Από το λαθρεμπόριο, ιερό δισκοπότηρο των Sotheby’s: Το Heuer Monaco του Στιβ ΜακΚουίν από το Le Mans στο σφυρί

Η οριστική προέλευση του τελευταίου Heuer Monaco του Στιβ ΜακΚουίν από τα γυρίσματα της θρυλικής ταινίας Le Mans (1971) επιβεβαιώθηκε επίσημα και έτσι, όταν το lot 71 βγει στο σφυρί του οίκου Sotheby’s στη Νέα Υόρκη, θα γραφτεί ο επίλογος μιας ιστορίας που ξεκίνησε πριν από σχεδόν εξήντα χρόνια στη Γαλλία.

Αν και ο μύθος του Βασιλιά του Κουλ Στιβ ΜακΚουίν και η σύνδεσή του με το συγκεκριμένο ρολόι έχουν αναλυθεί διεξοδικά, η ιστορία δεν ήταν ποτέ ολοκληρωμένη -μέχρι σήμερα.

Μια κρυφή συλλογή εγγράφων από τον property master της ταινίας, που παρέμενε επτασφράγιστο μυστικό για δεκαετίες, έρχεται να αποκαταστήσει την αλήθεια, συνοδεύοντας το τελευταίο αυθεντικό κομμάτι που βγαίνει στην αγορά.

Με την F1 στο πολιτιστικό της απόγειο, η εκτίμηση των $500.000–$1.000.000 αναμένεται να ξεπεραστεί κατά πολύ

View this post on Instagram

A post shared by Sotheby’s (@sothebys)

Η δεκαετία του 1960 ήταν καθοριστική για τη Heuer. Μετά το λανσάρισμα του Autavia (1962) και του Carrera (1963), το 1969 ήρθε η σειρά του Monaco.

Το τελευταίο ολοκλήρωσε την τριάδα των χρονογράφων που εξοπλίζονταν με τον Calibre 11 — έναν μηχανισμό που αναπτύχθηκε από κοινού από τη Heuer και την Breitling, βασισμένο σε έναν μικρο-ρότορα Buren με ένα πρόσθετο module χρονογράφου της Dubois-Depraz, δημιουργώντας τον πρώτο εμπορικά διαθέσιμο αυτόματο ελβετικό χρονογράφο.

Ενώ τα Autavia και Carrera είχαν απλά επανσχεδιασμένη κάσα, το Monaco ήταν κάτι εντελώς ριζοσπαστικό: ένα ολοκαίνουργιο ρολόι, χτισμένο γύρω από μια πατενταρισμένη τετράγωνη κάσα από την EPSA, που το καθιστούσε τον πρώτο αδιάβροχο τετράγωνο χρονογράφο στον κόσμο.

Με τις έντονες γωνίες του, το ιριδίζον μπλε καντράν, την κορώνα τοποθετημένη ασυνήθιστα στο 9 και ένα μπρασελέ της NSA που έμοιαζε σχεδόν ενσωματωμένο, το ρολόι ξεχώριζε σαν τη μύγα μες το γάλα -μια ιδιαιτερότητα που αρχικά λειτούργησε εναντίον του.

Το Monaco έμενε στα αζήτητα, πίσω από τα πιο συμβατικά μοντέλα της εταιρείας, χάνοντας τη μάχη του ανταγωνισμού από το Zenith El Primero A386 και το Seiko 6139. Χρειάστηκε χρόνος, αλλά το εκκρεμές γύρισε όταν κορυφαίοι καλλιτέχνες όπως ο Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ και ο Στάνλεϊ Κούμπρικ εθεάθησαν να το φορούν. Μετά, ανέλαβε ο Στιβ ΜακΚουίν να το αποθεώσει.

Το παρασκήνιο και το «λαθρεμπόριο» στα σύνορα

Το 1966, ο Τζον Φρανκενχάιμερ σκηνοθέτησε το Grand Prix με τον Τζέιμς Γκάρνερ, μια ταινία για τη Formula 1 που ουσιαστικά προκάλεσε τον ΜακΚουίν να δημιουργήσει το δικό του φιλμ για τον 24ωρο αγώνα του Le Mans, που του είχε γίνει εμμονή.

