Η μάχη Κίνας – ΗΠΑ θα δοθεί στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης

Γράφει η Ινώ Αφεντούλη*

Οι σχέσεις των χωρών, ειδικά των υπερδυνάμεων, στηρίζονται στη σύγκλιση ή απόκλιση των συμφερόντων τους. Μια συνάντηση κορυφής όπως αυτή των ηγετών ΗΠΑ και Κίνας αποσκοπεί κυρίως στην επιβεβαίωση ή ανατροπή αυτής της διάστασης.

Τα υπόλοιπα – ο τρόπος υποδοχής, η γλώσσα του σώματος, οι δηλώσεις, η φιλοξενία- είναι συμπληρωματικά.

Η οπτική διάσταση της επίσκεψης Τραμπ στην Κίνα είχε όλα τα χαρακτηριστικά εκείνα για να εκπέμψει τόσο η Ουάσιγκτον όσο και το Πεκίνο το μήνυμα στην παγκόσμια κοινή γνώμη ότι οι σχέσεις των δύο χωρών είναι σε πολύ καλό επίπεδο και μπορούν να γίνουν ακόμη καλύτερες.

Οι διαφορές παραμένουν αλλά υπάρχει περιθώριο βελτίωσης σε πολλούς τομείς. Εδώ ωστόσο τελειώνουν τα καλά νέα.

Κίνα – ΗΠΑ θα μπορούσαν να ανοίξουν μία νέα σελίδα στην παγκόσμια ιστορία

Οι δύο χώρες θα μπορούσαν αν οι ηγεσίες τους το επιθυμούσαν να ανοίξουν μια νέα σελίδα στην παγκόσμια ιστορία, αυτή της ειρηνικής συνύπαρξης δύο υπερδυνάμεων με διαφορετικά συμφέροντα.

Ωστόσο, αυτό δεν είναι πάρα πολύ απλό να γίνει καθώς θα προϋπέθετε τον ορισμό ζωνών επιρροής όπως είχε συμβεί με τη Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Να εξηγήσουμε γιατί:

Η Σοβιετική Ένωση και οι ΗΠΑ

Η Σοβιετική Ένωση δεν ήταν ανταγωνιστική των ΗΠΑ στα πεδία της οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης. Επέβαλε δια της βίας την προσάρτηση των χωρών της Κεντρικής-Ανατολικής Ευρώπης στο άρμα της και διατήρησε την υπεροχή της χάρις στα πυρηνικά.

Οι ΗΠΑ είχαν πλήρη ελευθερία να αναπτύξουν συμμαχίες στην Ευρώπη και την Ασία και να εγκαθιδρύσουν την κυριαρχία τους.

Η Κίνα και οι ΗΠΑ

Η Κίνα όμως δεν είναι Σοβιετική Ένωση. Είναι μια δύναμη οικονομική, τεχνολογική και στρατιωτική που αξιοποίησε προς όφελος της την παγκοσμιοποίηση για να εδραιώσει την παρουσία της σε πλανητικό επίπεδο.

Χάρις σ’ αυτήν την επιλογή δεν χρειάζεται ζώνες επιρροής όταν μπορεί να διαχέει τη δύναμη της παγκοσμίως και να αποκτά πολύ ισχυρά ερείσματα.

Οι ΗΠΑ είναι μια υπερδύναμη πολύ διαφορετικής φύσης, στηρίζουν την ισχύ τους στις θεμελιώδεις αρχές της συγκρότησης τους ως κράτος, την ατομική ελευθερία και δημιουργία και όπως αναγράφεται στο Σύνταγμα τους στην επιδίωξη της ευτυχίας. Δεν είναι ούτε θα γίνουν ένα συγκεντρωτικό κράτος.

Η αποθέωση της ατομικότητας εκφράζεται στην ιδέα του «αμερικανικού ονείρου», μπορείς ανεξαρτήτως προέλευσης κοινωνικής να πετύχεις αν είσαι ικανός.

Στηρίζονται με άλλα λόγια στη δύναμη του ανθρώπινου μυαλού.

Αν διατηρήσουν αυτή την υπεροχή, είναι πιθανό να συνεχίσουν να υπερτερούν έναντι της Κίνας.

Αλλά η μάχη μαζί της θα δοθεί στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης. Σ’ ένα πεδίο με άλλα λόγια όπου το ανθρώπινο μυαλό μπορεί να μην ορίζει σε λίγα χρόνια τις παραμέτρους της ισχύος. Αυτή είναι η μάχη που θα παρακολουθήσουμε στο εγγύς μέλλον.

Αν οι ΗΠΑ χάσουν την πρωτοκαθεδρία, θα απειληθεί η υπόσταση τους και για το λόγο αυτό θα τη δώσουν μέχρις εσχάτων.

Ο ανταγωνισμός

Οι άλλες διαστάσεις του αμερικανο-κινεζικού ανταγωνισμού, Ταϊβάν, εμπορικές σχέσεις, δασμοί, είναι σημαντικές αλλά δεν καθορίζουν την ουσία των σχέσεων τους.

Ο έλεγχος της τεχνολογίας και του διαστήματος θα αναδείξουν αν οι επόμενες δεκαετίες θα έχουν μία ή δύο υπερδυνάμεις.

Και θα επηρεάσουν αποφασιστικά το μέλλον και της Ασίας και της Ευρώπης καθώς αν η Κίνα καταστεί μόνη υπερδύναμη είναι πιθανόν να θελήσει να επιβάλει το σύστημα της παγκοσμίως. Ένα σύστημα, ας μην το ξεχνάμε, αντι-δημοκρατικό.

*Η Ινώ Αφεντούλη είναι Επικεφαλής Παρατηρητηρίου Γεωπολιτικής και Διπλωματίας του ΕΛΙΑΜΕΠ