ιράν

Διατεθειμένη να επιστρέψει στις συνομιλίες με την «Ομάδα των Έξι» για το πυρηνικό της πρόγραμμα δηλώνει η Τεχεράνη διά του προέδρου του ιρανικού Κοινοβουλίου Αλί Λαριτζανί. Επισκεπτόμενος την Τουρκία ο Ιρανός αξιωματούχος, εκ των προσώπων με την  μεγαλύτερη επιρροή στην πολιτική σκακιέρα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ανέφερε ότι γίνεται δεκτή η πρόταση της κυβέρνησης Ερντογάν να συμβάλλει στην αναβίωση του διαλόγου. Η εξέλιξη -που μένει να αποδειχθεί στην πράξη- έρχεται εν μέσω οξυμένης έντασης με φόντο το ευρωπαϊκό πετρελαϊκό εμπάργκο και τις ιρανικές απειλές αντιποίνων με κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Με τις εντάσεις να αυξάνονται για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, η κυβέρνηση Ομπάμα έστειλε προειδοποίηση στον ανώτατο πνευματικό ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, λέγοντας ότι οι ιρανικές απειλές για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα προκαλέσουν την αμερικανική αντίδραση.

Τη στάση της Ελλάδας στην επικείμενο Σύνοδο των ΥΠΕΞ της ΕΕ με θέμα την επιβολή κυρώσεων στο Ιράν εξήγησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γρηγόρης Δελαβέκουρας. «Για την Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε τη διασφάλιση της ομαλής τροφοδοσίας της αγοράς με πετρέλαιο» τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι αρκετές χώρες της Ένωσης εισάγουν σημαντικές ποσότητες από την Ισλαμική Δημοκρατία.

Η Ιαπωνία θα λάβει «αποφασιστικά μέτρα» για να μειώσει την πετρελαϊκή της εξάρτηση από το Ιράν, ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών της χώρας. Το Τόκιο απάντησε θετικά σε αίτημα της Ουάσινγκτον, η οποία ζητά από την Κίνα και την Ιαπωνία να επιβάλλουν πιο αυστηρές κυρώσεις στην πετρελαϊκή βιομηχανία του Ιράν, σε μία προσπάθεια να κάμψει τις πυρηνικές επιδιώξεις της Τεχεράνης. Την ίδια στιγμή, τα κράτη-μέλη της ΕΕ οριστικοποιούν τις λεπτομέρειες για το πετρελαϊκό εμπάργκο.

Οι ΗΠΑ αποστέλλουν άλλο ένα αεροπλανοφόρο στην ευρύτερη περιοχή του Ιράν ενώ παραμένει η ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και τη διακηρυγμένη πρόθεση του Ιράν να τα αποκλείσει στο μέλλον. Αποστολή ρουτίνας υποστηρίζει το Πεντάγωνο ενώ, για άλλη μία φορά, η Χίλαρι Κλίντον καταδικάζει την πρόθεση του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ.

Η Ρωσία διαμηνύει ότι είναι αντίθετη σε πετρελαϊκό εμπάργκο σε βάρος του Ιράν ακόμη και αν η Ισλαμική Δημοκρατία συνεχίσει τη διαδικασία εμπλουτισμού ουρανίου, τονίζοντας ότι οι νέες κυρώσεις δεν θωρακίζουν τις προσπάθειες μη διασποράς των πυρηνικών όπλων. Το ρωσικό «όχι» έρχεται τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να αποφασίσει την επιβολή εμπάργκο στην αγορά αργού πετρελαίου κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 23ης Ιανουαρίου.

Ένας καθηγητής Πανεπιστημίου και πυρηνικός επιστήμονας σκοτώθηκε, όταν εξερράγη βόμβα που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό του από οδηγό μοτοσικλέτας στην Τεχεράνη την Τετάρτη. Η επίθεση θυμίζει αρκετά τις επιθέσεις κατά πυρηνικών επιστημόνων στο Ιράν πριν από ένα περίπου χρόνο. Το Ισραήλ κατηγορεί η Τεχεράνη για τη νέα επίθεση. Η δολοφονία επιστημόνων δεν θα σταματήσει την πρόοδο, λέει ο αντιπρόεδρος της χώρας.

Κατά μία εβδομάδα επισπεύδει η Ευρωπαϊκή Ένωση τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων που θα εξετάσει το ενδεχόμενο επιβολής εμπάργκο στην αγορά αργού πετρελαίου από το Ιράν. Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΕ, οι υπουργοί Εξωτερικών των 27 χωρών-μελών της ΕΕ θα συνεδριάσουν στις 23 Ιανουαρίου. Προς το παρόν δεν υπάρχει επίσημη αντίδραση από την Τεχεράνη, που εμφανίζεται αμετακίνητη από τις θέσεις της και έχει ήδη διαμηνύσει ότι σκοπεύει να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ -στρατηγικό πέρασμα για τα φορτηγά πλοία- εάν η Ευρώπη υιοθετήσει κυρώσεις σε βάρος του ιρανικού πετρελαίου.

