ιράν

Η επιβολή πρόσθετων κυρώσεων από την Ουάσιγκτον σε βάρος της Τεχεράνης θα υπονόμευε το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, προειδοποίησε από το Νταβός ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών, την ώρα που γερουσιαστές του Κογκρέσου ασκούν πιέσεις προς αυτήν την κατεύθυνση.

Το σιιτικό Ιράν εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στον λαό και την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας μετά τον θάνατο του βασιλιά Αμπντάλα και ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ θα μεταβεί στο Ριάντ, όπου θα παραστεί το Σάββατο σε επίσημη τελετή στη σαουδαραβική πρωτεύουσα.

Βέβαιη ότι ο εισαγγελέας Νίσμαν, ο άνθρωπος που ερευνούσε την υπόθεση της τρομοκρατικής επίθεσης στο εβραϊκό κέντρο του Μπουένος Αίρες το 1994, δεν αυτοκτόνησε εμφανίστηκε η πρόεδρος της Αργεντινής. Η Κριστίνα Φερνάντες, είπε χαρακτηριστικά: «Το χρησιμοποίησαν ζωντανό και τον χρειάζονταν νεκρό. Τόσο τρομερό και θλιβερό».

Σε «πράξη εκδίκησης του Μπαράκ Ομπάμα» αποδίδουν συνεργάτες του Ισραηλινού πρωθυπουργού δημοσίευμα του Bloomberg για ρήξη μεταξύ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και της Μοσάντ ως προς την επιβολή νέων αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν. «Χρεώνουν» στον Αμερικανό πρόεδρο τη διαρροή ως «αντίποινα» γιατί ο Λευκός Οίκος έμαθε από τις... ειδήσεις ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός προσκλήθηκε και θα εκφωνήσει ομιλία στο (ρεπουμπλικανικό) Κογκρέσο τον Φεβρουάριο.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προσκλήθηκε από τους Ρεπουμπλικανούς να μιλήσει ενώπιον του Κογκρέσου στις 11 Φεβρουαρίου για «την απειλή που αποτελούν το ακραίο Ισλάμ και το Ιράν», όπως ανακοίνωσε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Τζον Μπένερ. Η πρόσκληση ήλθε ακριβώς την επομένη της προειδοποίησης Ομπάμα ότι θα ασκήσει βέτο σε οποιαδήποτε νομοθετική απόπειρα για νέες κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.

Σε αυτοκτονία αποδίδεται, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις ο θάνατος του εισαγγελέα Αλμπέρτο Νίσμαν, ο οποίος είχε κατηγορήσει την πρόεδρο της Αργεντινής για συγκάλυψη της εμπλοκής του Ιράν στην πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση εναντίον εβραϊκού στόχου στο Μπουένος Αίρες, το 1994.

Ιρανικό δικαστήριο διέταξε το κλείσιμο εφημερίδας που δημοσίευσε μία φωτογραφία του ηθοποιού Τζορτζ Κλούνι να φορά μία κονκάρδα με το σύνθημα «Je Suis Charlie», με την οποία εξέφραζε τη στήριξή του στους Γάλλους για την αιματηρή επίθεση στο σατιρικό περιοδικό Charlie Hebdo.

Στο πλευρό της Γαλλίας και όλων των ευρωπαίων εταίρων στην προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας δήλωσε ο Μπ.Ομπάμα, στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου με τον βρετανό πρωθυπουργό Ντ.Κάμερον. «Πρόκειται για μία απειλή που στο τέλος θα την νικήσουμε. Όμως δε μπορούμε να τη κερδίσουμε μόνο με την χρήση όπλων» υπογράμμισε ο πρόεδρος.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) καταδίκασε την Ελλάδα για απάνθρωπη μεταχείριση 14 μεταναστών από το Ιράν, την Ακτή Ελεφαντοστού, την Αίγυπτο, την Νιγηρία και την Κίνα.

