O Όζι επιστρέφει από τον τάφο ως AI άβαταρ – Αντιδράσεις για αρπαχτή και η «νεκροοικονομία» του θεάματος

Η Σάρον Όσμπορν, χήρα του Όζι, πέρασε στην αντεπίθεση απαντώντας οργισμένα στις κατηγορίες ότι προσπαθεί να «βγάλει εύκολο χρήμα» εκμεταλλευόμενη τη μνήμη του εκλιπόντος συζύγου της και θρύλου της ροκ.

Σχεδόν ένα χρόνο μετά τον θάνατο του frontman των Black Sabbath σε ηλικία 76 ετών, η Σάρον Όσμπορν αποκάλυψε ότι η οικογένεια υπέγραψε συμφωνία με τις εταιρείες Hyperreal και Proto Hologram για τη δημιουργία ενός υπερρεαλιστικού 3D AI άβαταρ, το οποίο θα επιτρέπει στους θαυμαστές να συνομιλούν μαζί του σε πραγματικό χρόνο.

Μιλώντας στο podcast της οικογένειας, The Osbournes, η 73χρονη Σάρον δεν μάσησε τα λόγια της απέναντι στην κριτική που δέχτηκε.

«Διάβαζα κάποια σχόλια και ήμουν σε φάση “άντε γ@@@θείτε, αφήστε με ήσυχη”. Είναι σαν να είχαμε ελικοφόρα αεροπλάνα και μετά ήρθαν τα τζετ και να έλεγε κάποιος “Α, αρπαχτή! Γιατί να μπεις σε τζετ όταν υπάρχει το ελικοφόρο;”. Ε λοιπόν, ξέρετε κάτι; Η τεχνολογία προχωράει. Και λυπάμαι για αυτούς τους ανθρώπους. Δεν σας ζητάω να έρθετε. Δεν θέλω τα γ@@@μένα τα λεφτά σας. Δεν τα έχω ανάγκη, τα πάω μια χαρά».

Η Όσμπορν υπερασπίστηκε την απόφαση λέγοντας πως το κίνητρο είναι καθαρά συναισθηματικό και οικογενειακό, αποκαλύπτοντας μια προσωπική τους κουβέντα.

«Για κάποιον να γυρνάει και να μου λέει ότι κάνω αρπαχτή; Όχι, δεν ξέρεις τον σύζυγό μου, εντάξει; Εγώ τον ξέρω. Και ο σύζυγός μου μού έλεγε ξανά και ξανά: “Όταν φύγω, για πόσο καιρό λες να με θυμούνται;”. Είναι κάτι που θα περάσει στην οικογένειά μας και είναι για τα εγγόνια μας. Ο Έλβις πέθανε πριν από 50 χρόνια και όλοι τον ξέρουν. Αυτό θέλω και για τον Όζι».

«Δεν είναι το ChatGPT με το πρόσωπο του μπαμπά»

Στην κουβέντα παρενέβη και ο 40χρονος γιος τους, Τζακ Όσμπορν, ο οποίος έσπευσε να ξεκαθαρίσει το τεχνικό κομμάτι, τονίζοντας ότι η οικογένεια έχει τον απόλυτο έλεγχο.

«Θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι, γιατί αυτό που κάνουμε δεν είναι το ChatGPT με το πρόσωπο του μπαμπά κολλημένο πάνω του. Πρόκειται για μια κλειστή AI, που σημαίνει ότι δεν είναι συνδεδεμένη στο ίντερνετ» είπε ο γιος του Όζι.

«Χτίζουμε μια βάση δεδομένων και το πράγμα που δεν μπορώ να τονίσω αρκετά είναι ότι αυτή περιλαμβάνει μόνο πληροφορίες που είτε είπε ο πατέρας μου, είτε ήταν ακριβείς, είτε γράφτηκαν με ακρίβεια. Για μένα, δεν έχει να κάνει με το να προσποιηθούμε ότι είναι ακόμα ζωντανός. Έχει να κάνει με το να διασφαλίσουμε ότι δεν θα ξεχαστεί ποτέ. Το πιο σημαντικό είναι ότι όταν δημιουργούμε αυτό το ψηφιακό αποτύπωμα του μπαμπά, το δημιουργούμε εμείς. Μας ανήκει. Εμείς το ελέγχουμε. Ή θα το κάνουμε εμείς ή θα το κάνει κάποιος άλλος».

