Στο πρόσφατο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Tribeca, μια νέα ταινία έκανε πρεμιέρα φέρνοντας την πικρή επίγευση της αίρεσης Heaven’s Gate στη μνήμη.
Με τίτλο The Leader και πρωταγωνιστές τη Βέρα Φαρμίγκα και τον Τιμ Μπλέικ Νέλσον η ταινία εξιστορεί όλα όσα έγιναν ένα αφόρητα μοιραίο Μάρτιο του 1997 και, κυρίως, όσα προηγήθηκαν. Τότε που μια ομάδα ανθρώπων μπήκε σε ένα εστιατόριο στο Κάρλσμπαντ της Καλιφόρνια, κάθισε γύρω από ένα τραπέζι και αποφάσισε να απολαύσει τον «μυστικό της δείπνο». Οι παραγγελίες τους ήταν πανομοιότυπες.
«Παγωμένο τσάι, σαλάτα, κρεατόπιτα γαλοπούλας και τσίζκεϊκ παρακαλώ» είπαν ο ένας μετά τον άλλον, συγχρονισμένοι, ως κλώνοι μιας ενιαίας φωνής. Λίγες ημέρες αργότερα, η αστυνομία θα αντίκριζε ένα από τα πιο αποτρόπαια και ακατανόητα περιστατικά στην ιστορία των ΗΠΑ.
Μέσα σε μια πολυτελή έπαυλη στο γειτονικό Rancho Santa Fe –μια απομονωμένη, εύπορη περιοχή του Σαν Ντιέγκο, γνωστή για τους πορτοκαλεώνες και τα ελίτ country clubs της– βρέθηκαν τα πτώματα 39 ανθρώπων.
Ντυμένοι με μαύρα Nike και τυλιγμένοι με μοβ σεντόνια τα μέλη της αίρεσης είχαν «αναχωρήσει για το διαγαλαξιακό τους ταξίδι στον Παράδεισο». Το εισιτήριο για το θεϊκό ταξίδι τους ήταν το σώμα τους, η ζωή τους
Όλοι ήταν μέλη της αίρεσης Heaven’s Gate (Η Πύλη του Ουρανού). Όλοι είναι τραγικοί δευτεραγωνιστές σε αυτό που παραμένει μέχρι σήμερα η μεγαλύτερη μαζική αυτοκτονία σε αμερικανικό έδαφος.
Σχεδόν 30 χρόνια μετά, αυτή η ιστορία –που αποδείχθηκε πιο αλλόκοτη και από το πιο ακραίο σενάριο επιστημονικής φαντασίας– επιστρέφει στο προσκήνιο με όχημα την ταινία The Leader που επιχειρεί να ρίξει φως στην ψυχοσύνθεση των ανθρώπων που πίστεψαν ότι ο θάνατος ήταν απλώς το «εισιτήριο» για ένα εξωγήινο ταξίδι -και βέβαια τον πρωταγωνιστή και δήμιο τους.
«Εξωγήινος ιεραπόστολος»
Ο Μάρσαλ Απλγουάιτ τζούνιορ γεννήθηκε στο Τέξας τον Μάιο του 1931. Γιος ενός πρεσβυτεριανού ιερέα ο Απλγουάιτ επέλεξε να σπουδάσει φιλοσοφία. Στη συνέχεια υπηρέτησε στον στρατό και μετά την απόλυση του, έχοντας ήδη παντρευτεί και αποκτήσει δύο παιδιά, αποφάσισε να σπουδάσει μουσικολογία στο πανεπιστήμιο του Κολοράντο.
Αφότου ολοκλήρωσε τις σπουδές μετέβη στη Νέα Υόρκη με την ελπίδα να γίνει επαγγελματίας τραγουδιστής. Δεν τα κατάφερε οπότε και στράφηκε στη διδασκαλία.
Ο Απλγουάιτ άρχισε να διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα αλλά έχασε τη θέση του λόγω της ερωτικής σχέσης που σύναψε με έναν μαθητή του. Βέβαια υπήρξαν άλλα πανεπιστήμια για να τον φιλοξενήσουν στη συνέχεια ενώ για κάποιο διάστημα εργάστηκε και σε ένα αλλαντοπωλείο.
