Βομβαρδισμοί, ασθένειες, υποσιτισμός, εκτοπισμός – Γάζα, ο εφιάλτης διαρκείας μιας ανθρωπιστικής καταστροφής

Τις τελευταίες εβδομάδες, η UNRWA (Υπηρεσία Αρωγής και Έργων του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή) αναφέρει κατακόρυφη αύξηση των δερματικών παθήσεων στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένων ψώρας και ανεμοβλογιάς, παράλληλα με μια έξαρση ασθενειών από έντομα, τρωκτικά και μολυσμένο νερό.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ στους πάνω από 1.600 καταυλισμούς εσωτερικά εκτοπισμένων, αυτοσχέδιους και μη.

Στεγάζουν περίπου 1,7 εκατομμύρια Παλαιστινίους, σχεδόν τα τρία τέταρτα του πληθυσμού του θύλακα.

Ο υπερπληθυσμός σε αυτούς τους χώρους και η καταστροφή σχεδόν του 90% των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης έχει επιδεινώσει περαιτέρω τις ήδη τραγικές συνθήκες διαβίωσης.

Είναι η τελευταία σταγόνα σε έναν ωκεανό απελπισίας στην αιματοβαμμένη από τον πόλεμο, ισοπεδωμένη από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς και ξεχασμένη από τη διεθνή κοινότητα Γάζα, τόπο μιας αέναης ανθρωπιστικής κρίσης.

Στη συντριπτική πλειονότητα, οι κάτοικοί της ζουν σε σκηνές ανάμεσα σε τόνους ερειπίων και βουνά σκουπιδιών, εξαρτώμενοι σχεδόν εξ ολοκλήρου από τη διεθνή βοήθεια για τις βασικές τους ανάγκες, ακόμη και για πόσιμο νερό.

Υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα, καύσιμα και εξοπλισμό, επισημαίνει το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Συντονισμό των Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (UNOCHA).

Τις προηγούμενες ημέρες, λόγω των αυστηρών ισραηλινών περιορισμών, κάθε δεύτερο φορτηγό από την Αίγυπτο δεν μπόρεσε να εκφορτώσει στα ισραηλινά περάσματα κατά μήκος της περιμέτρου της Γάζας, αναφέρει.

Μόνο μέσα στο πρώτο τετράμηνο του έτους, 383 παιδιά εισήχθησαν σε κέντρα θεραπευτικής σίτισης των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, με το 35% σε σοβαρό οξύ υποσιτισμό.

Οι τιμές των τοπικών τροφίμων έχουν εκτοξευτεί στα ύψη, καθιστώντας τις πρωτεΐνες και τα φρέσκα προϊόντα απρόσιτα σε έναν πληθυσμό που μαστίζεται από ανεργία σε ποσοστό 80%.

Καθώς δε ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τους βομβαρδισμούς, παρά την εκεχειρία, και επεκτείνει τη ζώνη ελέγχου και κατοχής -καταλαμβάνοντας πλέον σχεδόν τα δύο τρίτα της Γάζας- ο αριθμός των εκτοπισμένων αυξάνεται, σε μια όλο και πιο στενή λωρίδα γης.

Η Γάζα υπό ισραηλινή «μέγγενη»

Από την επίτευξη της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, στις 10 Οκτωβρίου, περισσότεροι από 880 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 2.620 έχουν τραυματιστεί από τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις.

Ευθαρσώς, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου πλέον επαίρεται ότι στη Γάζα «ελέγχουμε το 60%» των εδαφών.

Εν μέσω του πολέμου στο Ιράν και χωρίς καμία ουσιαστική διεθνή αντίδραση, το Ισραήλ αλλάζει συστηματικά τον χάρτη της Γάζας (όπως κάνει και στον Λίβανο), παρά την εκεχειρία.

Βάσει της πρώτης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου Τραμπ, είχε στήσει στον παλαιστινιακό θύλακα μια «κίτρινη γραμμή», ελέγχοντας το 53% των εδαφών, κατά μήκος των συνόρων.

Σύμφωνα με τους αρχικούς όρους της συμφωνίας, έπρεπε σταδιακά να αποσυρθεί.

Στην πραγματικότητα, κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, ενόσω η ειρηνευτική διαδικασία βαλτώνει.

Τώρα έχει στήσει και μια «πορτοκαλί γραμμή».