Η τεχνολογία πίσω από τον ψηφιακό Όζι

Σύμφωνα με την εταιρεία Hyperreal, η προσωπικότητα του Όζι αναδημιουργείται μέσω της τεχνολογίας Digital DNA, η οποία καταγράφει τις τέσσερις διαστάσεις της ταυτότητας ενός ανθρώπου: την εμφάνιση, τη φωνή, την κίνηση και τον χαρακτήρα της ερμηνείας του.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ρέμινγκτον Σκοτ, διαβεβαίωσε τους φαν ότι το άβαταρ δεν θα είναι μια αποστειρωμένη, εταιρική εκδοχή του καλλιτέχνη.

«Διάβαζα κάποια σχόλια και ήμουν σε φάση “άντε γ@@@θείτε, αφήστε με ήσυχη”. Jέρετε κάτι; Η τεχνολογία προχωράει. Και λυπάμαι για αυτούς τους ανθρώπους. Δεν σας ζητάω να έρθετε. Δεν θέλω τα γ@@@μένα τα λεφτά σας. Δεν τα έχω ανάγκη, τα πάω μια χαρά»

View this post on Instagram

A post shared by billboard (@billboard)

«Είμαστε πλήρως ενήμεροι για το περίφημο, “ζωντανό” λεξιλόγιο του Όζι και δεν θα θέλαμε να γίνει με κανέναν άλλον τρόπο. Υπάρχουν προστατευτικές δικλίδες, αλλά διαμορφώνονται από τους ανθρώπους που τον γνωρίζουν και τον αγαπούν καλύτερα, όχι από μια εταιρεία που θέλει να αποστειρώσει την προσωπικότητά του» είπε.

Όταν το AI άβαταρ του Όζι αναρτηθεί στο διαδίκτυο οι θαυμαστές θα μπορούν να του κάνουν οποιαδήποτε ερώτηση, και το ολόγραμμα, που θα προβάλλεται μέσω της τεχνολογίας Proto Hologram, θα απαντά σε πραγματικό χρόνο με τη δική του φωνή και τις δικές του αυθεντικές αντιδράσεις.

«Δεύτερη ζωή»

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των τρισδιάστατων ολογραμμάτων για την «ανάσταση» θρύλων της μουσικής έχει αναδειχθεί σε μια ραγδαία αναπτυσσόμενη βιομηχανία εκατομμυρίων δολαρίων.

Πριν τον Όζι, αρκετοί κορυφαίοι καλλιτέχνες —είτε εν ζωή είτε μετά θάνατον— έχουν ήδη κάνει το μεγάλο ψηφιακό άλμα, αλλάζοντας για πάντα την έννοια της ζωντανής ψυχαγωγίας.

Οι Σουηδοί βασιλιάδες της ποπ ήταν οι πρώτοι που απέδειξαν ότι ένα ψηφιακό άβαταρ μπορεί να γεμίσει στάδια. Με το σόου ABBA Voyage στο Λονδίνο, τα τέσσερα μέλη του συγκροτήματος (που είναι εν ζωή) εμφανίζονται στη σκηνή ως οι εαυτοί τους από τη δεκαετία του 1970.

«Τα τραγούδια προκύπτουν από την ταλαιπωρία, πράγμα που σημαίνει ότι βασίζονται στην περίπλοκη, εσωτερική ανθρώπινη πάλη της δημιουργίας. Από όσο γνωρίζω, οι αλγόριθμοι δεν αισθάνονται. Τα data δεν υποφέρουν. Η AI δεν έχει εσωτερικό εαυτό, δεν έχει πάει πουθενά, δεν έχει υποστεί τίποτα… Αυτό που κάνει η AI είναι να αντιγράφει, είναι μια παρωδία»

Η δημιουργία τους απαίτησε μήνες καταγραφής κίνησης (motion capture) από την εταιρεία του Τζορτζ Λούκας, Industrial Light & Magic, και το αποτέλεσμα είναι τόσο πετυχημένο που το σόου αποφέρει εκατομμύρια δολάρια κάθε εβδομάδα.

Όταν οι KISS αποχαιρέτησαν το κοινό στην τελευταία τους ζωντανή συναυλία στη Νέα Υόρκη, δεν σήμανε το τέλος τους. Στο φινάλε της βραδιάς, το συγκρότημα παρουσίασε τα AI άβατάρ του.

Δημιουργημένα από την ίδια εταιρεία που έφτιαξε τους ABBA, τα ψηφιακά μέλη των KISS έχουν υπερφυσικές δυνάμεις (πετούν, βγάζουν φωτιές) και, σύμφωνα με το γκρουπ, δημιουργήθηκαν για να εξασφαλίσουν ότι η μπάντα θα παραμείνει «αιώνια νέα και αθάνατη».