Μια χρονιά εξέτισε ποινή φυλάκισης για κλοπή αυτοκινήτου. Η ζωή του άλλαξε όταν στην ηλικία των 41 ετών γνώρισε την Μπόνι Νετλς, μία νοσοκόμα παθιασμένη με την θεοσοφία και τις βιβλικές προφητείες, στο πλευρό της οποίας ο Μάρσαλ Απλγουάιτ ξεπέρασε κάθε όριο. Η γνωριμία τους στις αρχές της δεκαετίας του 1970 έγινε σε ένα ψυχιατρικό ίδρυμα όπου η Νετλς εργαζόταν ως νοσοκόμα.
Το πλατωνικό, αλλά βαθιά χειριστικό ζευγάρι, άρχισε να αναπτύσσει μια δική του θεωρία: πίστευαν και διακήρυτταν ότι ήταν εξωγήινα όντα, σταλμένα στη Γη για να οδηγήσουν την ανθρωπότητα στο «επόμενο επίπεδο ύπαρξης».
Αρχικά χρησιμοποίησαν τα ψευδώνυμα Βo (Μπο) και Peep (Πιπ), ενώ αργότερα μετονομάστηκαν σε Do (προφέρεται Ντο) και Ti (Τι) – μια επιλογή εμπνευσμένη εν μέρει από την αγάπη της Νετλς για το μιούζικαλ H Mελωδία της Ευτυχίας.
Τον Σεπτέμβριο του 1975, ο Απλγουάιτ επισκέφθηκε μια μικρή πόλη στο Όρεγκον για να δώσει μια διάλεξη σχετικά με το γιατί τα UFO επισκέπτονται τη Γη. Από τους περίπου 150 παρευρισκόμενους, κατάφερε να πείσει 20 άτομα να εγκαταλείψουν τα πάντα και να τον ακολουθήσουν.
«Μια ομάδα ανθρώπων… έχει εξαφανιστεί», δήλωνε σοκαρισμένος ο θρυλικός παρουσιαστής Walter Cronkite στο βραδινό δελτίο ειδήσεων του CBS τον Οκτώβριο του 1975. «Είναι μυστήριο αν έχουν μεταφερθεί σε ένα ταξίδι προς την αιωνιότητα – ή αν απλώς εξαπατήθηκαν».
Το σεξ είναι αμαρτία
Η αίρεση μετακινούταν για χρόνια σε διάφορες πολιτείες, όπως το Νέο Μεξικό και το Κολοράντο, πριν εγκατασταθεί μόνιμα στην Καλιφόρνια.
Ο Απλγουάιτ επέβαλλε στους πιστούς του έναν ακραίο τρόπο ζωής. Αντίθετα με άλλες αιρέσεις της εποχής, δεν κήρυττε τον «ελεύθερο έρωτα» αλλά την απόλυτη σεξουαλική αποχή.
Μάλιστα για να εκμηδενιστεί κάθε σαρκικός πειρασμός, ο Απλγουάιτ και ακόμη πέντε άνδρες μέλη της αίρεσης υποβλήθηκαν σε χειρουργικό ευνουχισμό. Όταν η Νετλς πέθανε από καρκίνο το 1985, ο Απλγουάιτ κατάφερε να κρατήσει την ομάδα ενωμένη.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, με την έλευση του διαδικτύου, η Heaven’s Gate αποδείχθηκε απρόσμενα έτοιμη για να εναγκαλίσει το κύμα της τεχνολογίας. Τα μέλη της χρησιμοποιούσαν το διαδίκτυο τόσο για να διαδώσουν το «ευαγγέλιό» τους όσο και για να βγάζουν χρήματα, σχεδιάζοντας ιστοσελίδες.
«Φόρεσε μαύρα Nike, τυλίξου σε μοβ σάβανο»
Στις 26 Μαρτίου 1997, έπειτα από ένα ανώνυμο τηλεφώνημα, οι αρχές μπήκαν στην έπαυλη του Rancho Santa Fe. Αυτό που αντίκρισαν πάγωσε το αίμα της παγκόσμιας κοινής γνώμης.