Μια νεοσυσταθείσα ζώνη αυστηρού στρατιωτικού ελέγχου και περιορισμού που έχει επιβάλει ο ισραηλινός στρατός, εκτοπίζοντας ακόμη περισσότερες οικογένειες και στριμώχνοντας περαιτέρω τον παλαιστινιακό πληθυσμό προς τις ακτές, στο κομμάτι γης που του έχει απομείνει.

Απουσία προόδου στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, αλλά και ενόψει των κρίσιμων βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ, θεωρείται ότι ανάλογες μονομερείς ενέργειες επί του εδάφους θα συνεχιστούν από την κυβέρνηση Νετανιάχου, εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων της Ακροδεξιάς για πλήρη κατοχή και εποικισμό της Γάζας.

«Δεσμευτήκαμε ότι η Χαμάς δεν θα κυβερνήσει τη Γάζα -ούτε πολιτικά, ούτε στρατιωτικά- και έτσι θα γίνει. Το σχέδιο για την εθελούσια μετανάστευση από τη Γάζα θα εφαρμοστεί επίσης, στον κατάλληλο χρόνο και με τον κατάλληλο τρόπο», δήλωσε τις προάλλες ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς.

Διεθνείς αναλυτές, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και νομικοί προειδοποιούν ότι η πολιτική αυτή συνιστά στην πραγματικότητα εξαναγκαστικό εκτοπισμό ή εθνοκάθαρση, καθώς οι συνθήκες διαβίωσης στη Γάζα γίνονται σκόπιμα όλο και πιο ανυπόφορες.

Πρόκειται για μια παγιωμένη πια κατάσταση μόνιμων ελλείψεων και κρίσης, σε έναν κρανίου τόπο.

«Επιδεινούμενη κατάσταση»

Έξι μήνες αφότου απέκτησε διεθνή νομική κάλυψη με το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ -θέτοντας σοκαριστικά υπό προϋποθέσεις μια «αξιόπιστη πορεία προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και την κρατική υπόσταση»- το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων για τη Γάζα του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φαντάζει ως τραγική φάρσα.

Η πρώτη φάση, αυτή της εκεχειρίας, έχει μείνει στα χαρτιά.

Η δεύτερη φάση έχει κολλήσει.

Προέβλεπε σταδιακή ισραηλινή αποχώρηση από τον παλαιστινιακό θύλακα, αφοπλισμό της Χαμάς και  έναρξη της ανοικοδόμησης της Γάζας.

Τίποτε από αυτά δεν έχει συμβεί.

Το Ισραήλ έχει επεκτείνει την κατοχή και η Χαμάς, που αναδιοργανώνεται, δεν έχει κανένα ουσιαστικό κίνητρο να καταθέσει τα όπλα, στο φόντο μιας Μέσης Ανατολής υπό γεωπολιτική αναδιάταξη.

Και δη όχι απαραίτητα προς την κατεύθυνση που υπολόγιζε ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος επιλογής κατά του Ιράν.

Παρουσιάζοντας τις προάλλες μια στρατηγική 15 σημείων για την εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου Τραμπ, ο Ύπατος Εκπρόσωπος του τραμπικού «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα, Νικολάι Μλάντενοφ, επέκρινε την καθυστερημένη εφαρμογή του.

Χωρίς τον αφοπλισμό της Χαμάς και δεδομένων των συνεχιζόμενων παραβιάσεων της εκεχειρίας, η τρέχουσα «επιδεινούμενη κατάσταση» απειλεί να γίνει μόνιμη, προειδοποίησε σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Κατά τα λοιπά, σύμφωνα με τους Financial Times, το αμφιλεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν έχει σεντ στο επίσημο -υπό τη διαχείριση της Παγκόσμιας Τράπεζας- ταμείο του για Γάζα, λαμβάνοντας αντίθετα δωρεές απευθείας μέσω λογαριασμού της JPMorgan, χωρίς «ανεξάρτητες απαιτήσεις διαφάνειας».

Οι αρχικές δεσμεύσεις για ένα «πακέτο στήριξης» της τεχνοκρατικής διακυβέρνησης και ανοικοδόμησης του παλαιστινιακού θύλακα ανέρχονταν σε 17 δισ. δολάρια.

Πρόσφατη έκθεση της ΕΕ, του ΟΗΕ και της Παγκόσμιας Τράπεζας εκτίμησε ότι θα απαιτηθούν 71,4 δισ. δολάρια για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Γάζας την επόμενη δεκαετία.

Μείζον ερώτημα παραμένει ποιος θα ωφεληθεί…