Μετά το εξασθενές χρώμιο, η Έριν Μπρόκοβιτς τα βάζει με τα data center της AI

Η Έριν Μπρόκοβιτς άρχισε να γίνεται γνωστή το 1993, όταν πρωτοστάτησε στη δικαστική προσπάθεια προκειμένου να αποζημιωθούν οι κάτοικοι μιας κωμόπολης για το καρκινογόνο εξασθενές χρώμιο που μόλυνε το πόσιμο νερό. Έγινε παγκοσμίως διάσημη το 2000, όταν ενσαρκώθηκε από την Τζούλια Ρόμπερτς στην ταινία που φέρει το όνομά της.

Τώρα, η Μπρόκοβιτς τα βάζει με μια άλλη απειλή: τα data center που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια για να υποστηρίξουν τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), γιγάντιες εγκαταστάσεις που καταναλώνουν το ηλεκτρικό ρεύμα και το νερό που θα χρειάζονταν ολόκληρες πόλεις.

Πολλές αμερικανικές κοινότητες φοβούνται πλέον για κύματα λειψυδρίας, επιπτώσεις στο περιβάλλον και και αύξηση τιμών στο ρεύμα λόγω κατακόρυφης αύξησης της ζήτησης.

«Τοπικοί άρχοντες αλλάζουν τους πολεοδομικούς κανονισμούς για να προχωρήσουν τα έργα»

Το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη, λέει στον Guardian η περιβαλλοντική ακτιβίστρια. «Το τζίνι έχει βγει από το λυχνάρι. Είναι εδώ, είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο, μπορεί κανείς να το χρησιμοποιήσει ή όχι» λέει.

Το πρόβλημα είναι τα κέντρα δεδομένων που χτίζονται χωρίς να ζητηθεί η γνώμη των κατοίκων, κάτι που δεν θα συνέβαινε με άλλες υποδομές όπως για παράδειγμα τα αθλητικά κέντρα.

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι κάτοικοι ενημερώνονται μήνες μετά την έγκριση των έργων. Άλλοι το μαθαίνουν όταν βλέπουν τα εργοτάξια.

Τον Απρίλιο, η Έριν Μπρόκοβιτς απεύθυνε έκκληση μέσω της ιστοσελίδας της για αναφορές κατοίκων που ανησυχούν για τα data center στις κοινότητές τους. Μέσα σε έναν μήνα απάντησαν 3.862 άτομα.

«Γιατί δεν ενημερώθηκα;», «Γιατί ενημερώνομαι μόλις τώρα από το δημοτικό συμβούλιο ότι το σχέδιο έχει εγκριθεί;», «Τι θα γίνει με το νερό;», «Ποιος πληρώνει για όλη αυτή την ενέργεια;», «Τι θα συμβεί στην άγρια ζωή;», είναι μερικά από τα σχόλια που δέχτηκε.

Γιγάντιο data center της Amazon στη Βιρτζίνια. Νέες υποδομές ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια στις ΗΠΑ (Reuters)

Η Μπρόκοβιτς, σήμερα 66 ετών, δημιούργησε έναν χάρτη με τα data center που έχουν τεθεί σε λειτουργία ή βρίσκονται υπό κατασκευή, μαζί με τα αντίστοιχα παράπονα των κατοίκων.

Όπως αναφέρει, οι εταιρείες που χτίζουν κέντρα δεδομένα συχνά υπογράφουν συμφωνίες εμπιστευτικότητας με τοπικούς αξιωματούχους, οπότε κανείς δεν γνωρίζει γιατί κάποια από αυτά τα έργα εγκρίθηκαν χωρίς περιβαλλοντικές μελέτες ή διάλογο με τις τοπικές κοινότητες.

«Δέχομαι αναφορές ότι οι τοπικοί άρχοντες αλλάζουν τους πολεοδομικούς κανονισμούς για να προχωρήσουν τα έργα» είπε στον Guardian, εξοργισμένη με την παράκαμψη των δημοκρατικών κανόνων.

Σε άλλες περιπτώσεις, κοινότητες που αποφασίζουν να βάλουν φρένο στα έργα δέχονται αγωγές από τις κατασκευαστικές εταιρείες, οι οποίες διεκδικούν αστρονομικές αποζημιώσεις.

Μια τέτοια περίπτωση είναι η κομητεία Χιλ του Τέξας, όπου οι αρμόδιες αρχές, υποχωρώντας στις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας, αποφάσισαν να επιβάλουν μορατόριουμ ενός έτους στην κατασκευή νέων data center. Το πήραν τελικά πίσω όταν δέχτηκαν αγωγή 100 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η Έριν Μπρόκοβιτς πιστεύει πάντως ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντίδρασης είναι η προσφυγή στα δικαστήρια.

Για γίνει αυτό, πρέπει να προηγηθεί η συλλογή δεδομένων και η συζήτηση με τους τοπικούς πληθυσμούς. Για αρχή, η Μπρόκοβιτς θα πήγαινε στις τοπικές αρχές για να πει «Θα ήθελα να δω μια μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Θα ήθελα να δω πώς σκοπεύετε να τα ηλεκτροδοτήσετε όλα αυτά. Θα βασιστείτε σε δική σας παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος ή στους ήδη πιεσμένους πόρους μας;» λέει. «Ας συγκεντρώσουμε πρώτα αυτές τις πληροφορίες και μετά ας γίνει μια δημόσια συνέλευση όπου οι πολίτες θα έχουν λόγο».

Απώτερος στόχος, αναφέρει, είναι η επιβολή μορατόριουμ στην κατασκευή νέων data center ανά περίπτωση.

Πέρα από τις ανάγκες σε ενέργεια και νερό, ένα άλλο πρόβλημα είναι η συνεχής ηχορύπανση από τα data center και οι δυνητικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα.

«Ο κόσμος προσέχει τη φύση επειδή τη σέβεται, επειδή τη χρειάζεται. Και τώρα την βλέπουν να καταστρέφεται» λέει η Μπρόκοβις. Δέχεται τα παράπονα κατοίκων που λένε «Ανησυχώ επειδή εδώ φωλιάζουν οι φαλακραετοί» και «Βλέπω την άγρια ζωή να εξαφανίζεται».

Το 1993, η Μπρόκοβιτς, η οποία δεν έχει σπουδάσει νομική αλλά έχει λάβει τιμητικά πτυχία από δύο πανεπιστήμια και μια νομική σχολή, κέρδισε τη νίκη κατά της εταιρείας Pacific Gas and Electric Company για το εξασθενές χρώμιο που μόλυνε το νερό της πόλης του Χίνκλεϊ στην Καλιφόρνια.

Η υπόθεση έληξε με εξωδικαστικό συμβιβασμό, όταν η PG&E δέχτηκε να καταβάλει στην πόλη αποζημίωση-ρεκόρ 333 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η Μπρόκοβιτς δηλώνει αισιόδοξη ότι θα κερδίσει και τη μάχη των data center. Όπως λέει, «Οι υποθέσεις δεν διευθετούνται πλέον με συμβιβασμούς των 333 εκατ. δολαρίων. Τα ποσά ανέρχονται πια σε δισεκατομμύρια».