Τριάντα εννέα άνθρωποι (21 γυναίκες και 18 άνδρες, από νεαρούς ενήλικες έως έναν άνδρα 72 ετών) ήταν νεκροί, ξαπλωμένοι σε κουκέτες.
«Είναι σπαρακτικό. Είναι αηδιαστικό. Είναι σοκαριστικό» είχε πει ο Κλίντον. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν υπάρχουν άλλοι άνθρωποι στη χώρα μας που σκέφτονται με αυτόν τον τρόπο… άνθρωποι τόσο απομονωμένοι που μπορούν να δημιουργήσουν έναν δικό τους κόσμο, ικανό να δικαιολογήσει κάτι τέτοιο»
Η τελετουργική αυτοκτονία είχε ολοκληρωθεί σε φάσεις κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δύο ημερών. Όλοι τους φορούσαν πανομοιότυπες μαύρες φόρμες και ολοκαίνουργια μαύρα αθλητικά παπούτσια Nike.
Είχαν καταναλώσει πουτίγκα ή πουρέ μήλου αναμεμειγμένο με ισχυρά βαρβιτουρικά και τα είχαν καταναλώσει με βότκα. Στη συνέχεια, τοποθέτησαν πλαστικές σακούλες στα κεφάλια τους και κάλυψαν τα σώματά τους με μοβ σεντόνια ως σάβανο.
Κανείς τους δεν θεωρούσε πως αυτοκτονούσε. Ως πιστοί του καλέσματος στον συμπαντικό Παράδεισο στον ουράνιο θόλο, πίστευαν ότι απλώς εγκατέλειπαν τα επίγεια «οχήματά» τους -τα ανθρώπινα σώματά τους- προκειμένου οι ψυχές τους να απελευθερωθούν και να επιβιβαστούν σε ένα εξωγήινο διαστημόπλοιο.
Μέσα στην ουρά του κομήτη Χέιλ-Μποπ
Σύμφωνα με το κήρυγμα του Απλγουαίτ, το διαστημόπλοιο αυτό ταξίδευε κρυμμένο στην ουράτου κομήτη Χέιλ-Μπομπ Hale-Bopp, ο οποίος εκείνες τις ημέρες περνούσε ορατός κοντά από τη Γη. Ήταν προετοιμασμένος και ενήμερος από καιρό.
Ο κομήτης Χέιλ-Μποπ με τη διακριτική ονομασία C/1995 O1, υπήρξε ένας από τους πλέον παρατηρηθέντες κομήτες του εικοστού αιώνα και ένας από τους λαμπρότερους (σε απόλυτη λαμπρότητα) που έγιναν ορατοί ποτέ.
Υπήρξε ορατός με γυμνό μάτι σε μία και μόνη εμφάνισή του επί μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι οποιοσδήποτε άλλος κομήτης στην ανθρώπινη Ιστορία, για περίπου 18 μήνες, δηλαδή δύο φορές περισσότερο από τον κάτοχο του προηγούμενου ρεκόρ, τον Μέγα Κομήτη του 1811.
O Απλγουάιτ είχε πείσει τα μέλη της αίρεσης πως η Πύλη του Παραδείσου ήταν κρυμμένη μέσα στο ουράνιο σώμα του κομήτη Χέιλ-Μποπ καλλιεργώντας μια θεωρία ιδιαίτερα δημοφιλή στους κύκλους της ουφολογίας
Η ανακάλυψή του σε μεγάλη απόσταση από τον Ήλιο δημιούργησε από νωρίς τεράστιες προσδοκίες, τις οποίες και δικαίωσε απόλυτα όταν πέρασε από το περιήλιο της τροχιάς του το 1997, κερδίζοντας επάξια τον τίτλο του «Μεγάλου Κομήτη του 1997».
Η σύνδεση του ουράνιου σώματος με την ουφολογία ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1996, όταν ο ερασιτέχνης αστρονόμος Τσακ Σράμεκ από το Χιούστον αποτύπωσε μια εικόνα με κάμερα CCD που έδειχνε ένα θαμπό, ελαφρώς επίμηκες αντικείμενο κοντά στον κομήτη.