Την έντονη αντίδραση της διεθνούς κοινότητας προκάλεσε η ανακοίνωση της ΙΑΕΑ ότι το Ιράν πραγματοποιεί εμπλουτισμό ουρανίου κατά 20% σε υπόγεια εγκατάσταση στη χώρα. Για «περαιτέρω κλιμάκωση» της συνεχούς παραβίασης των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών μιλούν οι ΗΠΑ, νέες κυρώσεις εξαγγέλλει η Γαλλία, για «προκλητική πράξη» κάνει λόγο η Βρετανία.

Η ίδια η ιρανική κυβέρνηση και διπλωματικές πηγές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) επιβεβαιώνουν την έναρξη της διαδικασίας εμπλουτισμού ουρανίου σε ποσοστό 20% σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις κοντά στην πόλη Κομ. Την ίδια στιγμή, ο ανώτατος πνευματικός ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ διαμηνύει στη Δύση ότι το ιρανικό έθνος δεν πρόκειται να υποκύψει στην πίεση των κυρώσεων -«δείχνοντας» το πετρελαϊκό εμπάργκο που δρομολογεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ιρανικό δικαστήριο καταδίκασε τον Αμίρ Μιρζάι Χεκματί, έναν Αμερικανο-ιρανό πολίτη σε θάνατο, με την κατηγορία ότι κατασκόπευε για λογαριασμό της CIA, μετέδωσαν ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Πληροφορίες ότι το Ιράν θα αρχίσει σύντομα τη διαδικασία εμπλουτισμού ουρανίου, σε υπόγειες και καλά προστατευμένες εγκαταστάσεις στην τοποθεσία Φορντό της πόλης Κομ, αποκαλύπτει την Κυριακή η ιρανική εφημερίδα Kayhan. Στην περίπτωση που οι πληροφορίες επαληθευτούν, τότε η ένταση μεταξύ της Τεχεράνης και τη Δύσης θα αναζωπυρωθεί και μάλιστα σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, δεδομένης της διαμάχης με την ΕΕ αναφορικά με τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.

Σε νέες ναυτικές ασκήσεις στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ σχεδιάζει να προχωρήσει το ναυτικό του Ιράν, το οποίο δεν έχει υποχωρήσει από την απειλή του να αποκλείσει το στρατηγικό πέρασμα για τα φορτηγά πλοία εάν η ΕΕ υιοθετήσει κυρώσεις σε βάρος του ιρανικού πετρελαίου.

Την «κατανόηση των ευρωπαίων εταίρων για τις ευαισθησίες της χώρας» σε σχέση με την μεγάλη εξάρτησή της από ιρανικό πετρέλαιο, έχει ζητήσει η ελληνική κυβέρνηση στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά όργανα, καθώς οι «27» σχεδόν ομόφωνα έχουν αποφασίσει εμπάργκο κατά των εξαγωγών πετρελαίου από το Ιράν, όπως ανέφερε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Γ.Μανιάτης μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια.

Σε τροχιά επιβολής εμπάργκο στις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν εμφανίζεται να κινείται η Ευρωπαϊκή Ένωση σφίγγοντας τον κλοιό γύρω από τo καθεστώς του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Δείτε σε Infographic την παραγωγική δυνατότητα της Τεχεράνης σε πετρέλαιο και τους αγοραστές του ανά τον κόσμο. Το Ιράν παράγει 4,07 εκατ. βαρέλια ημερησίως με τις ευρωπαϊκές χώρες -περιλαμβανομένης της Ελλάδας- να αγοράζουν περίπου το 18% από τις συνολικές εξαγωγές ιρανικού αργού. Το ύψος των εισαγωγών καθιστά την ΕΕ τον δεύτερο μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου μετά την Ασία.

Έτοιμη να καλύψει το κενό στη διάθεση πετρελαίου εφόσον επιβληθεί εμπάργκο στις ιρανικές εξαγωγές εμφανίζεται η Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με πηγές από το Ριάντ που επικαλείται το Reuters. «Η παραγωγή μας υπαγορεύεται από τη ζήτηση» επισημαίνουν ανωνύμως, λίγες ώρες αφότου κατέστη γνωστό πως υπάρχει κατ' αρχήν συμφωνία στους κόλπους της ΕΕ για να σφίξει ο κλοιός των πιέσεων στην Τεχεράνη μέσω της επιβολής πετρελαϊκού εμπάργκου. Η ευρωπαϊκή απόφαση αναμένεται να ανακοινωθεί επίσημα στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της 30ής Ιανουαρίου.