Ο μουσουλμανικός κόσμος υποδέχεται με ανάμεικτα αισθήματα το εξώφυλλο που επέλεξε το γαλλικό σατιρικό περιοδικό Charlie Hebdo για το «τεύχος των επιζώντων»: άλλοι αντιδρούν έντονα στην απεικόνιση του Μωάμεθ, κάποιοι όμως κατανοούν ότι το μήνυμα είναι εκείνο της συγχώρεσης και της ελευθερίας της έκφρασης. «Προκλητικό» το εξώφυλλο, λέει το Ιράν. Στην Τουρκία, σκίτσα δημοσιεύτηκαν στην Cumhuriyet Gazetesi.

Μια νέα εφημερίδα των μεταρρυθμιστών, η Μαρντόμ-ε Εμρούζ («Ο λαός του σήμερα»), κυκλοφόρησε το Σάββατο στο Ιράν με στόχο να διαδώσει «την αλήθεια γλυκιά ή πικρή», σύμφωνα με τη διεύθυνσή της. «Αυτή η εφημερίδα θέλει να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της χώρας και το μεταρρυθμιστικό της πνεύμα» δήλωσε ο διευθυντής της νέας εφημερίδας, Μοχάμαντ Γουσάνι.

Ο πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί ευχήθηκε «Καλά Χριστούγεννα» στους ηγέτες όλου του κόσμου και τον Πάπα Φραγκίσκο, εκφράζοντας την ελπίδα για μια συνεργασία που θα επιτρέψει «να διαχυθεί η ειρήνη, η ασφάλεια και η ευημερία στον κόσμο».

Η δραστική πτώση της τιμής του πετρελαίου φέρνει μεγάλους εξαγωγείς όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράν και η Ρωσία σε δύσκολη θέση, την ώρα που οι ΗΠΑ αυξάνουν το μερίδιό τους στην αγορά με τη βοήθεια του fracking.

Το Ιράν θα έχει διμερείς συναντήσεις με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία πριν από τη σύνοδο της Τετάρτης με τις μεγάλες δυνάμεις στη Γενεύη για την επανάληψη των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα, μετέδωσαν την Κυριακή τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Από την κορυφή του Ιουνίου το πετρέλαιο έχει χάσει το 38% της αξίας του και σε πραγματικούς όρους η τιμή του βρίσκεται στο επίπεδο του Νοεμβρίου του 1979, στο αποκορύφωμα της ισλαμικής επανάστασης στο Ιράν. Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν και πόσο μπορεί να ωφεληθεί η Ελλάδα από τη μείωση της αξίας του μαύρου χρυσού.

Το αμερικανικό Πεντάγωνο υποστηρίζει πως και η ιρανική αεροπορία διεξάγει αεροπορικές επιδρομές εναντίον της τζιχαντιστικής ISIS στο ανατολικό Ιράκ -χωρίς συντονισμό με τις ΗΠΑ. Αξιωματούχοι από την Τεχεράνη που επικαλούνται όμως ειδησεογραφικά πρακτορεία διαψεύδουν τις επιχειρήσεις, επαναλαμβάνοντας πως αποκλείεται σε κάθε περίπτωση συνεργασία με την Ουάσινγκτον.

Προς τη σύναψη συμφωνίας εμπορικής ανταλλαγής που περιλαμβάνει τη διάθεση σιτηρών και βιομηχανικών προϊόντων αντί πετρελαίου κινείται η Ρωσία με το Ιράν, βάσει δηλώσεων του ρώσου υπουργού Οικονομίας Αλεξέι Ουλιουκάγεφ κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Τεχεράνη. Η συμφωνία ενδέχεται να ανέρχεται στα 20 δισ. δολάρια και έχει επικριθεί προκαταβολικά από τον Λευκό Οίκο ως ασύμβατη με τις διαπραγματεύσεις των Έξι με το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στη Βιέννη πολλές διαφορές γεφυρώθηκαν και υπήρξε προσέγγιση θέσεων» δήλωσε ο ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί εκφράζοντας την άποψη ότι οι διαπραγματεύσεις -που έλαβαν παράταση έως τον Ιούνιο του 2015- θα οδηγήσουν στην επίτευξη οριστική συμφωνίας. Σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος, αλλά ο δρόμος παραμένει δύσκολος, δηλώνει την ίδια στιγμή ο Τζον Κέρι σημειώνοντας ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης.