Διασκέδαση μετά θάνατον

Η Σάρον Όσμπορν ανέφερε τον Έλβις, και όχι τυχαία. Με το επερχόμενο σόου Elvis Evolution στο Λονδίνο, ο Πρίσλεϊ επιστρέφει στη σκηνή μέσω τεχνητής νοημοσύνης και ολογραφικής προβολής σε φυσικό μέγεθος.

Η παραγωγή χρησιμοποιεί χιλιάδες ώρες από προσωπικές φωτογραφίες, home videos και συναυλίες του καλλιτέχνη, επιτρέποντας στο AI άβαταρ να αναπαράγει μοναδικές, πρωτότυπες performances που δεν έχουν καταγραφεί ποτέ στο παρελθόν.

Η Γουίτνι Χιούστον ήταν από τους πρώτους μεγάλους καλλιτέχνες που «επέστρεψαν» μετά θάνατον για μια πλήρη περιοδεία.

Το An Evening with Whitney παρουσίασε ένα 3D ολόγραμμα της τραγουδίστριας, πλαισιωμένο από ζωντανή μπάντα και χορευτές. Παρά τις αρχικές αντιδράσεις των κριτικών, το σόου ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει τεράστια δίψα από το κοινό για τέτοιου είδους εμπειρίες.

Αν και δεν βασίζονταν στην εξελιγμένη, διαδραστική AI που βλέπουμε σήμερα, η εμφάνιση του Tούπακ στο φεστιβάλ Coachella το 2012 (16 χρόνια μετά τον θάνατό του) σόκαρε τον πλανήτη και απέδειξε τη δύναμη της ολογραφικής ψευδαίσθησης.

Αντίστοιχα, το ολόγραμμα του Mάικλ Τζάκσον στα Billboard Music Awards το 2014 έδειξε ότι οι μεγάλες παραγωγές μπορούν να αναστήσουν την κινησιολογία ενός καλλιτέχνη με τρομακτική ακρίβεια.

Η εμπορευματοποίηση του θανάτου

Η ψηφιακή «ανάσταση» των καλλιτεχνών μέσω τεχνητής νοημοσύνης και ολογραμμάτων έχει μετατρέψει τη μουσική βιομηχανία σε ένα ιδεολογικό και νομικό ναρκοπέδιο. Π

ίσω από τη λάμψη της τεχνολογικής καινοτομίας κρύβεται μια βαθιά υπαρξιακή, ηθική και οικονομική σύγκρουση, η οποία επαναπροσδιορίζει την ίδια την έννοια της τέχνης, του θανάτου και της πνευματικής ιδιοκτησίας λένε οι επικριτές της τεχνολογίας με το βασικότερο ερώτημα που θέτουν να είναι αυτό της συναίνεσης.

Όταν ένας καλλιτέχνης φεύγει από τη ζωή, τα ψηφιακά του δικαιώματα περνούν σε κληρονόμους ή σε πολυεθνικές εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων. Αυτό σημαίνει ότι ένα AI άβαταρ μπορεί να εξαναγκαστεί να «ερμηνεύσει» τραγούδια που ο ίδιος ο καλλιτέχνης όσο ζούσε μισούσε, ή να διαφημίσει προϊόντα που αντιτίθεντο στις αξίες του.

«Η τέχνη είναι προϊόν της ανθρώπινης θνητότητας, των λαθών και των βιωμάτων. Μετατρέποντας έναν νεκρό καλλιτέχνη σε ένα αθάνατο, ψηφιακό προϊόν που παράγει ασταμάτητα περιεχόμενο, απογυμνώνεται η μουσική από την αυθεντικότητά της» σημειώνει μερίδα εκπροσώπων της βιομηχανίας του θεάματος κάνοντας λόγο για μια δυστοπική «νεκροοικονομία», όπου οι ζωντανοί νέοι καλλιτέχνες θα πρέπει να ανταγωνίζονται στα charts και στις σκηνές τα ψηφιακά φαντάσματα των μεγαλύτερων θρύλων της ιστορίας, τα οποία δεν γερνούν, δεν κουράζονται και δεν κάνουν ποτέ απεργία.

Ο αντίλογος

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε θεωρητικές συζητήσεις, αλλά έχουν λάβει τη μορφή μαζικών κινητοποιήσεων και νομοθετικών ρυθμίσεων.

Η προστασία της φωνής και της εικόνας από την AI αυθαίρετη χρήση ήταν ένας από τους βασικούς λόγους της ιστορικής απεργίας των ηθοποιών (SAG-AFTRA) στο Χόλιγουντ.

