«Οι άνδρες θα μπορούν να κλαίνε και να ζητούν οδηγίες»: 50 χρόνια πριν, η Σερ προέβλεψε το μέλλον

Η Σερ υπήρξε πάντα κάτι περισσότερο από μια σταρ. Υπήρξε μια γυναίκα που δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη για τη δύναμή της, για την ανεξαρτησία της ή για τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να ζήσει. Η πορεία της θυμίζει μια καριέρα χτισμένη όχι μόνο πάνω στη φωνή, το στιλ και τις επιτυχίες, αλλά και πάνω σε μια στάση ζωής: να μη μικραίνεις τον εαυτό σου για να χωρέσεις στις προσδοκίες των άλλων.

Πολύ πριν φτάσει τα 80 της χρόνια, η Σερ μιλούσε ανοιχτά για τις σχέσεις ανδρών και γυναικών. Το 1978, σε μια περίοδο που ζούσε για πρώτη φορά ουσιαστικά μόνη μετά τον χωρισμό της από τον Γκρεγκ Άλμαν —έχοντας προηγουμένως υπάρξει παντρεμένη με τον Σόνι Μπόνο από το 1964 έως το 1975— είχε εξηγήσει στο People ότι η χειραφέτηση δεν είναι απλώς μια δημόσια δήλωση. «Άλλο πράγμα είναι να κάψεις το σουτιέν σου και να είσαι χειραφετημένη και άλλο να το νιώθεις πραγματικά», είχε πει.

Για εκείνη, η ισότητα δεν αφορούσε μόνο τις γυναίκες. Αφορούσε και την απελευθέρωση των ανδρών από τους δικούς τους ρόλους. «Όταν όλοι θα είναι ίσοι, οι άνδρες θα μπορούν να κλαίνε και να ζητούν οδηγίες σε ένα βενζινάδικο και να κάνουν κάθε είδους ωραία πράγματα», είχε πει χαρακτηριστικά.

«Μην μπερδεύετε την καλοσύνη με την αδυναμία»

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν κάποιοι την παρουσίαζαν ως μια γυναίκα «διψασμένη για εξουσία», η Σερ απαντούσε με τον δικό της τρόπο. Δεν την ενδιέφερε, όπως έλεγε, να «το παίζει εξουσία». Την ενδιέφεραν η δουλειά, η ακεραιότητα και τα όρια.

«Δεν θέλω να παίζω το “εξουσία”. Θέλω να παίζω “δουλειά”, να παίζω “ακεραιότητα”. Θέλω να παίζω το εξής: “Αν δεν τα βάλεις μαζί μου, θα είμαι υπέροχος άνθρωπος και θα περάσουμε τέλεια. Αν τα βάλεις μαζί μου, θα σε σκοτώσω”», είχε δηλώσει. Για τη Σερ, η δύναμη δεν ήταν επίδειξη κυριαρχίας. Ήταν ικανότητα. Όπως εξηγούσε, τη συνέδεε με τη γαλλική λέξη pouvoir, που σημαίνει δύναμη αλλά και «μπορώ».

Παρότι η στάση της έγινε σημείο αναφοράς για πολλές φεμινίστριες, η ίδια δεν ήθελε να τη βλέπουν ως σύνθημα. Έλεγε πως δεν είχε σκοπό «να γίνει αυτοκόλλητο προφυλακτήρα για τη γυναικεία απελευθέρωση». Αυτό που την ενδιέφερε ήταν ο σεβασμός. «Σέβομαι τους ανθρώπους, ό,τι κι αν κάνουν. Αλλά υπάρχουν κάποιοι που μπερδεύουν την καλοσύνη με την αδυναμία. Μην κάνετε αυτό το λάθος μαζί μου».

«Μαμά, εγώ είμαι ένας πλούσιος άνδρας»

Η ανεξαρτησία της δεν γεννήθηκε σε κενό. Διαμορφώθηκε μέσα από τη δική της διαδρομή, αλλά και μέσα από τη σχέση με τη μητέρα της, Τζόρτζια Χολτ. Η Χολτ, με πιο παραδοσιακή ματιά, ήλπιζε κάποτε η κόρη της να «ησυχάσει» και να παντρευτεί έναν πλούσιο άνδρα που θα τη φρόντιζε.

Η απάντηση της Σερ έγινε μία από τις πιο διάσημες φράσεις της. Σε συνέντευξη του 1995 με τον Πατ Κένι στην Ιρλανδία, αφηγήθηκε πως η μητέρα της τής έλεγε: «Σερ, όταν μεγαλώσεις, μακάρι να βιαστείς να μεγαλώσεις, ώστε να ηρεμήσεις και να παντρευτείς έναν πλούσιο άνδρα». Και εκείνη της απάντησε: «Μαμά, εγώ είμαι ένας πλούσιος άνδρας». Με άλλα λόγια, δεν χρειαζόταν να παντρευτεί την ασφάλεια. Την είχε χτίσει μόνη της.

Στα 80 της, η Σερ παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της παγκόσμιας ποπ κουλτούρας. Έχει κερδίσει Emmy, Grammy και Oscar, ενώ η επιρροή της ξεπερνά τη μουσική και τον κινηματογράφο. Είναι εικόνα αντοχής, μεταμόρφωσης και αυτονομίας.

Όπως είχε πει η ίδια στο People το 2018, «μπορεί να γίνει εξαντλητικό να είσαι η Σερ, ειδικά όταν μεγαλώνεις και εξακολουθείς να κάνεις τα ίδια πράγματα». Παρ’ όλα αυτά, συνέχιζε: «Αλλά εξακολουθώ να περνάω υπέροχα. Το να έχεις αντοχή, αλλά και το κοινό… Ξεχνάς ότι υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν απλώς κανονικές δουλειές και δεν χειροκροτούνται γι’ αυτές».

*Mε πληροφορίες από: People