Γιγάντιος λάκος στο Google Earth ήταν τελικά κρατήρας πρόσκρουσης 290 εκατ. ετών

Οι πρώτες υποψίες ήρθαν το 2024, όταν ο ερασιτέχνης αστρονόμος Ζοέλ Λαπουάν αναζητούσε στο Google Maps κατάλληλη τοποθεσία για εκδρομή κάμπινγκ στην περιοχή Κοτ-Νορ του Κεμπέκ. Τι ήταν άραγε η γιγάντια κοιλότητα που έβλεπε στην οθόνη;

Νέα μελέτη επιβεβαιώνει τη θεωρία του Λαπουάν ότι η γιγάντια τρύπα, διαμέτρου 25 χιλιομέτρων είναι στην πραγματικότητα κρατήρας από την πρόσκρουση μετεώρου. Σύμφωνα με νέα μελέτη που χρονολόγησε δείγματα πετρωμάτων, η γεωλογική ουλή έχει ηλικία 390 εκατομμυρίων ετών.

Το μυστήριο λύθηκε χάρη στην ομάδα του Γκόρντον Ολίνσκι, καθηγητή πλανητικής γεωλογίας στο καναδικό Western University, ο οποίος οργάνωσε μια πενθήμερη αποστολή στο Κοτ-Νορ για να εξετάσει τα πετρώματα.

«Ήταν μια από τις δυσκολότερες αποστολές πεδίου που έχω κάνει ποτέ» δήλωσε στο CBC ο ερευνητής, ο οποίος έχει στο ενεργητικό του ερευνητικά ταξίδια και στις έξι ηπείρους. Το έδαφος ήταν κακοτράχαλο και τα έντομα πολλά, είπε.

Ήδη από τη δεύτερη μέρα της αποστολής, οι ερευνητές εντόπισαν πετρώματα με χαρακτηριστικές ρυτιδώσεις, οι οποίες σχηματίζονται από κρουστικά κύματα που διαδίδονται στο υπέδαφος.

Τα κρουστικά κύματα της πρόσκρουσης δημιούργησαν ρυτιδώσεις στα πετρώματα της περιοχής (Gordon Osinski)

Ο Ολίνσκι και οι συνεργάτες του παρατήρησαν επίσης γκρεμούς που σχηματίστηκαν από πετρώματα που έλιωσαν κατά την πρόσκρουση.

«Η πρόσκρουση ενός αρκετά μεγάλου αστεροειδή μπορεί κυριολεκτικά να λιώσει δεκάδες κυβικά χιλιόμετρα γήινου φλοιού» είπε ο ερευνητής.

Η χρονολόγηση κρυστάλλων ζιρκονίου που βρέθηκαν στα δείγματα έδειξε ότι ο κρατήρας σχηματίστηκε πριν από 390 εκατομμύρια χρόνια, την εποχή κατά την οποία εμφανίστηκαν στην ξηρά τα πρώτα σπονδυλωτά ζώα.

Ο Ολίνσκι, διαχειριστής της ιστοσελίδας Impact Earth όπου καταχωρούνται νέοι κρατήρες πρόσκρουσης, είπε ότι δέχεται συχνά email από ανθρώπους που υποψιάζονται ότι ανακάλυψαν έναν νέο κρατήρα. Στο 99% των περιπτώσεων, οι υποψίες είναι αβάσιμες, είπε ο ερευνητής.

Ο Ολίνσκι θα παρουσιάσει τη μελέτη τον επόμενο μήνα στο ετήσιο συνέδριο της Διεθνούς Εταιρείας Μετεωριτικών Ερευνών.

Ο δε Λαπουάν, ο ερασιτέχνης που εντόπισε πρώτος τον κρατήρα, δήλωσε ενθουσιασμένος με την ανακάλυψη.

«Δεν συμβαίνει κάθε μέρα ένας απλός πολίτης να ανακαλύπτει έναν κρατήρα ηλικίας 390 εκατομμυρίων ετών», είπε στο Radio-Canada. Χαιρέτισε επίσης την επιλογή της ονομασίας του κρατήρα, ο οποίος βαφτίστηκε «Ουχατσάτικ» σε συνεννόηση με το συμβούλιο των αυτοχθόνων Αμερικανών της περιοχής.

Από τους περίπου 200 κρατήρες πρόσκρουσης που γνωρίζουμε σήμερα, οι 31 βρίσκονται στον Καναδά.

Σύμφωνα με τον Οσίνσκι, ένα με δύο κρατήρες ανακαλύπτονται κάθε χρόνο, σπάνια όμως είναι μεγάλοι όσο ο Ουχατσάτικ.