Όταν η παραγωγή ξεκίνησε το 1970, ο υπεύθυνος παραγωγής Ντον Νάνλεϊ άπλωσε σε ένα τραπέζι ρολόγια των εταιρειών Rolex, Longines και Omega για να διαλέξει ο πρωταγωνιστής.

Ο ΜακΚουίν επέλεξε το Monaco, ένα ρολόι που μέχρι τότε δεν είχε ακούσει ποτέ. Ο λόγος; Ο Τζο Σίφερτ, ο Ελβετός οδηγός της F1 και προπονητής του ΜακΚουίν στην Porsche 917, ήταν πρεσβευτής της Heuer και είχε ήδη το λογότυπο στη φόρμα του.

Ακολουθώντας τα βήματα του δασκάλου του, ο ΜακΚουίν διάλεξε το Heuer. Εκείνη τη στιγμή, το Monaco έγινε «Το Monaco».

Σήμερα, ο Διευθυντής Κληρονομιάς της TAG Heuer, Νίκολας Μπίμπουϊκ, κατάφερε να ανασυνθέσει την ακριβή διαδρομή των ρολογιών μέσω πρωτογενών εγγράφων.

Ένα σημείωμα αποστολής με ημερομηνία 26 Ιουνίου 1970 αποκαλύπτει ότι 20 αυτόματοι χρονογράφοι στάλθηκαν στο σετ της ταινίας — ανάμεσά τους, εννέα Monaco (έξι με μπλε καντράν και τρία με γκρι). Ο υπάλληλος της Heuer, Γκερτ-Ρούντιγκερ Λανγκ, τα μετέφερε οδικώς περνώντας τα γαλλικά σύνορα.

Ο Τζακ Χόιερ, φοβούμενος τις καθυστερήσεις του τελωνείου, του είχε δώσει ρητή εντολή να μην τα δηλώσει. Ο Λανγκ εντοπίστηκε, πλήρωσε πρόστιμο, αλλά κατάφερε να παραδώσει το φορτίο.

Το χτύπημα

Όταν τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν, ο Χόιερ ζήτησε από τον Nάνλεϊ να χαρίσει τα ρολόγια στα μέλη του συνεργείου ως δώρα.

Αυτό εξόργισε τον ΜακΚουίν, ο οποίος δεν ήθελε το όνομά του να συνδεθεί ανεπίσημα με τη μάρκα.

Για να εκτονώσει την ένταση, ο Nάνλεϊ είπε ψέματα στον ηθοποιό ότι το συνεργείο είχε αγοράσει τα ρολόγια σε μειωμένη τιμή, και έτσι μερικές συμβολικές επιταγές των 30, 50 και 70 δολαρίων στάλθηκαν πίσω στο Μπιέν τις επόμενες ημέρες.

Από εκείνα τα έξι μπλε Monaco των γυρισμάτων, η προέλευση έχει εξακριβωθεί σχεδόν για όλα.

Το ρολόι που δημοπρατείται, με αριθμό κάσας 159’381, είναι αυτό που κράτησε ο ίδιος ο Nάνλεϊ και αργότερα πούλησε σε ιδιώτη συλλέκτη.

Σύμφωνα με την ένορκη και επικυρωμένη βεβαίωσή του, πρόκειται για το κομμάτι που «φορέθηκε από τον Στιβ ΜακΚουίν περισσότερο από κάθε άλλο κατά τη διάρκεια της ταινίας και στο σετ».

Το ρολόι φέρει εμφανή σημάδια χρήσης, γρατζουνιές και ένα μεγάλο χτύπημα στην κάσα, το οποίο οι συλλέκτες εικάζουν πως προήλθε από κάποια απότομη αλλαγή ταχύτητας του Βασιλιά του Κουλ στις στροφές του Le Mans.

Η προηγούμενη αντίστοιχη κάσα πουλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 έναντι 1,4 εκατομμυρίων δολαρίων.

Το συγκεκριμένο κομμάτι συνοδεύεται από την αρχική αλληλογραφία του Nάνλεϊ με τον Χόιερ, γεγονός που ανεβάζει την αξία του.

Με τη Formula 1 να βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο απόλυτο πολιτιστικό και εμπορικό της ζενίθ, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αρχική πρόβλεψη των $500.000–$1.000.000 θα ξεπεραστεί πανηγυρικά, σημειώνοντας νέο ρεκόρ.

Η ιστοσελίδα της δημοπρασίας εδώ.