Το αμερικανικό ουίσκι στα χειρότερά του: Βαρέλια αρκετά για να ξεδιψάσουν οι ΗΠΑ τα επόμενα 10 χρόνια

Σήμερα, στην αμερικανική Πολιτεία του Κεντάκι, τη «Μέκκα» του περίφημου αμερικανικού σκούρου ουίσκι, βρίσκονται αποθηκευμένα 16,1 εκατ. γεμάτα βαρέλια που μοσχοβολάνε αμερικανικό bourbon, αρκετό για να πίνει η Αμερική για τα επόμενα δέκα χρόνια. Η γενέτειρα του bourbon κυριολεκτικά πνίγεται στο ίδιο της το προϊόν.

Στο Κεντάκι παράγεται το 95% του bourbon παγκοσμίως, σύμφωνα με την ένωση αποσταγματοποιών της Πολιτείας. Σήμερα λειτουργούν 125 αδειοδοτημένα αποστακτήρια, περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη περίοδο μετά την κατάργηση της Ποτοαπαγόρευσης το 1933.

Η σύγχρονη «τρέλα» για το μπέρμπον ξεκίνησε γύρω στο 2010, όταν η αναβίωση της cocktail κουλτούρας έφερε ξανά στο προσκήνιο ποτά όπως το Old Fashioned και τα craft cocktails, από το Λονδίνο μέχρι το Λος Άντζελες. Η άνθηση αυτή έφερε επενδύσεις, νέες υποδομές, πολυτελή μπριζολάδικα και δεκάδες νέους επιχειρηματίες που ήλπιζαν να πλουτίσουν παράγοντας αυτό που η βιομηχανία αποκαλεί «το αυθεντικά αμερικανικό απόσταγμα».

Όπως αναφέρει όμως η Washington Post, σήμερα αποστακτήρια κάθε μεγέθους προχωρούν σε απολύσεις ή ακόμη και σε λουκέτα, ενώ πλέον πιέζονται και οι κατασκευαστές βαρελιών. Έτσι, στο Κεντάκι έχει συγκεντρωθεί τα μεγαλύτερο απόθεμα ουίσκι στην ιστορία της πολιτείας καθώς μειώθηκε η ζήτηση ενώ αυξήθηκε η προσφορά.

Όλο και περισσότεροι Αμερικανοί υιοθετούν τη λεγόμενη «sober-curious» κουλτούρα, περιορίζοντας συνειδητά την κατανάλωση αλκοόλ. Παράλληλα, ο πληθωρισμός έχει αναγκάσει ακόμη και τους σταθερούς καταναλωτές να μειώσουν τα έξοδά τους.

Αντίστοιχη επίδραση φαίνεται πως έχουν και τα φάρμακα απώλειας βάρους τύπου GLP-1. Την ίδια στιγμή, τα προϊόντα κάνναβης και τα ποτά με THC κερδίζουν έδαφος ως εναλλακτική που προσφέρει ευφορία χωρίς hangover, ενώ οι εμπορικοί πόλεμοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν πλήξει τις αμερικανικές εξαγωγές αλκοολούχων ποτών.

Όπως σημειώνει το αμερικανικό δημοσίευμα, οι περισσότεροι παράγοντες της αγοράς δεν είχαν προβλέψει αυτή την κατάρρευση. Η κρίση ξεκίνησε μετά την εκρηκτική άνοδο της ζήτησης κατά την περίοδο της πανδημίας του κορονοϊού, όταν οι Αμερικανοί γέμιζαν μαζικά τα σπίτια τους με bourbon και όχι μόνο.

Επενδυτικά κεφάλαια και τράπεζες χρηματοδότησαν νέες μονάδες παραγωγής, θεωρώντας ότι η αυξημένη ζήτηση θα συνεχιζόταν για χρόνια.

Η κάμψη και τα αποθέματα

Ωστόσο, μετά το ιστορικό υψηλό του 2022 -31,2 εκατομμύρια κιβώτια των εννέα λίτρων- η κατανάλωση αμερικανικού ουίσκι άρχισε να επιβραδύνεται. Σύμφωνα με το Distilled Spirits Council, το 2025 πουλήθηκαν περίπου 30 εκατ. κιβώτια.

Εκεί που η Jim Beam παρήγαγε ένα βαρέλι ουίσκι κάθε 93 δευτερόλεπτα, μέχρι το 2027 τεράστιοι αποστακτήρες έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας.

Στις εγκαταστάσεις της των περίπου 430 στρ. νότια του Louisville, οι αποθήκες είναι ασφυκτικά γεμάτες με βαρέλια σκούρου bourbon που ίσως να μη βρουν ποτέ αγοραστές.

Εργαζόμενοι του αποστακτηρίου έχουν μεταφερθεί στην εμφιάλωση, ενώ η εταιρεία αναζητά νέους τρόπους διάθεσης των προϊόντων της, επενδύοντας ακόμη και σε αρωματισμένες εκδοχές bourbon. Η Jim Beam -που προϋπήρχε του Αμερικανικού Εμφυλίου 1861-1864, επέζησε της Ποτοαπαγόρευσης- βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ακόμη σοβαρή ύφεση της αγοράς.

«Είναι μια πολύ φορτισμένη συναισθηματικά περίοδος», λέει ο Φρέντι Νόε, μέλος της όγδοης γενιάς της οικογένειας που ίδρυσε τη Jim Beam, του bourbon με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στον κόσμο. «Κάναμε πολύ δύσκολες συζητήσεις και πήραμε αποφάσεις με γνώμονα τη μακροπρόθεσμη επιβίωση των προϊόντων της οικογένειάς μας».

Η κρίση των βαρελιών

Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, το bourbon πρέπει να αποστάζεται από μείγμα σιτηρών που περιέχει τουλάχιστον 51% καλαμπόκι και να παλαιώνεται σε καινούργια, καψαλισμένα δρύινα βαρέλια. Για να χαρακτηρίζεται «Kentucky bourbon», πρέπει να έχει παλαιώσει εντός της πολιτείας για τουλάχιστον έναν χρόνο.

Η κατασκευή βαρελιών αποτελεί τεράστια βιομηχανία. Όμως, όπως ακριβώς και οι αποσταγματοποιοί, έτσι και οι κατασκευαστές βαρελιών δυσκολεύονται πλέον να βρουν αγοραστές.

Στην κορύφωση της ζήτησης, το 2023 και το 2024, οι αποσταγματοποιοί πλήρωναν ακόμη και πάνω από 285 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ σήμερα οι τιμές έχουν καταρρεύσει περίπου στα 50 δολάρια, καθώς η ζήτηση για αλκοολούχα ποτά έχει υποχωρήσει δραματικά.