Παράλληλα, πολιτείες όπως το Τενεσί (η πατρίδα της country μουσικής) ψήφισαν τον νόμο ELVIS Act (Ensuring Likeness Voice and Image Security), ο οποίος ποινικοποιεί τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την κλωνοποίηση της φωνής ενός καλλιτέχνη χωρίς ρητή άδεια.

«Η τέχνη είναι προϊόν της ανθρώπινης θνητότητας, των λαθών και των βιωμάτων. Μετατρέποντας έναν νεκρό καλλιτέχνη σε ένα αθάνατο, ψηφιακό προϊόν που παράγει ασταμάτητα περιεχόμενο, απογυμνώνεται η μουσική από την αυθεντικότητά της» σημειώνει μερίδα εκπροσώπων της βιομηχανίας του θεάματος κάνοντας λόγο για μια δυστοπική «νεκροοικονομία»

Οι απόψεις διίστανται έντονα, με κάποιους να βλέπουν το μέλλον και άλλους να αντικρίζουν μια πολιτισμική αλλοίωση. Ο διάσημος Αυστραλός μουσικός Nικ Κέιβ, γνωστός για τη βαθιά πνευματικότητα του έργου του, υπήρξε ισοπεδωτικός απέναντι στην ιδέα της AI δημιουργίας λέγοντας:

«Τα τραγούδια προκύπτουν από την ταλαιπωρία, πράγμα που σημαίνει ότι βασίζονται στην περίπλοκη, εσωτερική ανθρώπινη πάλη της δημιουργίας. Από όσο γνωρίζω, οι αλγόριθμοι δεν αισθάνονται. Τα data δεν υποφέρουν. Η AI δεν έχει εσωτερικό εαυτό, δεν έχει πάει πουθενά, δεν έχει υποστεί τίποτα… Αυτό που κάνει η AI είναι να αντιγράφει, είναι μια παρωδία».

Αντίστοιχα, η εκκεντρική pop star Μπιορκ εξέφρασε την ανησυχία της για το πώς οι κληρονόμοι μπορούν να αλλοιώσουν τη μνήμη ενός νεκρού:

«Αν πεθάνω και γίνει ένα AI άβαταρ με το όνομά μου, φοβάμαι ότι θα με κάνουν να τραγουδάω cheesy pop κομμάτια που θα με έκαναν να φτύνω αίμα αν ήμουν ζωντανή. Θέλω να έχω τον έλεγχο του τι αφήνω πίσω μου. Η ψηφιακή μας υστεροφημία δεν μπορεί να είναι μια απλή μηχανή παραγωγής χρήματος για τους άλλους» είπε.

Οι υποστηρικτές

Στον αντίποδα, οι εκπρόσωποι των εταιρειών τεχνολογίας και οι υποστηρικτές των ολογραμμάτων βλέπουν μια δημοκρατική ευκαιρία για τις νέες γενιές.

Ο Σκοτ, διευθύνων σύμβουλος της Hyperreal που ανέλαβε το άβαταρ του Όζι ξεκαθάρισε πως η πρωτοβουλία δεν λειτουργεί ακυρωτικά απέναντι σε καλλιτέχνες και το έργο τους.

«Δεν προσπαθούμε να αντικαταστήσουμε τον άνθρωπο, αλλά να διασώσουμε την πολιτιστική του κληρονομιά. Ένα παιδί που γεννιέται σήμερα δεν θα έχει ποτέ την ευκαιρία να νιώσει την ενέργεια του Όζι Όσμπορν στη σκηνή. Γιατί να του στερήσουμε αυτή την εμπειρία; Η τεχνολογία μάς επιτρέπει να κρατήσουμε τον μύθο ζωντανό με απόλυτο σεβασμό στην ιστορία του».

Ο θρυλικός κιθαρίστας των Queen, Μπράιν Μέι, εξετάζοντας το ενδεχόμενο ενός μελλοντικού ολογράμματος για το δικό του συγκρότημα, εμφανίστηκε πιο πραγματιστής αλλά και προβληματισμένος.

«Το συζητήσαμε για τους Queen, το κοιτάξαμε πολύ σοβαρά. Όταν εμείς θα έχουμε φύγει, ναι, φυσικά και θα γίνει. Θα συμβεί είτε το θέλουμε είτε όχι. Το ερώτημα είναι αν θα είναι μια μαγική πύλη για να ξαναζήσει κανείς τη μουσική μας ή αν θα καταλήξει να μοιάζει με μια θλιβερή, ψηφιακή μαριονέτα. Αυτή είναι η λεπτή γραμμή που πρέπει να προσέξουμε» είπε.