Ένας ενδεχόμενος ψυχρός πόλεμος μεταξύ σιιτών και σουνιτών θα είναι αυτοκτονικός για ολόκληρη την Μέση Ανατολή προειδοποίησε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου πριν τη μετάβασή του στη Τεχεράνη όπου επρόκειτο να θέσει και το ζήτημα του εμπάργκο πετρελαίου κατά του Ιράν.

Σε «κατ' αρχήν συμφωνία» έχουν καταλήξει, όπως διαρρέει από τις Βρυξέλλες, τα κράτη-μέλη της ΕΕ σχετικά με την επιβολή εμπάργκο πετρελαίου του Ιράν, αναφορά που προκάλεσε άνοδο στην τιμή του αργού στις ξένες αγορές. Όσα μέλη της ΕΕ απέρριπταν το εμπάργκο -ανάμεσά τους φέρεται να βρισκόταν και η Ελλάδα- ήραν τις επιφυλάξεις τους. Η Τεχεράνη, εκτός από προειδοποιήσεις πως θα εμποδίσει τη μεταφορά αργού οποιασδήποτε προέλευσης προς τα δυτικά, απορρίπτει τις ευρωπαϊκές «απειλές» υποστηρίζοντας πως είναι σε θέση να βρει άμεσα άλλους αγοραστές για την πετρελαϊκή της παραγωγή.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας θα επισκεφθεί την Τετάρτη την Τεχεράνη για συνομιλίες με τον Ιρανό ομόλογό του. Οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τις εξελίξεις στις γειτονικές χώρες, Ιράκ και Συρία, ανακοίνωσε αργά το βράδυ της Τρίτης το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Οι απειλές του Ιράν ότι θα κλείσει τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνάει το 40% της παγκόσμιας θαλάσσιας κυκλοφορίας για την μεταφορά πετρελαίου, σε περίπτωση κυρώσεων κατά των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, δείχνουν ότι οι διεθνείς πιέσεις έχουν αποτέλεσμα, ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Αλέν Ζιπέ, δήλωσε ότι το Παρίσι επιθυμεί να συμφωνήσουν οι Ευρωπαίοι εταίροι του μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου σε κυρώσεις κατά του Ιράν, παρόμοιες με εκείνες που προωθούν οι ΗΠΑ.

Η προκριματική ψηφοφορία της Αϊόβα για το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που διεξάγεται την Τρίτη ανοίγει και επίσημα την προεκλογική διαδικασία στις ΗΠΑ. Σε δέκα μήνες από σήμερα η χώρα θα κληθεί να επιλέξει ανάμεσα στον Μπαράκ Ομπάμα (τον βέβαιο υποψήφιο των Δημοκρατικών) και έναν Ρεπουμπλικάνο που θα αναδειχτεί μέσα από σειρά ψηφοφοριών από τη βάση του κόμματος κατά τον παραδοσιακό αμερικανικό τρόπο. Ο Μιτ Ρόμνι διατηρεί μικρό προβάδισμα έναντι του Ρον Πολ, ενώ ο υποψήφιος της χριστιανικής υπερσυντηρητικής δεξιάς Ρικ Σαντόρουμ περνά στην τρίτη θέση. Πλειοδοσία δυναμικών λύσεων για το θέμα του Ιράν στα όρια του πολέμου από τους υποψήφιους.

Δοκιμή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς πραγματοποίησε το Ιράν τη Δευτέρα, τελευταία ημέρα των στρατιωτικών ασκήσεων στον Κόλπο, ανακοίνωσε ανώτατος αξιωματούχος. Την Κυριακή το Ιράν ανακοίνωσε ότι δοκιμή πυραύλου εδάφους-αέρος μεσαίου βεληνεκούς πραγματοποιήθηκε με επιτυχία.

Το Ιράν ισχυρίζεται ότι επιστήμονές του κατάφεραν να κατασκευάσουν ράβδους πυρηνικού καυσίμου· μία δυνατότητα που πολλοί ειδικοί στη Δύση αμφισβητούσαν ότι διέθετε η Τεχεράνη. Η ανακοίνωση σηματοδοτεί άλλο ένα βήμα του Ιράν στο να αποκτήσει αυτάρκεια σε ολόκληρο τον κύκλο, από την εξόρυξη ουρανίου έως την τελική παραγωγή πυρηνικού καυσίμου. Έρχεται δε λίγες μόλις ημέρες μετά τη δέσμευση της Τεχεράνης για ένα νέο γύρο συνομιλιών για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ανήμερα την Πρωτοχρονιά πραγματοποιήθηκε τελικά η ιρανική δοκιμή πυραύλου μεσαίου βεληνεκούς στο πλαίσιο των ναυτικών ασκήσεων κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν διαβεβαιώνει ότι δεν έχει σκοπό να κλείσει τα στενά, από τα οποία διέρχεται το 40% του αργού πετρελαίου, ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι θα το πράξει, αν υπάρξει απειλή για τα συμφέροντά του.