Τρίτη 14 Ιουλίου 2026
weather-icon 29o
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Θ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Θ’)

Οι παραγωγικές καταλήξεις -σις, -ικός, -τήριος και -ώδης χρησίμευσαν κατά την αρχαιότητα στο σχηματισμό όρων του ιατρικού λεξιλογίου

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του in.gr στην Google

Στο καταληκτικό κεφάλαιο της θεματικής ενότητας που αφορά το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής, εν είδει ενός οφειλόμενου πνευματικού μνημοσύνου για τον εξέχοντα πανεπιστημιακό δάσκαλο (ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης από το 1969 έως το 1996) και πολυγραφότατο συγγραφέα Δημήτριο Δ. Λυπουρλή (1934-2018), θα εξετάσουμε παραγωγικές καταλήξεις (έτσι ονομάζονται οι καταλήξεις που προστίθενται στο θέμα μιας λέξης και δημιουργούν μιαν άλλη) που χρησίμευσαν κατά την αρχαιότητα στο σχηματισμό όρων του ιατρικού λεξιλογίου. Οι εν λόγω καταλήξεις, οι οποίες συνέβαλαν ουσιωδώς στη διατύπωση της αρχαιοελληνικής φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης, είναι οι ακόλουθες: -σις, -ικός, -τήριος και -ώδης.

Ο αείμνηστος Λυπουρλής εντρύφησε όσο ελάχιστοι άλλοι στον επιστημονικό λόγο και ειδικότερα στις παραγωγικές καταλήξεις (γνωστές και ως παραγωγικά επιθήματα ή παραγωγικά τέρματα) που απαντούν στην προσωκρατική φιλοσοφία και στο ιπποκρατικό corpus. Σε αυτό το πλαίσιο, κατέγραψε τους αναρίθμητους όρους του ειδικού λεξιλογίου που δημιούργησαν οι θεράποντες της ιατρικής τέχνης στην αρχαία Ελλάδα –τόσο οι της καθημερινής πρακτικής όσο και οι της θεωρίας, του συγγραφικού χώρου– υιοθετώντας και αξιοποιώντας τις ανωτέρω μνημονευθείσες παραγωγικές καταλήξεις. Ιδού ορισμένα μόνο από τα πάμπολλα σχετικά παραδείγματα (λέξεις της γλώσσας των ιατρών σχηματισμένες με τις παραγωγικές καταλήξεις -σις, -ικός, -τήριος και -ώδης) που αποθησαύρισε ο Λυπουρλής:

Α. άκεσις (θεραπεία, περιποίηση), απόπληξις (αποπληξία, αιφνίδια οργανική παράλυση), διαίτησις (τρόπος ζωής, διατροφική αγωγή), διαπύησις (σχηματισμός πύου), διούρησις (απέκκριση ούρων), εγχείρησις (χειρουργική επέμβαση), καύσις (καυτηριασμός), κένωσις (αποβολή βλαβερών ουσιών από το σώμα), πρόγνωσις (προδιάγνωση ασθένειας), σφίγξις (σφίξιμο, περίσφιξη), ψαύσις (ψηλάφηση).

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο αείμνηστος Δημήτριος Δ. Λυπουρλής διά χειρός του ζωγράφου Λάζαρου Πάντου.

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Α’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Β’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Γ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Δ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Ε’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος ΣΤ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Ζ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Η’)

Σχόλια
Γράψτε το σχόλιό σας
0 /50
0 /2000

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Προσθήκη του in.gr στην Google

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: [email protected], Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Τρίτη 14 Ιουλίου 2026
Cookies