Μην μπορώντας να το ταυτοποιήσει με κάποιο άστρο, ο Σράμεκ κάλεσε μια ραδιοφωνική εκπομπή και ανακοίνωσε την ύπαρξη ενός «αντικειμένου σαν τον Κρόνο» που ακολουθούσε τον Χέιλ–Μποπ στην τροχιά του.
Οι οπαδοί των UFO έσπευσαν αμέσως να συμπεράνουν ότι επρόκειτο για ένα εξωγήινο διαστημόπλοιο.
\Παρά τις εξηγήσεις των επιστημόνων ότι το άγνωστο αντικείμενο ήταν απλώς ο αστέρας ογδόου μεγέθους SAO141894 —ο οποίος παραλείφθηκε λόγω λανθασμένων ρυθμίσεων στο λογισμικό του ερασιτέχνη— ή ακόμα και παραποιημένο αντίγραφο αυθεντικής φωτογραφίας των αστρονόμων Ολιβιέ Αινό και Ντέιβιντ Θόλεν, ο μύθος είχε ήδη πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Σχεδόν όλοι οι νεκροί είχαν καταγράψει ένα αποχαιρετιστήριο βίντεο. «Δεν φαινόταν να υπάρχει κανένας δισταγμός, δεν έδειχναν αναστατωμένοι για αυτό που έκαναν. Έμοιαζαν να χαίρονται για την “τελευταία τους έξοδο”»
Η θεωρία συνωμοσίας γύρω από το υποτιθέμενο εξωγήινο σκάφος πήρε γρήγορα μια τραγική τροπή με καταστροφικές προεκτάσεις. Η αίρεση Πύλη του Ουρανού επηρεάστηκε βαθύτατα από τη συγκεκριμένη φημολογία κατά το πέρασμα του κομήτη.
Πιστεύοντας ακράδαντα ότι το διαστημόπλοιο που κινούνταν στη σκιά του Χέιλ-Μποπ αποτελούσε τη μοναδική τους ευκαιρία για πνευματική διαφυγή και σωτηρία, τα μέλη της ομάδας προχώρησαν σε ομαδική αυτοκτονία τον Μάρτιο του 1997, με την ακλόνητη πρόθεση να τηλεμεταφερθούν στο σκάφος, σημαδεύοντας για πάντα την ιστορία του κομήτη με ένα από τα πιο διαβόητα γεγονότα της σύγχρονης ουφολογίας.
Σχεδόν όλοι οι νεκροί είχαν καταγράψει ένα αποχαιρετιστήριο βίντεο. «Δεν φαινόταν να υπάρχει κανένας δισταγμός, δεν έδειχναν αναστατωμένοι για αυτό που έκαναν. Έμοιαζαν να χαίρονται για την “τελευταία τους έξοδο”, αν θέλετε», είχε δηλώσει τότε ο Άλαν Φάλμερ, αστυνομικός στο Σαν Ντιέγκο.
«Αηδιαστικό» είπε ο Κλίντον
Η τραγωδία προκάλεσε παγκόσμιο σοκ και ανησυχίες στην Ουάσιγκτον. «Είναι σπαρακτικό. Είναι αηδιαστικό. Είναι σοκαριστικό. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν υπάρχουν άλλοι άνθρωποι στη χώρα μας που σκέφτονται με αυτόν τον τρόπο… άνθρωποι τόσο απομονωμένοι που μπορούν να δημιουργήσουν έναν δικό τους κόσμο, ικανό να δικαιολογήσει κάτι τέτοιο» είχε πει ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, μιλώντας από τον Λευκό Οίκο.
Παράλληλα, το Πεντάγωνο αναγκάστηκε να ξεκαθαρίσει δημόσια ότι είχε σταματήσει προ πολλού να καταγράφει τη δραστηριότητα UFO, καθώς «δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι υφίστανται ή ότι αποτελούν απειλή».
Η υστερία, όμως, δεν αποφεύχθηκε, καθώς τους επόμενους μήνες σημειώθηκαν τουλάχιστον δύο αυτοκτονίες-απομιμήσεις.