Χωρίς συμφωνία έληξαν οι συνομιλίες των υπουργών Εξωτερικών των Έξι και του Ιράν στη Βιέννη. Η προθεσμία για συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης παρατείνεται έως τα τέλη Ιουνίου του 2015 και οι συνομιλίες θα επαναληφθούν από τον επόμενο μήνα. Στόχος είναι να υπάρξει «συμφωνία επί της αρχής» έως τον Μάρτιο.

Η 24η Νοεμβρίου, η δεύτερη προθεσμία που είχαν θέσει οι Έξι και το Ιράν στις συνομιλίες τους για συνολική συμφωνία επί του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, έφτασε και όλα δείχνουν πως οι δύο πλευρές παραμένουν σε απόσταση. Οι ΥΠΕΞ στη Βιέννη συζητούν μέχρι την τελευταία στιγμή, όμως πλέον όχι γύρω από συνολική συμφωνία αλλά για ενδεχόμενη νέα παράταση -κίνηση με εσωτερικό κόστος και για την Ουάσινγκτον αλλά και για την Τεχεράνη, το οποίο μπορεί να καταλήξει να υπονομεύσει ακόμη και τη συνέχιση της διαδικασίας.

Κορυφώνεται στη Βιέννη ο διπλωματικός «πυρετός» εν όψει της προθεσμίας που λήγει τα μεσάνυχτα της Δευτέρας για την επίτευξη συνολικής συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ωστόσο το κέντρο βάρος έχει ήδη μετατοπιστεί στην παράταση -για δεύτερη φορά- του διαλόγου, η οποία δεν θα έλθει χωρίς πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση Ομπάμα. Η «Ομάδα 5+1» (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία) έχει ξεκινήσει ήδη εσωτερικές συνομιλίες για τις πιθανές προσεγγίσεις που θα παρουσιάσει στην Τεχεράνη, αναφέρουν δυτικοί διπλωμάτες.

Να απομακρύνεται οριστικά φαίνεται το ενδεχόμενο επίτευξης συνολικής συμφωνίας του Ιράν με τους «Έξι» για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης εντός της προθεσμίας, καθώς τα εμπόδια του εμπλουτισμού ουρανίου και της άρσης των κυρώσεων παραμένουν ανυπέρβλητα. Η Τεχεράνη ανέφερε πως θεωρεί «αδύνατη» την επίτευξη συμφωνίας μέχρι τη Δευτέρα, εκπνοή της προθεσμίας στις συνομιλίες, λέγοντας πως οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην παράταση του διαλόγου.

Ελάχιστες μοιάζουν να είναι οι πιθανότητες για την επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν εν όψει της καταληκτικής ημερομηνίας της 24ης Νοεμβρίου. Τα νέα από την Βιέννη, όπου πραγματοποιούνται οι επαφές της Ομάδας 5+1 (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία) και του Ιράν είναι άσχημα. Το σενάριο που φαίνεται να κερδίζει έδαφος είναι αυτό της παράτασης.

Δύο φαίνεται να είναι τα κυριότερα «αγκάθια» στην επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν εν όψει της καταληκτικής ημερομηνίας της 24ης Νοεμβρίου. Οι συνομιλίες «πάγωσαν» την Παρασκευή, καθώς ο ιρανός αξιωματούχος επέστρεψε στην Τεχεράνη για να λάβει οδηγίες. Ο δε Τζον Κέρι αναμένει τις εξελίξεις από το Παρίσι.

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την επίτευξη ή μη συμφωνίας της διεθνούς κοινότητας με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, από τις δηλώσεις που γίνονται στη Βιέννη σχετικά με την πορεία των συνομιλιών, το κλίμα είναι βαρύ. «Οι συνομιλίες γίνονται σε κλίμα έντασης» δήλωσε ο ρώσος διαπραγματευτής.