«Εφεξής, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) βρίσκεται στους δρόμους και στις πλατείες», διακήρυξε ο έκπτωτος πρόεδρός του, Οζγκιούρ Οζέλ, εν μέσω εμφυλίου στις τάξεις της κοσμικής αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία και ενός ολομέτωπου πολέμου εναντίον της από τον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν.

Η κρίση στο κόμμα του ιδρυτή της Τουρκικής Δημοκρατίας, Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, σοβούσε εδώ και τρία χρόνια, μετά το συνέδριο του 2023, που είχε φέρει αλλαγή στην «κεφαλή» του CHP, έπειτα από μια μακρά, αμφιλεγόμενη και εκλογικά αναποτελεσματική ηγεσία του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

Πλέον, προς τέρψη των ηγεμονικών σχεδίων του Ερντογάν, εξελίσσεται σε ανοιχτή ρήξη, μετά την απόφαση του Εφετείου της Άγκυρας να κηρύξει αναδρομικά άκυρο εκείνο το συνέδριο, το δικαστικό «ξήλωμα» της νέας κομματικής ηγεσίας και τελικά την εκδίωξή της δια της βίας από τα κεντρικά γραφεία του CHP στην Άγκυρα, την Κυριακή, με έφοδο της αστυνομίας.

Κοινός παρονομαστής στις εξελίξεις είναι ο 77χρονος Κιλιτσντάρογλου, που με τη δικαστική απόφαση επανήλθε προσωρινά, αν και δριμύτερος, στην ηγεσία του CHP.

Ήταν μια δικαστική προσφυγή εσωκομματικών υποστηρικτών του, για παρατυπίες στο συνέδριο του 2023, που πυροδότησε τις εξελίξεις.

Κατόπιν δικού του αιτήματος έγινε η σαββατιάτικη αστυνομική έφοδος στο αρχηγείο του κόμματός του, προκειμένου να απομακρυνθεί ο έκπτωτος Οζέλ και κομματικοί σύμμαχοί του, που είχαν οχυρωθεί στο εσωτερικό του, αντιδρώντας στη δικαστική απόφαση.

Όμως τίποτε από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί, εάν δεν είχε συντελεστεί αυτό που πολλοί στο CHP και στην Τουρκία καταγγέλλουν ανοιχτά ως «δικαστικό πραξικόπημα» υπό το «νεύμα» της τουρκικής κυβέρνησης -παρά τις πάγιες διαβεβαιώσεις της περί ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Μοναδικός ωφελούμενος από τον κατακερματισμό της αντιπολίτευσης είναι ο πρόεδρος Ερντογάν, ενόσω επιδιώκει να παρατείνει την ήδη 23ετή παραμονή του στην εξουσία και να διαιωνίσει την ισλαμιστική πολιτική «κληρονομιά» του.

Η ωμή καταστολή που εφαρμόζει κατά των πολιτικών αντιπάλων του μαρτυρεί ωστόσο ότι ο ίδιος έχει αποδυναμωθεί.

Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου σε προεκλογική συγκέντρωση για τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές του 2023, με την τότε ήττα του να οδηγεί στη μη επανεκλογή του στην ηγεσία του CHP, στο κομματικό συνέδριο εκείνης της χρονιάς (REUTERS/Murad Sezer)

Ελέγχοντας και την αντιπολίτευση στην Τουρκία

Υπό την ηγεσία του 51χρονου Οζέλ, το CHP σημείωσε ιστορική νίκη στις τοπικές εκλογές του 2024.

Συνέχισε δε να χαράσσει δημοσκοπικά ανοδική πορεία, εν μέσω συστηματικής δίωξης στελεχών του.

Προφυλακισμένος εδώ και ένα χρόνο, με πλείστες όσες κατηγορίες σε βάρος του, ο στενός σύμμαχος του Οζέλ, προεδρικός υποψήφιος του CHP και πλέον έκπτωτος δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, επιμένει ότι το μόνο του «αδίκημα» είναι ότι θα κέρδιζε τον Ερντογάν στις κάλπες.

Αδυνατούσε να το καταφέρει επί 13 χρόνια ο αντιδημοφιλής Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος πλέον καταγγέλλεται ανοιχτά από μεγάλη μερίδα ψηφοφόρων του κόμματός του ως «προδότης».

Η επιστροφή του στην ηγεσία του CHP χαρακτηρίζεται προσωρινή.

Φαίνεται ωστόσο ότι έχει -ως εύκολος αντίπαλος- τις «ευλογίες» της τουρκικής προεδρίας.

Η προσφυγή υποστηρικτών του, με ισχυρισμούς ότι ο Οζέλ εκλέχθηκε στη θέση του το 2023 δωροδοκώντας συνέδρους, είχε αρχικά απορριφθεί από δικαστήριο της Άγκυρας, ελλείψει δικαιοδοσίας.