Στοίχειωμα που αρνείται να σβήσει
Σήμερα, η έπαυλη του Rancho Santa Fe έχει κατεδαφιστεί και ο δρόμος έχει μετονομαστεί, σε μια προσπάθεια να σβηστεί το «στίγμα» της τραγωδίας. Ωστόσο, η αίρεση Heaven’s Gate παραμένει βαθιά ριζωμένη στην ποπ κουλτούρα.
Παρωδήθηκε από τον Γουίλ Φέρελ στο Saturday Night Live, αναφέρθηκε από την Τζόντι Φόστερ στην ταινία επιστημονικής φαντασίας Contact, ενώ ακόμη και σήμερα γίνεται αντικείμενο μαύρου χιούμορ, όπως ένα πρόσφατο σατιρικό άρθρο του The Onion με τίτλο: «Τα μέλη του Heaven’s Gate απολαμβάνουν το 29ο ευφορικό έτος τους στο υψηλότερο επίπεδο ύπαρξης».
H ταινία The Leader υπενθυμίζει πως πίσω από τις αλλόκοτες θεωρίες για UFO και κομήτες, κρυβόταν μια διαχρονική, τρομακτική αλήθεια για τη δύναμη της χειραγώγησης, την ανθρώπινη απομόνωση και την ανάγκη του ατόμου να ανήκει κάπου – ακόμη και αν αυτό σημαίνει το τέλος της ίδιας του της ζωής
Η ταινία The Leader συζητήθηκε στα πηγαδάκια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Ενοχλητική την είπαν, άβολη την αποκάλεσαν, διαφωτιστική την όρισαν.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους οι δημιουργοί ξεκαθάρισαν το λόγο που προχώρησαν σε μια παραγωγή για μια κυριολεκτικά θανατηφόρα μαζική παράνοια. Πως πίσω από τις αλλόκοτες θεωρίες για UFO και κομήτες, κρυβόταν μια διαχρονική, τρομακτική αλήθεια για τη δύναμη της χειραγώγησης, την ανθρώπινη απομόνωση και την ανάγκη του ατόμου να ανήκει κάπου – ακόμη και αν αυτό σημαίνει το τέλος της ίδιας του της ζωής.
«Όπως ο Τραμπ»
Ο Απλγκέιτ κέρδισε τη φήμη που έτσι και αλλιώς του είχε παραδοθεί γενναιόδωρα όσο ζούσε. Ο ίδιος συμμετείχε σε πλήθος τηλεοπτικών εκπομπών για τους εξωγήινους με τους οποίους ισχυριζόταν ότι βρισκόταν σε επαφή και σύστησε το «πλήρωμα του» (έτσι αποκαλούσε ο ίδιος τα μέλη της αίρεσης που τον ακολούθησαν στο «φως» το 1997.
Την ίδια χρονιά, σύμφωνα με μία καταγγελία που ήρθε στο φως το 2021, στην έξοδο των τουαλετών μιας VIP αίθουσας στο στάδιο της Νέας Υόρκης όπου διεξάγεται το Αμερικανικό Οπεν, μία νεαρή μοντέλο ηλικίας 24 ετών παρενοχλήθηκε σεξουαλικά από τον άνδρα που την είχε προσκαλέσει εκεί. Το όνομα του ήταν Ντόλαντ Τραμπ.
«Κτηματομεσίτης όπως κι ο πατέρας του, εκατομμυριούχος από τα γεννοφάσκια του και σε όλη τη ζωή του χάρη στους πτωχευτικούς νόμους τους οποίους εκμεταλλεύτηκε έξι φορές. Ενα πρόσωπο επιρρεπές στα κατά συρροή ψέματα και στην παραβίαση των κανόνων, ακόμα και στο αγαπημένο του γκολφ. Κατέστη πασίγνωστος χάρη σε μία τηλεοπτική εκπομπή στην οποία η μεγαλομανία και η σκληρότητα προβλέπονταν στο σενάριο αλλά αυτός είναι από φυσικού του τέτοιος» έγραψε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Γκαμπριέλε Ρομανιόλι στη La Repubblica.
«Αυτός ο άνθρωπος ήταν κατάλληλος για να γίνει πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, όσο ήταν πιστευτός ως προφήτης ο Μάρσαλ Απλγουάιτ».