναθεώρηση του όρου του Συμφώνου Σταθερότητας για το δημοσιονομικό έλλειμμα των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, ώστε το ανώτατο όριο να μειωθεί από το 3% στο 2% του ΑΕΠ.

«Μπαίνουμε σε ένα κρίσιμο δεκαήμερο για να καταλήξουμε στην απάντηση για την κρίση της Ευρωζώνης», δήλωσε ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Όλι Ρεν, περιγράφοντας τις κρίσιμες αποφάσεις που καλείται να λάβει η ΕΕ στη Σύνοδο Κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου, από τις οποίες θα εξαρτηθεί εν πολλοίς και η τύχη της ζώνης του ευρώ.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και οι άλλες πέντε μεγαλύτερες παγκοσμίως κεντρικές τράπεζες -η Fed και εκείνες της Ιαπωνίας, της Αγγλίας, του Καναδά και της Ελβετίας- παρενέβησαν αιφνιδιαστικά και συντονισμένα την Τετάρτη για να παράσχουν ρευστότητα στις δοκιμαζόμενες ευρωπαϊκές τράπεζες, καθώς η κρίση χρέους της Ευρωζώνης απειλεί ολόκληρη την υφήλιο.

Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης συμφώνησαν να ενισχύσουν το οπλοστάσιο του ταμείου διάσωσης EFSF, χωρίς όμως να διευκρινίσουν το ύψος των κεφαλαίων που θα διαθέτει και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζητήσουν επιπλέον βοήθεια από το ΔΝΤ.

Η Ελλάδα ικανοποιεί τις προϋποθέσεις για να λάβει την επόμενη δόση των δανείων από την ΕΕ και το ΔΝΤ, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Ευ.Βενιζέλος, προσερχόμενος στο Eurogroup. «Στην Ελλάδα έχουμε όλες τις απαραίτητες συνθήκες για να προχωρήσουμε με την επόμενη δόση, το νέο πρόγραμμα και το PSI», ανέφερε. Αισιόδοξοι εμφανίστηκαν και άλλοι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι επιτέλους η πολύπαθη 6η δόση αυτή τη φορά θα «κλειδώσει». Δεν φαίνεται, όμως, να υπάρχει η ίδια σύμπνοια και αισιοδοξία σε ό,τι αφορά το κρίσιμο για το μέλλον της ευρωζώνης θέμα της ενίσχυσης του EFSF.

Με τις πιέσεις στην Ευρωζώνη να αυξάνονται -όπως φάνηκε και από τα απαγορευτικά επιτόκια της Ιταλίας την Τρίτη-, το Eurogroup συνεδριάζει για να εγκρίνει τους όρους και τη λειτουργία του EFSF. Ωστόσο, στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί το γαλλογερμανικό σχέδιο για αυστηρότερο δημοσιονομικό πλαίσιο λειτουργίας των χωρών της ευρωζώνης. Μετά την ανησυχία που εξέφρασαν Φινλανδία και Πολωνία και την αντίδραση της Κομισιόν για ευρωζώνη δύο ταχυτήτων, το Παρίσι δηλώνει ότι στόχος είναι η πειθαρχία και η αλληλεγγύη κι όχι η διάσπασή της.

Δύο επιστολές προς τους Eυρωπαίους εταίρους και τους θεσμικούς εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, απέστειλε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου. Με την πρώτη δηλώνει τη δέσμευση του ΠΑΣΟΚ προς τη νέα κυβέρνηση, τις πολιτικές του οικονομικού προγράμματος και την υλοποίηση της απόφασης της 26-27ης Οκτωβρίου. Με τη δεύτερη επισημαίνει «κρίσιμα σημεία καθώς και τα διδάγματα που αποκομίσαμε με βάση την εμπειρία των δυο προηγουμένων ετών».

Ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ απέρριψε τις επιλογές που αποσκοπούν «στο να διαιρεθεί τεχνητά η ΕΕ», αντιδρώντας στις πληροφορίες για την ύπαρξη σχεδίων προς αυτήν την κατεύθυνση από τη Γερμανία και τη Γαλλία.