Αρμόδιο είναι το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο (YSK), που είχε επικυρώσει το αποτέλεσμα εκείνου του συνεδρίου, καθώς και τις δύο επανεκλογές του Οζέλ στην κομματική ηγεσία μέσα στο 2025.

Τώρα ωστόσο απέρριψε την προσφυγή του CHP κατά της εφετειακής απόφασης.

Ζητώντας την αναστολή και ακύρωσή της, η έκπτωτη ηγεσία του κόμματος έχει προσφύγει στο τουρκικό Συμβούλιο Επικρατείας.

Όμως για την έκδοση αυτής της απόφασης μπορεί να περάσει πάνω από ένας χρόνος.

Οι φήμες οργιάζουν εν τω μεταξύ για πρόωρες εκλογές, ακόμη και εντός του έτους στην Τουρκία.

Στην πρόταση του Οζέλ για διεξαγωγή νέου συνεδρίου του CHP το συντομότερο δυνατό, ο Κιλιτσντάρογλου απάντησε ότι θα πραγματοποιηθεί σε «κατάλληλη» χρονική στιγμή, χωρίς λοιπές διευκρινήσεις.

Αυτά, ενώ η Γενική Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης έχει αρχίσει τις συλλήψεις μελών του CHP ως υπόπτων για «παραβίαση του νόμου περί πολιτικών κομμάτων», «αποδοχή δωροδοκιών» και «ξέπλυμα χρήματος από εγκληματικές δραστηριότητες» κατά το συνέδριο του 2023.

Στιγμιότυπο από την έφοδο της τουρκικής αστυνομίας στα κεντρικά γραφεία του κόμματος CHP της αξιωματικής αντιπολίτευσης, στην Άγκυρα, στις 24 Μαΐου (REUTERS/Efekan Akyuz)

Ερντογάν «κερνά και πίνει»;

Η αντιπολίτευση στην Τουρκία δεν έχει καταφέρει να ανατρέψει το ισλαμοσυντηρητικό ΑΚΡ και τον Ερντογάν από την εξουσία εδώ και 23 χρόνια.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειχναν ωστόσο ότι, στην πρόθεση ψήφου, το CHP βρισκόταν μια ανάσα πίσω από το κυβερνών κόμμα, απειλώντας ακόμη και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία της «Λαϊκής Συμμαχίας» του AKP με το ακροδεξιό, υπερεθνικιστικό MHP του Ντεβλέτ Μπαχτσελί: του ακρογωνιαίου λίθου της πολιτικής κυριαρχίας του Ερντογάν.

Επισήμως, οι επόμενες βουλευτικές και προεδρικές εκλογές στην Τουρκία δεν αναμένονται πριν από τον Μάιο του 2028.

Όμως οι φήμες για το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στην κάλπη οργιάζουν, στο φόντο της κακής κατάστασης της τουρκικής οικονομίας και των μεθοδεύσεων Ερντογάν με στόχο μια τρίτη προεδρική θητεία.

Βασικό εμπόδιο ήταν το CHP.

Πλέον, κινδυνεύει με διάσπαση.

Για τον 72χρονο Ερντογάν, που δεν δείχνει διάθεση να συνταξιοδοτηθεί (δεν έχει καν διευθετήσει το θέμα της διαδοχής του), το όφελος μπορεί να είναι πολλαπλό.

Κατακερματισμένη, η αντιπολίτευση θα αποδυναμωθεί.

Το κόμμα του και ο ίδιος θα μπορούσαν ακόμη και να κερδίσουν ορισμένους αμφιταλαντευόμενους ψηφοφόρους.

Το βασικό του θέμα προς το παρόν είναι να εξασφαλίσει στην τουρκική εθνοσυνέλευση τις ψήφους που λείπουν από το κυβερνητικό στρατόπεδο (326 έδρες σε σύνολο 600), προκειμένου ο Ερντογάν να θέσει τρίτη φορά προεδρική υποψηφιότητα, παρά το συνταγματικό όριο των δύο θητειών.

Για να συμβεί αυτό, υπάρχουν δύο δρόμοι.

Είτε η συνταγματική αναθεώρηση, μέσω δημοψηφίσματος (απαιτείται πλειοψηφία 3/5, με στήριξη 360 βουλευτών) ή απευθείας αλλαγής (400 βουλευτές).

Είτε η προκήρυξη πρόωρων εκλογών, με αυτοδιάλυση της Βουλής πριν από τη λήξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ερντογάν. Απαιτείται επίσης πλειοψηφία 3/5.

Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Τούρκου προέδρου καταγγέλλουν ότι επιχειρεί να τη συγκεντρώσει με πολιτικά ανοίγματα, όπως στο κουρδικό.

Στην «εξίσωση» πιθανόν να προστεθούν και «πρόθυμοι» της μειοψηφούσας πτέρυγας Κιλιτσντάρογλου στο CHP, στην επιδίωξή της να προλάβει τις εσωκομματικές εξελίξεις.

Ειδήσεις Σήμερα: